Α' Λυκείου – Ιστορία

Κεφάλαιο 20: Οι Δήμοι και το δικαίωμα αντίστασης του λαού

Διαδραστικό Γλωσσάρι Όρων

Εμφανίζονται 20 όροι

Ιστορικός όρος

Ιππόδρομος

Κεντρικός χώρος διασκέδασης και πολιτικής έκφρασης στο Βυζάντιο, όπου διεξάγονταν αρματοδρομίες και λαϊκές συγκεντρώσεις.

Ιστορικός όρος

Δήμοι (Φατρίες)

Αθλητικά σωματεία που σχετίζονταν με τις αρματοδρομίες και είχαν σημαντικό πολιτικό και κοινωνικό ρόλο.

Ιστορικός όρος

Βένετοι και Πράσινοι

Οι δύο κύριες φατρίες του Ιπποδρόμου, εκπροσωπώντας διαφορετικές κοινωνικές και θρησκευτικές τάξεις.

Ιστορικός όρος

Στάση του Νίκα (532 μ.Χ.)

Μεγάλη εξέγερση κατά του Ιουστινιανού Α', με αφορμή τη βαριά φορολογία και την προσπάθεια περιορισμού της δύναμης των δήμων.

Ιστορικός όρος

Αυτοκράτειρα Θεοδώρα

Σύζυγος του Ιουστινιανού Α', που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφασή του να καταστείλει τη Στάση του Νίκα.

Ιστορικός όρος

Βελισσάριος

Στρατηγός που συμμετείχε στην καταστολή της Στάσης του Νίκα.

Ιστορικός όρος

Ναρσής

Αυτοκρατορικός αξιωματούχος που εξαγόρασε την υποστήριξη των Βένετων, συμβάλλοντας στη λήξη της Στάσης του Νίκα.

Ιστορικός όρος

Μιχαήλ Ε' Καλαφάτης

Αυτοκράτορας που εκθρονίστηκε λόγω εξέγερσης των δήμων το 1042 μ.Χ.

Ιστορικός όρος

Ζωή και Θεοδώρα

Βυζαντινές αυτοκράτειρες που επανήλθαν στον θρόνο μετά την εξέγερση κατά του Μιχαήλ Ε'.

Ιστορικός όρος

Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1204)

Το γεγονός που σηματοδότησε το οριστικό τέλος των δήμων και των αρματοδρομιών.

Λεξιλόγιο

Αρματοδρομίες

Αγώνες με άρματα που συγκέντρωναν πλήθη και διαμόρφωναν πολιτικές τάσεις.

Οι αρματοδρομίες ήταν το δημοφιλέστερο θέαμα στην Κωνσταντινούπολη.
Λεξιλόγιο

Δήμαρχοι

Επικεφαλής των δήμων, διορισμένοι από τον αυτοκράτορα.

Οι δήμαρχοι ήταν υπεύθυνοι για την οργάνωση των αρματοδρομιών.
Λεξιλόγιο

Πολιτοφυλακή

Ένοπλες δυνάμεις που αποτελούνταν από πολίτες για τη διασφάλιση της τάξης.

Η πολιτοφυλακή ενεργοποιούνταν σε περιπτώσεις εχθρικής απειλής.
Λεξιλόγιο

Μονοφυσιτισμός

Θρησκευτική αίρεση που υποστήριζαν οι Πράσινοι.

Ο μονοφυσιτισμός ήταν ένα από τα θρησκευτικά χαρακτηριστικά των Πρασίνων.
Λεξιλόγιο

Συμφιλίωση των δήμων

Η προσωρινή συνεργασία των Βένετων και Πρασίνων για κοινό σκοπό.

Η συμφιλίωση των δήμων κατά τη Στάση του Νίκα απείλησε τον θρόνο.
Λεξιλόγιο

Φορολογία

Κύριο αίτιο της δυσαρέσκειας του λαού κατά του Ιουστινιανού Α'.

Η βαριά φορολογία πυροδότησε τη Στάση του Νίκα.
Λεξιλόγιο

Λαϊκές Ελευθερίες

Οι πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες που ασκούσαν οι δήμοι πριν την παρακμή τους.

Οι δήμοι εξέφραζαν τις λαϊκές ελευθερίες στον Ιππόδρομο.
Λεξιλόγιο

Καταστολή

Ο έλεγχος της ισχύος και της δράσης μιας κατάστασης .

Η καταστολή της Στάσης του Νίκα οδήγησε σε χιλιάδες θύματα.
Λεξιλόγιο

Παρακμή

Η σταδιακή απώλεια της σημασίας των δήμων στο πέρασμα των αιώνων.

Η παρακμή των δήμων ολοκληρώθηκε μετά την Άλωση του 1204.