Η ναυπήγηση του αθηναϊκού στόλου

ΚΕΙΜΕΝΟ 1

Κι άλλη μια γνώμη του Θεμιστοκλή αποδείχτηκε αξιοθαύμαστη για την κρίσιμη ώρα της πόλης, όταν συγκεντρώθηκαν στο κοινό ταμείο των Αθηναίων πολλά χρήματα, έσοδα από τα μεταλλεία του Λαυρίου, κι ο καθένας τους δικαιούνταν να πάρει το μερίδιό του, δέκα δραχμές κατά κεφαλή· τότε ο Θεμιστοκλής έπεισε τους Αθηναίους να παραιτηθούν από τη διανομή και να κατασκευάσουν με αυτά τα χρήματα διακόσια καράβια για τον πόλεμο (εννοώντας τον πόλεμο εναντίον των Αιγινητών. Γιατί με το να εμπλακούν σε αυτό τον πόλεμο σώθηκε η Ελλάδα, καθώς οι Αθηναίοι αναγκάστηκαν να γίνουν ναυτικοί. Τώρα, τα καράβια αυτά δεν χρησιμοποιήθηκαν για τον σκοπό, για τον οποίο ναυπηγήθηκαν, όμως με αυτό τον τρόπο στην κρίσιμη ώρα αποδείχτηκαν χρήσιμα στην Ελλάδα. Ήταν λοιπόν διαθέσιμα τα καράβια αυτά που τα είχαν από τα πριν ναυπηγήσει οι Αθηναίοι, όμως ήταν ανάγκη να ναυπηγηθούν κι άλλα και να προστεθούν σε αυτά.

Ηρόδοτος, Ιστορίαι, 7.144.1-3. (Η. Σπυρόπουλος, Μτφρ.) 1993.

ΚΕΙΜΕΝΟ 2

Και τον τρίτο χρόνο μετά από αυτά, επί άρχοντος Νικοδήμου [483/482 π.Χ.], όταν ανακαλύφθηκαν τα μεταλλεία στη Μαρώνεια και η εκμετάλλευσή τους απέφερε κέρδη εκατό ταλάντων, και ενώ ορισμένοι συμβούλευαν να διανεμηθούν τα χρήματα στο λαό, ο Θεμιστοκλής το εμπόδισε, χωρίς να διευκρινίζει πώς σκόπευε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα, ζητώντας ωστόσο να δανείσουν από ένα τάλαντο στους εκατό πιο πλούσιους Αθηναίους· εάν τα δαπανούσαν για το σκοπό που τους φαινόταν ικανοποιητικός, τότε το ποσό θα ανήκε στην πόλη, αλλιώς θα έπαιρναν τα χρήματα πίσω από αυτούς στους οποίους τα είχαν δανείσει. Και λαμβάνοντας τα χρήματα, με αυτούς τους όρους ναυπήγησε εκατό τριήρεις (ο καθένας από τους εκατό ναυπήγησε από μία), με τις οποίες πολέμησαν στη ναυμαχία της Σαλαμίνας εναντίον των βαρβάρων.

Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, 22.7. (Χ. Μπάλλα, Μτφρ.). 2015.

ΚΕΙΜΕΝΟ 3

Και πρώτα πρώτα, ενώ οι Αθηναίοι είχαν τη συνήθεια να μοιράζονται μεταξύ τους την πρόσοδο από τα αργυρωρυχεία του Λαυρίου, μόνος ο Θεμιστοκλής τόλμησε να παρουσιαστεί στην εκκλησία του δήμου και να πει, ότι πρέπει να αφήσουν τη διανομή και με τα χρήματα αυτά να κατασκευάσουν πλοία, για να τα χρησιμοποιήσουν στον πόλεμο που είχαν με τους Αιγινήτες.

Πλούταρχος, Θεμιστοκλής, 4.1. (Μ.Χ. Οικονόμου, Μτφρ.). 1965.

Δραστηριότητα

Ο Ηρόδοτος, ο Αριστοτέλης και ο Πλούταρχος αναφέρονται στο γεγονός της ναυπήγησης του στόλου στην Αθήνα και στα αποτελέσματα της ενέργειας αυτής.

Ποιο πρόσωπο είχε κεντρικό ρόλο στη ναυπήγηση του αθηναϊκού στόλου και με ποιες εκφράσεις κρίνει και χαρακτηρίζει την πρωτοβουλία αυτή και τον εμπνευστή της καθένας από τους τρεις αρχαίους συγγραφείς;

Ποια ήταν η σημασία της ναυπήγησης στόλου για την Αθήνα και για την Ελλάδα γενικότερα; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένες αναφορές από τα κείμενα που δίνονται.