Η υπερέχουσα δύναμη της Μακεδονίας, για περίπου δύο αιώνες, από το 346 π.Χ. έως το 197 π.Χ., έθετε προ διλήμματος τα κράτη του ελλαδικού χώρου που έπρεπε να επιλέξουν μεταξύ της συνεργασίας και της συμμαχίας με τους Μακεδόνες ή της συγκρότησης συνασπισμού εναντίον τους[…]. Τα δύο στρατόπεδα, το φιλομακεδονικό και το αντιμακεδονικό, ήταν εξαιρετικά ρευστά στη σύνθεσή τους, με τις ελληνικές πόλεις να μεταβάλλουν συχνά την πολιτική τους, ανάλογα με τις συγκυρίες. […] Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει η σύνοψη των ρητορικών επιχειρημάτων των δύο στρατοπέδων […]. Κάτι που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι σχεδόν το σύνολο των αντιμακεδονικών θέσεων έχει θεμελιωθεί και προέλθει από τους εξαιρετικής ρητορικής δεινότητας λόγους του Δημοσθένη. […]Οι αντιμακεδονικές θέσεις περιστρέφονται γύρω από τον χαρακτηρισμό της μακεδονικής ηγεμονίας ως δουλείας των Ελλήνων που παραβίαζε την ελευθερία των πόλεων. Η εικόνα ενισχύεται από τον χαρακτηρισμό των ίδιων των Μακεδόνων ως βαρβάρων, εξισώνοντας του αντιμακεδονικούς αγώνες με τους αγώνες κατά των Περσών. […] Η φιλομακεδονική ρητορική περιστρεφόταν γύρω από την προβολή των οφελών της μακεδονικής ηγεμονίας, κυρίως ως προς τα σημεία που σχετίζονταν με την πανελλήνια ιδεολογία. […]
Στην αρχαιότητα η αμφισβήτηση της ελληνικότητας των Μακεδόνων προέρχεται κυρίως από τις πολιτικά φορτισμένες αθηναϊκές πηγές του 4ου αιώνα, των οποίων το πλαίσιο και η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνεται πάντα υπόψη. Επίσης, τη διαφορετικότητα των Μακεδόνων επέτεινε η γεωγραφική περιφερειακότητά τους, που τους εμπόδιζε να συμβαδίσουν πλήρως με τις πολιτιστικές εξελίξεις του νότου, διατηρώντας παλαιότερες παραδόσεις (φυλετική δομή, διατήρηση αριστοκρατικών γενών με μεγάλη ιδιοκτησία), ή αφομοιώνοντας συνήθειες των γειτόνων τους. Χαρακτηριστικά, την ίδια αμφισβήτηση της ελληνικότητας (σε μικρότερο βαθμό) υπέστησαν και τα φύλα της Δυτικής Ελλάδας, όπως οι Ηπειρώτες και οι Αιτωλοί. Πράγματι, οι Μακεδόνες είχαν γίνει δεκτοί για να συμμετέχουν στα πανελλήνια ιερά ως θεωροδόκοι (δηλαδή εκείνοι που φιλοξενούσαν τους θεωρούς, τους απεσταλμένους των πανελλήνιων ιερών που προσκαλούσαν τα ελληνικά κράτη να τηρήσουν την ιερή ανακωχή και να συμμετέχουν στους επικείμενους αγώνες) και ως αθλητές. Επίσης, γλωσσολογικά στοιχεία που έχουμε, αποδεικνύουν ότι η γλώσσα των Μακεδόνων ήταν ελληνική διάλεκτος.