Ελευθερία-Αυτονομία-Αυτάρκεια

ΚΕΙΜΕΝΟ 1

Απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη και επιβίωση της «πόλις» είναι η αυτάρκεια. Για να την εξασφαλίσει πρέπει κατά τον Αριστοτέλη (Πολιτ. 1328 b 5-23) να απαρτίζεται από γεωργούς, τεχνίτες και μάχιμους. Επειδή δε κάθε πόλις οφείλει να προσφέρει θυσίες στους θεούς πρέπει να έχει και ιερείς. Ο ίδιος αναφέρει και ότι όσα από τα αναγκαία είδη προς διαβίωση δεν υπάρχουν στην «πόλι» οι κάτοικοι οφείλουν να αναπληρώνουν την έλλειψη με εισαγωγές. Αλλά για να πραγματοποιηθούν ανταλλαγές πρέπει να υπάρχουν ανταλλάξιμα είδη και ως εκ τούτου πλεόνασμα γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων. […]Άλλο κύριο χαρακτηριστικό της «πόλις» είναι η αυτονομία. Η αγάπη για αυτονομία εκδηλώνεται σε όλους τους τομείς. Κάθε «πόλις» είχε τους δικούς της πολιούχους θεούς, τους δικούς της θεσμούς, τη δική της στρατιωτική δύναμη, τα δικά της νομίσματα και σε άλλες περιπτώσεις το δικό της ιδίωμα γραφής. Οι πολίτες ταυτίζονταν με την «πόλι» τους και κύριο μέλημά τους είναι η διασφάλιση της αυτονομίας της, αφού η δική της ανεξαρτησία αποτελεί προϋπόθεση της δικής τους ελευθερίας.

Ραμού-Χαψιάδη, Α. (1982). Από τη φυλετική κοινωνία στην πολιτική (σ. 63-64). Καρδαμίτσα.

ΚΕΙΜΕΝΟ 2

Το ουσιαστικό ελευθερία εμφανίζεται σχετικά αργά, λίγο πριν τις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ., ενώ το επίθετο ελεύθερος συναντάται στα ομηρικά έπη[…]. Και αυτό γιατί η ελευθερία ως έννοια ενείχε ετυμολογικά πολιτικό περιεχόμενο: είναι η ελευθερία του Έλληνα ως προς το βάρβαρο, η ελευθερία του ελεύθερου πολίτη ως προς τον τύραννο. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που ο όρος ελευθερία εμφανίζεται στις αρχές του 5ου αιώνα, την επομένη των Μηδικών πολέμων και ενώ εξαφανίζονταν οι τελευταίες τυραννίες της αρχαϊκής εποχής.

Mossé, Cl. (1998). Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός στο Διαφωτισμό (σ. 12). (Ν. Φλώρου-Μπιργάλια, Μτφρ.) Σαββάλας. (Έκδοση πρωτοτύπου 1989)

Δραστηριότητα

Η ελευθερία, η αυτονομία και η αυτάρκεια θεωρούνταν οι τρεις θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την ύπαρξη της πόλης-κράτους, αποτελώντας συγχρόνως τις τρεις βασικές αξίες και επιδιώξεις της. Βασιζόμενοι/-ες στις γνώσεις σας από τη μελέτη της σχετικής διδακτικής ενότητας και αξιοποιώντας τις κατάλληλες πληροφορίες από τα κείμενα που δίνονται να διερευνήσετε τα ακόλουθα:
α) Ποια η σημασία καθεμιάς από τις έννοιες αυτές (ελευθερία-αυτονομία-αυτάρκεια) σε συνάρτηση με την κεντρική έννοια της πόλης-κράτους;
β) Σε τι συνίσταται, κατά τη γνώμη σας, η οργανική σχέση των τριών αυτών αξιών με τον θεσμό της πόλης-κράτους;