Α' Λυκείου – Ιστορία

Κεφάλαιο 19: Ο θεσμικός και πολιτειακός ρόλος της βυζαντινής Συγκλήτου

Διαδραστικό Γλωσσάρι Όρων

Εμφανίζονται 20 όροι

Ιστορικός όρος

Κωνσταντινούπολη

Η νέα πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ιδρυμένη από τον Κωνσταντίνο Α', που σχεδιάστηκε ως συνέχεια της Ρώμης.

Ιστορικός όρος

Σύγκλητος

Ο πολιτειακός θεσμός που μεταφέρθηκε από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διοίκηση, μέχρι την παρακμή του.

Ιστορικός όρος

Πραιτορία (Praetura)

Χρηματική εισφορά που απαιτούνταν για την ένταξη στη Σύγκλητο.

Ιστορικός όρος

Λαμπροτάτος (Clarissimus)

Τιμητικός τίτλος που αποτελούσε προϋπόθεση για την ένταξη στη Σύγκλητο.

Ιστορικός όρος

Ηράκλειος

Αυτοκράτορας που ανέκτησε την εξουσία με τη στήριξη της Συγκλήτου, δείχνοντας την περιοδική ισχύ της.

Ιστορικός όρος

Μακεδονική Δυναστεία

Περίοδος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κατά την οποία η Σύγκλητος περιήλθε σε πλήρη παρακμή.

Ιστορικός όρος

Λέων Στ'

Αυτοκράτορας που περιόρισε σημαντικά τις αρμοδιότητες της Συγκλήτου μέσω νομοθετικών διατάξεων.

Ιστορικός όρος

Αλέξιος Α' Κομνηνός

Αυτοκράτορας που καθιέρωσε νέα ιεραρχία βασισμένη στη συγγένεια, μειώνοντας τη σημασία της Συγκλήτου.

Ιστορικός όρος

Πορφύρα

Αίθουσα του παλατιού όπου γεννιούνταν οι αυτοκράτορες, που αποκτούσαν τον τίτλο Πορφυρογέννητος.

Ιστορικός όρος

Πολιτική και στρατιωτική αναγόρευση

Τελετή αναγνώρισης του νέου αυτοκράτορα, αρχικά με στρατιωτικό χαρακτήρα.

Λεξιλόγιο

Γερουσιαστής

Μέλος της Συγκλήτου που συμμετείχε στη διοίκηση και τη νομοθετική λειτουργία.

Οι γερουσιαστές είχαν σημαντικό ρόλο στην πρώιμη βυζαντινή διοίκηση.
Λεξιλόγιο

Γραφειοκρατία

Το σύστημα διοικητικών αξιωμάτων που ενίσχυσε την οργάνωση του κράτους.

Η βυζαντινή γραφειοκρατία αντικατέστησε σταδιακά τη Σύγκλητο.
Λεξιλόγιο

Αυτοκρατορική Διαδοχή

Η διαδικασία επιλογής νέου αυτοκράτορα, με την εμπλοκή της Συγκλήτου, του στρατού και των δήμων.

Η αυτοκρατορική διαδοχή ήταν συχνά πηγή αστάθειας.
Λεξιλόγιο

Κληρονομική Διαδοχή

Σύστημα που καθιέρωσε τη μετάδοση της εξουσίας από αυτοκράτορα σε αυτοκράτορα της ίδιας οικογένειας.

Η κληρονομική διαδοχή ήταν ένας βασικός θεσμός του Βυζαντίου.
Λεξιλόγιο

Στρατιωτική Επιρροή

Ο ρόλος του στρατού στη διαδικασία εκλογής του αυτοκράτορα.

Η στρατιωτική επιρροή ήταν καθοριστική σε πολλές αλλαγές θρόνου.
Λεξιλόγιο

Δικαστικές Αρμοδιότητες

Η δυνατότητα της Συγκλήτου να εκδικάζει υποθέσεις και να συναποφασίζει με τον αυτοκράτορα.

Οι δικαστικές αρμοδιότητες της Συγκλήτου μειώθηκαν σταδιακά.
Λεξιλόγιο

Αριστοκρατία

Η κοινωνική τάξη που περιλάμβανε τους Συγκλητικούς και τα μέλη της ανώτερης διοίκησης.

Η αριστοκρατία διατήρησε την επιρροή της παρά την παρακμή της Συγκλήτου.
Λεξιλόγιο

Πολιτειακός Φορέας

Οργανισμός ή θεσμός που συμμετείχε στη διακυβέρνηση της αυτοκρατορίας.

Η Σύγκλητος ήταν ένας από τους βασικούς πολιτειακούς φορείς.
Λεξιλόγιο

Θεσμική Παρακμή

Η διαδικασία κατά την οποία ένας θεσμός χάνει τη σημασία και τις αρμοδιότητές του.

Η θεσμική παρακμή της Συγκλήτου ολοκληρώθηκε επί Μακεδόνων αυτοκρατόρων.
Λεξιλόγιο

Νεαρές

Νομοθετικά διατάγματα που, μεταξύ άλλων, περιόριζαν τις εξουσίες της Συγκλήτου.

Οι νεαρές του Λέοντα Στ' μείωσαν τον ρόλο της Συγκλήτου.