Τόσο σημαντική μάλιστα θεώρησε αυτήν την αρχή (ενν. της γερουσίας) ο Λυκούργος, ώστε και μαντεία έφερε σχετικά με αυτήν από τους Δελφούς, η οποία λέγεται ρήτρα και είχε ως εξής: «Αφού ιδρύσεις ιερό προς τιμήν του Δία Συλλανίου και της Αθηνάς Συλλανίας, και αφού οργανώσεις φυλές και ωβές και εγκαταστήσεις γερουσία από τριάντα άνδρες με τους βασιλείς, από εποχή σε εποχή να συγκαλείς συνέλευση στην περιοχή μεταξύ Βαβύκας και Κνακιώνας, κι έτσι να εισάγει (η γερουσία) τις προτάσεις και να διεκπεραιώνει. Ο δε δήμος να έχει συνέδριο και εξουσία».[…] Όταν δε συναθροιζόταν σε συνέλευση το πλήθος, δεν επιτρεπόταν σε κανέναν να διατυπώσει τη γνώμη του και η κύρια αρμοδιότητα του δήμου ήταν να επικυρώνει τις προτάσεις της γερουσίας και των βασιλέων. Αργότερα, μάλιστα, επειδή, μέσω αφαιρέσεων και προσθηκών, το πλήθος διέστρεφε και παραβίαζε τις προτάσεις, οι βασιλείς Πολύδωρος και Θεόπομπος έκαναν την εξής παρεγγραφή στη ρήτρα: «Αν δε ο δήμος προτιμήσει κακή απόφαση, οι γέροντες και οι βασιλείς να μην τη λαμβάνουν υπόψη», δηλαδή να μην την επικυρώνουν, αλλά να απέχουν εξολοκλήρου και να διαλύουν τη συνέλευση του δήμου, με την ιδέα ότι παραμορφώνει και μεταβάλλει την πρόταση ενάντια στο συμφέρον της πόλης.
Πλουτάρχου, Λυκούργος, 6 (Μ. Μήτση-Αναγνώστου, μτφρ.)Δραστηριότητα
Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, στον Λυκούργο της Σπάρτης δόθηκε με τη μορφή χρησμού η συνθήκη (=ρήτρα) που καθόριζε με ρητούς όρους τον τρόπο λειτουργίας του σπαρτιατικού πολιτεύματος. Αφού μελετήσετε το παραπάνω απόσπασμα να διερευνήσετε τα εξής:
Ποια πολιτειακά όργανα της Σπάρτης αναφέρονται στη ρήτρα και πώς προσδιορίζονται οι αρμοδιότητες και οι σχέσεις μεταξύ τους;
Τι επιδίωξαν να επιτύχουν οι δύο βασιλείς Πολύδωρος και Θεόπομπος με την παρεγγραφή (=προσθήκη) που έκαναν στη ρήτρα;