Ενημερωτικό σημείωμα
Ο Κύκλος μιας στατιστικής έρευνας περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια:
Διατύπωση στατιστικών ερωτήσεων:
Οι στατιστικές ερωτήσεις που διατυπώνουμε πρέπει να είναι εστιασμένες, κατανοητές, σαφείς και οι απαντήσεις τους να μπορούν να προκύψουν από τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων. Μια στατιστική ερώτηση δεν έχει μοναδική απάντηση αλλά ποικιλία απαντήσεων και μας ενδιαφέρει η κατανομή των διαφορετικών απαντήσεων. Για παράδειγμα:
- Η ερώτηση «Πόσες σχολικές αίθουσες έχει το σχολείο σας;» δεν είναι στατιστική ερώτηση, επειδή αναμένεται όλοι να δώσουν την ίδια απάντηση.
- Οι ερωτήσεις: «Πόση ώρα αφιερώνετε καθημερινά στις κατ’ οίκον εργασίες;» και «Πόσα χρήματα ξοδεύετε το χρόνο για την αγορά ηλεκτρονικών παιγνιδιών ;» είναι στατιστικές ερωτήσεις, γιατί περιμένουμε περισσότερες από μία δυνατές απαντήσεις, οι οποίες μπορούν να προκύψουν από τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων.
Σε κάθε στατιστική ερώτηση αναγνωρίζουμε κάθε φορά τις μεταβλητές που μας ενδιαφέρουν.
Συλλογή δεδομένων: Κατά τον σχεδιασμό της συλλογής των δεδομένων πρωτίστως αναγνωρίζουμε τη μεταβλητότητά τους. Συλλέγουμε δεδομένα που απαντούν στις στατιστικές ερωτήσεις. Ένας τρόπος συλλογής δεδομένων είναι να χρησιμοποιήσουμε ένα μικρό ερωτηματολόγιο, αποφασίζοντας τον τρόπο συλλογής απαντήσεων, τη διάρκεια, την τοποθεσία και ενδεχομένως το δείγμα της έρευνας. Η διαδικασία συλλογής δεδομένων μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους όπως, δια ζώσης, με πειράματα, με αυθεντικές μετρήσεις, με συγκέντρωση πληροφοριών από διαδικτυακές πηγές, ιστοσελίδες, κινητά τηλέφωνα, αισθητήρες και άλλες σύγχρονες συσκευές.
Ανάλυση των δεδομένων: Αρχικά γίνεται επεξεργασία των δεδομένων, υπολογισμός βασικών στατιστικών μέτρων, όπως η μέση τιμή, η διάμεσος, τα τεταρτημόρια, το εύρος, το ενδοτεταρτημοριακό εύρος και η διασπορά. Ακολουθεί συνοπτική παρουσίαση των δεδομένων σε πίνακες και διαγράμματα. Τα διαγράμματα περιγράφουν τη μεταβολή των μεταβλητών και διευκολύνουν την κατανόηση των σχέσεων και τη λήψη αποφάσεων.
Ερμηνεία αποτελεσμάτων: Γίνεται ερμηνεία των αποτελεσμάτων και διαγραμμάτων καθώς και εξαγωγή συμπερασμάτων με βάση τα εμπειρικά δεδομένα στο πλαίσιο της έρευνας, προκειμένου να απαντηθούν τα ερευνητικά ερωτήματα. Οι στατιστικές ερμηνείες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις πηγές μεταβλητότητας.
Παράδειγμα σχεδιασμού και υλοποίησης στατιστικής έρευνας: Να σχεδιάσετε μια μικρή στατιστική έρευνα στην τάξη σας για ένα σχολείο που υπηρετεί την αειφορία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Να πραγματοποιήσετε την έρευνα και να υποβάλετε γραπτή έκθεση της έρευνας με τους εξής άξονες:
- Διατύπωση του θέματος της έρευνας.
- Εκπόνηση του ερωτηματολογίου και συλλογή των δεδομένων.
- Υπολογισμό στατιστικών δεικτών, κατασκευή πινάκων και διαγραμμάτων για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων.
- Ερμηνεία των αποτελεσμάτων και συμπεράσματα.
Εργασία για τους μαθητές:
Να σχεδιάσετε μια μικρή στατιστική έρευνα στην τάξη σας με θέμα τη δημιουργία ποδηλατόδρομου στη γειτονιά σας. Να πραγματοποιήσετε την έρευνα και να υποβάλετε γραπτή έκθεση της έρευνας με τους εξής άξονες:
- Διατύπωση του θέματος της έρευνας.
- Εκπόνηση του ερωτηματολογίου και συλλογή των δεδομένων.
- Υπολογισμό στατιστικών δεικτών, κατασκευή πινάκων και διαγραμμάτων για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων.
- Ερμηνεία των αποτελεσμάτων και συμπεράσματα.