Η έννοια της ισονομίας

ΚΕΙΜΕΝΟ 1

Τον 5ο αι. κυρίως ο Ηρόδοτος και δευτερευόντως ο Θουκυδίδης με τη χρήση της λέξης ισονομία διατυπώνουν και καταγράφουν μια συγκεκριμένη πολιτική κατάσταση που επικρατούσε σε μια πόλη μια δεδομένη στιγμή. Με άλλα λόγια προσδιορίζουν ένα συγκεκριμένο τύπο πολιτεύματος. Αντίθετα, στους θεωρητικούς προβληματισμούς των στοχαστών του 4ου αι. η αναφορά στη λέξη ισονομία εντάσσεται σε μια συζήτηση που στόχο έχει να επανεξετάσει και να επαναπροσδιορίσει όρους όπως: ισότητα, νόμος, φύση, ελευθερία, όρια εξουσίας, καθώς και τις μεταξύ τους σχέσεις στο πλαίσιο νέων πολιτειακών αναζητήσεων και προβληματισμών.

Μπιργάλιας, Ν. (2008). Από την κοινωνική στην πολιτική πλειονοψηφία: το στάδιο της ισονομίας. Πολιτειακές μεταβολές στον αρχαίο ελληνικό κόσμο (550-479 π.Χ.) (σσ. 30-31). Πατάκης.

ΚΕΙΜΕΝΟ 2

Μολονότι το πολίτευμα του Κλεισθένη δεν καθιέρωσε την ισότητα των πολιτών, ονομάσθηκε ισονομία («πολιτική ισότητα δια του νόμου» ή «ίση διανομή του νόμου» ή «ίση συμμετοχή στην εξουσία»), ισοκρατία («ισότητα εξουσίας») και ισηγορία («ισότητα λόγου»). Μόνον ο τρίτος όρος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα: όλοι οι Αθηναίοι πολίτες έλαβαν τότε το δικαίωμα να λαμβάνουν το λόγο στην εκκλησία του δήμου. Ο πρώτος και ο δεύτερος δεν ακριβολογούν, αφού διατηρούνταν οι ανισότητες μεταξύ των τεσσάρων τιμημάτων ή τελών*.

Σακελλαρίου, Μ.Β. (1999). Η Αθηναϊκή Δημοκρατία (σ. 5). Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
* τιμήματα ή τέλη: οι τέσσερις τιμοκρατικές τάξεις, στις οποίες χώρισε ο Σόλωνας τους Αθηναίους, με βάση το ετήσιο αγροτικό τους εισόδημα.

Δραστηριότητα

Να δημιουργήσετε έναν νοητικό χάρτη με θεματικό κέντρο την έννοια «ισονομία», το περιεχόμενο της οποίας καλείστε να εξηγήσετε βασιζόμενοι/-ες στα δεδομένα των διαθέσιμων πηγών.