Κρόκος

Το χρυσάφι της ελληνικής γης.

Ο κρόκος είναι το φυτό από το οποίο παράγεται το πιο ακριβό μπαχαρικό στον κόσμο, το σαφράν.
Το σαφράν προέρχεται από τον ύπερο του άνθους του είδους Crocus sativus (κρόκος ο ήμερος).
Υπολογίζεται ότι χρειάζονται 85.000 λουλούδια για να συγκομισθεί ένα κιλό από στίγματα.
Για τη συλλογή ενός κιλού απαιτούνται 370 έως 470 ανθρωποώρες εργασίας.

Το γένος Crocus περιλαμβάνει επίσης περίπου 250 άγρια είδη.
Η πρώτη γνωστή χρήση άγριου κρόκου από τον άνθρωπο ήταν ως χρωστική ουσία για χρωστικές σπηλαίων περίπου 50.000 χρόνια πριν στο σημερινό Ιράκ.
Αρχαία κείμενα περιγράφουν επίσης τη χρήση του άγριου κρόκου στην ιατρική και τη βαφή.

Αντίθετα από τα άγρια είδη, ο εξημερωμένος κρόκος δεν αναπτύσσεται στη φύση και πολλαπλασιάζεται μόνο με τη βοήθεια του ανθρώπου.
Σήμερα ο εξημερωμένος κρόκος καλλιεργείται σε όλον τον κόσμο και στη χώρα μας κυρίως στον Κρόκο Κοζάνης.

Πότε και πού εξημερώθηκε όμως ο κρόκος για πρώτη φορά;

Οι έρευνες της γενετικής του κρόκου και οι αρχαίες τοιχογραφίες συγκλίνουν στην Ελλάδα ως την προέλευση της εξημέρωσής του.
Σύμφωνα με τις έρευνες η εξημέρωση του κρόκου συνέβη στην Αττική την Εποχή του Χαλκού περίπου το 1700 π.Χ. ή νωρίτερα.
Βλέπουμε τοιχογραφία γνωστή ως «οι κροκοσυλλέκτριες» από την περιοχή της Σαντορίνης (περίπου 1600 π.Χ.).

Ο κρόκος περιέχει ουσίες με έντονη χρωστική ικανότητα και χρησιμοποιείται ως κίτρινη βαφή.
Για την έντονη και ιδιαίτερη γεύση του χρησιμοποιείται στη μαγειρική.
Λόγω των θεραπευτικών ιδιοτήτων που του αποδίδουν χρησιμοποιείται επίσης στη σύνθεση καλλυντικών ή φαρμακευτικών προϊόντων.

Κρόκος