Α' Λυκείου – Ιστορία

Κεφάλαιο 15: Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία: Σύντομη πολιτική ιστορία με έμφαση στις τομές που έχουν σχέση με την οργάνωση του κράτους

Διαδραστικό Γλωσσάρι Όρων

Εμφανίζονται 20 όροι

Ιστορικός όρος

Δεσποτία (Dominatus)

Πολίτευμα απόλυτης μοναρχίας που καθιέρωσε ο Διοκλητιανός, αντικαθιστώντας τη Ρωμαϊκή Ηγεμονία.

Ιστορικός όρος

Τετραρχία

Σύστημα διακυβέρνησης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από δύο Αύγουστους και δύο Καίσαρες.

Ιστορικός όρος

Solidus

Νόμισμα από χρυσό, εισαχθέν από τον Κωνσταντίνο Α', που αποτέλεσε τη βάση του ρωμαϊκού και βυζαντινού νομισματικού συστήματος.

Ιστορικός όρος

Ιουστινιάνειος Κώδικας

Κωδικοποίηση των αυτοκρατορικών διαταγμάτων, από τον Αδριανό μέχρι τον Ιουστινιανό.

Ιστορικός όρος

Θέματα

Στρατιωτικο-διοικητικές περιφέρειες του Βυζαντίου που καθιερώθηκαν για την άμυνα και την αγροτική ανάπτυξη.

Ιστορικός όρος

Εικονομαχία

Θρησκευτική και πολιτική σύγκρουση σχετικά με τη λατρεία των εικόνων (8ος-9ος αιώνας μ.Χ.).

Ιστορικός όρος

Σχίσμα του 1054

Οριστικός διαχωρισμός της Ορθόδοξης από την Καθολική Εκκλησία.

Ιστορικός όρος

Σταυροφορίες

Εκστρατείες των Δυτικών για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων, που αργότερα εξελίχθηκαν σε πολιτικές και εμπορικές διεκδικήσεις.

Ιστορικός όρος

Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1204)

Κατάληψη της Πόλης από τους Σταυροφόρους της Δ' Σταυροφορίας.

Ιστορικός όρος

Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453)

Η κατάληψη της Πόλης από τον Οθωμανό σουλτάνο Μωάμεθ Β', που σηματοδότησε το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Λεξιλόγιο

Αυλή

Οργανωμένος κύκλος συμβούλων και αξιωματούχων γύρω από τον αυτοκράτορα.

Η βυζαντινή αυλή ήταν κέντρο πολιτικής εξουσίας και πολιτισμού.
Λεξιλόγιο

Μονοκράτορας

Κυβερνήτης με απόλυτη εξουσία.

Ο βυζαντινός αυτοκράτορας λειτουργούσε ως μονοκράτορας.
Λεξιλόγιο

Κωδικοποίηση

Συστηματική καταγραφή και οργάνωση των νόμων.

Ο Ιουστινιανός προχώρησε στην κωδικοποίηση του ρωμαϊκού δικαίου.
Λεξιλόγιο

Βυζάντιο

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία όπως εξελίχθηκε μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Κωνσταντινούπολη.

Το Βυζάντιο διατήρησε τη ρωμαϊκή κληρονομιά για χίλια χρόνια.
Λεξιλόγιο

Αγία Σοφία

Εμβληματικός ναός της Κωνσταντινούπολης που κατασκευάστηκε από τον Ιουστινιανό.

Η Αγία Σοφία αποτελεί αριστούργημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής.
Λεξιλόγιο

Εκρωμαϊσμός

Διάδοση του ρωμαϊκού πολιτισμού στις κατακτημένες περιοχές.

Ο εκρωμαϊσμός επηρέασε βαθιά τους λαούς της Ανατολής.
Λεξιλόγιο

Ουμανισμός

Κίνημα της Αναγέννησης που επικεντρώθηκε στην αναβίωση της κλασικής αρχαιότητας.

Οι Βυζαντινοί λόγιοι συνέβαλαν στη διάδοση του ουμανισμού στη Δύση.
Λεξιλόγιο

Λόγιοι

Άνθρωποι των γραμμάτων και της επιστήμης που προώθησαν τη μόρφωση.

Οι Βυζαντινοί λόγιοι διέσωσαν τα αρχαία ελληνικά κείμενα.
Λεξιλόγιο

Δουλοπαροικία

Κοινωνική κατάσταση στην οποία αγρότες ήταν δεμένοι με τη γη που καλλιεργούσαν.

Η δουλοπαροικία εξαπλώθηκε κατά την ύστερη αρχαιότητα.
Λεξιλόγιο

Coloni

Ελεύθεροι καλλιεργητές που εξαρτιόνταν από τους γαιοκτήμονες.

Οι coloni αποτέλεσαν τη βάση του αγροτικού πληθυσμού.