Εργαστήριο δημιουργίας

Το Πυργί, ένα μεσαιωνικό χωριό στη νότια Χίο, είναι γνωστό για τα μοναδικά ασπρόμαυρα γεωμετρικά μοτίβα που διακοσμούν τις προσόψεις των κτιρίων του, γνωστά ως "ξυστά". Αυτά τα μοτίβα δημιουργούνται μέσω μιας τεχνικής που περιλαμβάνει την εφαρμογή λευκού επιχρίσματος πάνω σε μαύρη άμμο, το οποίο στη συνέχεια ξύνεται για να αποκαλύψει τα υποκείμενα σχέδια.

Τα "ξυστά" χαρακτηρίζονται από επαναλαμβανόμενα γεωμετρικά σχήματα, όπως τρίγωνα, ρόμβους, κύκλους και άλλα, που δημιουργούν εντυπωσιακά οπτικά εφέ μέσω συμμετρίας, ανακλάσεων και μεταφορών. Αυτή η τεχνική, που πιθανώς εισήχθη από τους Γενοβέζους κατά τη διάρκεια της κατοχής τους, προσδίδει στο Πυργί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του και το καθιστά μοναδικό στον ελλαδικό χώρο. Περπατώντας στα στενά δρομάκια του Πυργίου, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει την ποικιλία και την πολυπλοκότητα των γεωμετρικών μοτίβων, τα οποία αποτελούν ζωντανή μαρτυρία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της καλλιτεχνικής δεξιοτεχνίας των κατοίκων του χωριού.

α) Όταν «γεωμετρικά μοτίβα» τοποθετούνται το ένα δίπλα στο άλλο, σχηματίζουν «στολίδια κορδέλας». Παρακάτω ένα σχέδιο από τα «ξυστά» του Πυργίου.

α1) Για το «στολίδι κορδέλας» της εικόνας, να βρείτε το «γεωμετρικό μοτίβο» και το μήκος της μετατόπισής του.

α2) Με γεωμετρικά μοτίβα να δημιουργήσετε τα δικά σας «στολίδια κορδέλας» με παράλληλη μεταφορά.

β) Να αναζητήσετε τοιχογραφίες, μωσαϊκά, προσόψεις σπιτιών με διακοσμητικά μοτίβα θυμίζουν το Πυργί, λιθόστρωτα δρομάκια κ.λπ. από διάφορες περιοχές όπως Οία, Σαντορίνη, Μαστιχοχώρια, Χίος (π.χ. Μεστά), Ρόδος - Μεσαιωνική Πόλη, Δήλος, Νάξος και να εντοπίσετε γεωμετρικούς μετασχηματισμούς.

γ) Να αναγνωρίσετε και να περιγράψετε γεωμετρικούς μετασχηματισμούς στις παρακάτω πλακοστρώσεις, μωσαϊκά και έργα τέχνης.

δ) Οι αρχαίοι Έλληνες καλλιτέχνες αξιοποίησαν γεωμετρικούς μετασχηματισμούς για να δημιουργήσουν έργα τέχνης που συνδυάζουν μαθηματική ακρίβεια με αισθητική αρμονία. Η προσεκτική παρατήρηση αποκαλύπτει ότι αυτές οι τεχνικές αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της ελληνικής πολιτισμικής κληρονομιάς.

ε) Να αναζητήσετε καλλιτεχνικά δημιουργήματα (π.χ., αραβουργήματα, αραβική τέχνη Μαντάλα, κ.λπ.) και να αναγνωρίσετε σε αυτά γεωμετρικούς μετασχηματισμούς (ανακλάσεις, μεταφορές, στροφές).

στ) Να δημιουργήσετε δικά σας έργα με πλακοστρώσεις.

- Να χρησιμοποιήσετε ισομετρικούς καμβάδες ή χοντρό χαρτί, ακρυλικά χρώματα ή τέμπερες, χάρακα και μολύβι.
- Να σχεδιάσετε απλά γεωμετρικά σχήματα (π.χ., τετράγωνα, τρίγωνα, κύκλους) στον καμβά ή στο χαρτί με το μολύβι και το χάρακα.
- Να επιλέξετε μετασχηματισμούς (π.χ., μεταφορά, περιστροφική συμμετρία).
- Να χρωματίσετε τα σχήματα με διαφορετικά χρώματα και σχέδια.
- Να συζητήσετε πώς οι γεωμετρικοί μετασχηματισμοί δημιουργούν ένα καλλιτεχνικά ενδιαφέρον αποτέλεσμα.
- Να αναλύσετε πώς οι μετασχηματισμοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία σύνθετων σχεδίων.

# Οθόνη Βοήθειας

## Οδηγίες

Διαβάστε το παρακάτω υλικό για να αποκτήσετε μία καλύτερη κατανόηση του θέματος. Το συμπληρωματικό περιεχόμενο περιέχει ενδιαφέρουσες πληροφορίες και παραδείγματα που θα σας βοηθήσουν να εμβαθύνετε στη γνώση σας. Μη διστάσετε να επιστρέψετε σε αυτήν την ενότητα όποτε το κρίνετε απαραίτητο.

# Καρτέλα Συντελεστών