Το 1517 ο καθολικός Γερμανός ιερέας Μαρτίνος Λούθηρος δημοσιοποίησε 95 Θέσεις του, με τις οποίες αμφισβητούσε την αυθεντία της παπικής εξουσίας και κατηγορούσε την ηγεσία της Καθολικής Εκκλησίας για διαφθορά. Ο πάπας Λέων Ι΄ αποκήρυξε τον Λούθηρο, όμως οι ιδέες του γρήγορα διαδόθηκαν σε πολλές περιοχές της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, όπου η ανερχόμενη οικονομικά και πολιτικά επιχειρηματική τάξη της βόρειας Ευρώπης δυσανασχετούσε από χρόνια με τους οικονομικούς και πολιτικούς καταναγκασμούς του Βατικανού, ενώ ο χαρακτηρισμός του πλούτου ως αμαρτία δεν συμπορευτόταν με τα νέα επιχειρηματικά ήθη και τις αυξανόμενες ανάγκες συσσώρευσης ιδιωτικού κεφαλαίου. Η εξάπλωση της διδασκαλίας του Λούθηρου διευκολύνθηκε από την εφεύρεση της τυπογραφίας, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στα μέσα του 15ου αιώνα και καθιστούσε πολύ πιο εύκολη και πιο οικονομική τη μαζική παραγωγή βιβλίων. Η στάση του Λούθηρου έγινε η απαρχή της ανάπτυξης της Μεταρρύθμισης, ενός θρησκευτικού κινήματος που γρήγορα απόληξε στην απόσπαση σημαντικού τμήματος πιστών από την Καθολική Εκκλησία και στη δημιουργία διάφορων Προτεσταντικών Εκκλησιών.
