Α' Λυκείου – Ιστορία

Κεφάλαιο 25: Τα ευρωπαϊκά κράτη

Διαδραστικό Γλωσσάρι Όρων

Εμφανίζονται 20 όροι

Ιστορικός όρος

Κράτος

Θεσμοθετημένος μηχανισμός εξουσίας που ασκείται σε μια συγκεκριμένη επικράτεια, με πληθυσμό και αυτοδύναμη εξουσία.

Ιστορικός όρος

Διάκριση των εξουσιών

Αρχή του Μοντεσκιέ που διαχωρίζει τη νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική εξουσία για την εξασφάλιση της δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Ιστορικός όρος

Μονοπώλιο νόμιμης βίας

Ορισμός του Max Weber για το κράτος, που περιγράφει την αποκλειστική του εξουσία να επιβάλλει νόμους και τάξη.

Ιστορικός όρος

Σύνθετο κράτος

Κράτος που αποτελείται από μικρότερες κρατικές οντότητες, με παραδείγματα την Αυστρία και την Ελβετία.

Ιστορικός όρος

Συνομοσπονδία

Ένωση ανεξάρτητων κρατών που συνεργάζονται μέσω μιας κοινής αρχής, διατηρώντας την αυτονομία τους.

Ιστορικός όρος

Μοναρχία

Πολίτευμα όπου η εξουσία ανήκει σε ένα άτομο (βασιλιάς ή μονάρχης) με απόλυτες ή συνταγματικά περιορισμένες εξουσίες.

Ιστορικός όρος

Απολυταρχία

Πολιτικό σύστημα όπου η εξουσία συγκεντρώνεται πλήρως σε έναν ηγέτη, χωρίς θεσμικούς περιορισμούς.

Ιστορικός όρος

Εθνικισμός

Ιδεολογία που προάγει την πολιτική ανεξαρτησία και την ενότητα των μελών ενός έθνους.

Ιστορικός όρος

Βιομηχανική Επανάσταση

Οικονομική και κοινωνική αλλαγή που ενίσχυσε τις εθνικές ιδέες, λόγω της ανόδου της αστικής τάξης και της τεχνολογικής ανάπτυξης.

Ιστορικός όρος

Εθνικό κράτος

Πολιτική οντότητα με ενιαία εθνική ταυτότητα, κυριαρχία σε συγκεκριμένο έδαφος και ανεξάρτητη διακυβέρνηση.

Λεξιλόγιο

Αυτοδύναμος

Αυτός που έχει την ικανότητα να λειτουργεί ανεξάρτητα, χωρίς εξωτερική υποστήριξη.

Ένα κράτος είναι αυτοδύναμο όταν ελέγχει πλήρως την εξουσία του.
Λεξιλόγιο

Κοσμικό

Που αφορά την εγκόσμια εξουσία, ανεξάρτητα από θρησκευτική επιρροή.

Το κοσμικό κράτος διαχωρίζει τη θρησκεία από τη διακυβέρνηση.
Λεξιλόγιο

Νομιμοποίηση

Διαδικασία απόκτησης θεσμικής ή κοινωνικής αποδοχής και κύρους.

Η νομιμοποίηση της εξουσίας μπορεί να προέρχεται, μεταξύ άλλων, από εκλογές ή κληρονομικό δικαίωμα.
Λεξιλόγιο

Επικράτεια

Τα γεωγραφικά όρια μέσα στα οποία ένα κράτος ασκεί την εξουσία του.

Η επικράτεια ενός κράτους ορίζεται από τα σύνορά του.
Λεξιλόγιο

Κοινωνική συνοχή

Κατάσταση ενότητας και συνεργασίας μεταξύ των μελών μιας κοινωνίας.

Η κοινωνική συνοχή ενισχύεται με κοινές αξίες και στόχους.
Λεξιλόγιο

Πολίτευμα

Το σύνολο των θεσμών και κανόνων που καθορίζουν τη δομή και τη λειτουργία ενός κράτους.

Το πολίτευμα μιας χώρας μπορεί να είναι, μεταξύ άλλων, δημοκρατία ή μοναρχία.
Λεξιλόγιο

Φορολογία

Η υποχρέωση καταβολής χρημάτων από τους πολίτες στο κράτος για την οικονομική του λειτουργία.

Η φορολογία είναι βασική πηγή εσόδων για τα σύγχρονα κράτη.
Λεξιλόγιο

Λαϊκή κυριαρχία

Αρχή που τοποθετεί την εξουσία στα χέρια του λαού.

Η λαϊκή κυριαρχία είναι θεμέλιο της δημοκρατίας.
Λεξιλόγιο

Εθνοτική ταυτότητα

Χαρακτηριστικά που καθορίζουν την πολιτισμική, γλωσσική και ιστορική κληρονομιά ενός λαού.

Η εθνοτική ταυτότητα ενισχύει το αίσθημα συλλογικότητας.
Λεξιλόγιο

Αστική τάξη

Κοινωνική ομάδα που περιλαμβάνει επιχειρηματίες, εμπόρους και βιοτέχνες, που αναδείχθηκαν κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση.

Η αστική τάξη έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των εθνικών κρατών.