Οι επαρχίες (θέματα) της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, περ. 1025 μ.Χ.
📖 Πώς χρησιμοποιώ τον χάρτη
🔍
Κουμπιά +/− ή ροδέλα ποντικιού για μεγέθυνση
✋
Σύρετε τον χάρτη κρατώντας πατημένο το ποντίκι
📍
Πατήστε τα σημεία ενδιαφέροντος για πληροφορίες
Πλήρης οθόνη για καλύτερη προβολή του χάρτη
⌨️
Πλήκτρα βέλη για μετακίνηση, + / − για zoom
💡 Συμβουλή: Χρησιμοποιήστε τη μπάρα πάνω από τον χάρτη για πρόσβαση στη Διδακτική Πρόταση και τις δραστηριότητες αξιολόγησης.
100%
Πηγή: Εκδόσεις Λυσάρι
Διδακτική Πρόταση
Οι επαρχίες (θέματα) της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, περ. 1025 μ.Χ.
ℹ️ ΕΝΟΤΗΤΑ
Κεφάλαιο 15: Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία — Σύντομη πολιτική ιστορία με έμφαση στην οργάνωση του κράτους
✓ ΣΤΟΧΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
Οι μαθητές/-τριες να κατανοήσουν τον θεσμό των θεμάτων, τη διοικητική οργάνωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και τις αλλαγές στην έκτασή της μέσα στους αιώνες.
📊 ΠΟΡΕΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
Ο/η εκπαιδευτικός προβάλλει τον χάρτη και ζητά από τους μαθητές να εντοπίσουν τα θέματα σε Μικρά Ασία, Βαλκάνια και νησιά.
Οι μαθητές, σε ομάδες, εξερευνούν τα σημεία ενδιαφέροντος και συγκρίνουν μέγεθος και τοποθεσία θεμάτων.
Κάθε ομάδα απαντά στο ερώτημα: «Πώς ο θεσμός των θεμάτων ενίσχυσε την άμυνα και την οικονομία του Βυζαντίου;»
Ακολουθεί συζήτηση για τη σχέση στρατιωτικοποίησης της διοίκησης και εξελληνισμού του κράτους.
💡 Σημείωση: Ζητήστε από τους μαθητές να παρατηρήσουν στον χάρτη τα περιφερειακά δουκάτα (Μεσοποταμίας, Βασπουρακάν, Χαλδίας, Αντιόχειας) και να τα συνδέσουν με την Πηγή 3 του βιβλίου, που εξηγεί τον σκοπό ίδρυσης των πρώτων θεμάτων.
Αυτοαξιολόγηση
Τα θέματα του Βυζαντίου – Ελέγξτε τις γνώσεις σας!
Φύλλο Εργασίας
Οι επαρχίες (θέματα) της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, περ. 1025 μ.Χ.
1Αντιστοιχίστε κάθε θέμα με τον σκοπό του:
Στήλη Β: α. Ναυτική άμυνα κατά Αράβων, β. Προστασία πρωτεύουσας, γ. Άμυνα κατά Περσών/Αράβων, δ. Σύνορα Αρμενίας
Στήλη Α
Στήλη Β
1. Αρμενιακών
2. Ανατολικών
3. Οψίκιον
4. Κιβυραιωτών
2Σημειώστε Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ):
α. Τα θέματα ιδρύθηκαν τον 5ο αιώνα μ.Χ.
β. Ο Ηράκλειος νίκησε τους Πέρσες στη Νινευή.
γ. Η Εικονομαχία έληξε οριστικά το 843 μ.Χ.
δ. Οι στρατιώτες-θεματικοί δεν είχαν γη.
3Ποια γεγονότα σημάδεψαν τη βυζαντινή ιστορία; (Επιλέξτε όσα ισχύουν)
4Τι σημαίνει εξελληνισμός της διοίκησης;
5Παρατηρώντας τον χάρτη, εξηγήστε πώς η κατανομή των θεμάτων αντανακλά τις απειλές που αντιμετώπιζε η αυτοκρατορία.
Βαθμολογία:
Πριν δεις τις απαντήσεις...
Για να αξιοποιήσεις σωστά το Φύλλο Εργασίας, βεβαιώσου ότι πρώτα:
Μελέτησες το κείμενο του Κεφαλαίου 15 στο βιβλίο Ιστορίας
Εξερεύνησες τον διαδραστικό χάρτη και τα σημεία ενδιαφέροντος
Προσπάθησες να απαντήσεις μόνος/η σου στις ερωτήσεις
Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και βασίζονται στο κείμενο του σχολικού βιβλίου.
Ενδεικτικές Απαντήσεις
11→δ, 2→γ, 3→β, 4→α
2α. Λάθος — ιδρύθηκαν τον 7ο αιώνα. β. Σωστό. γ. Σωστό. δ. Λάθος — τους δίνονταν στρατιωτικά κτήματα.
3α, β, δ. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν σχετίζονται με τη βυζαντινή ιστορία.
4γ. Ο εξελληνισμός σήμαινε αντικατάσταση λατινικών από ελληνική γλώσσα στη διοίκηση.
5Τα θέματα της ανατολικής Μ. Ασίας (Αρμενιακών, Ανατολικών) αντιμετώπιζαν Πέρσες και Άραβες. Το Οψίκιον προστάτευε την πρωτεύουσα. Τα βαλκανικά θέματα αντιμετώπιζαν Σλάβους και Βουλγάρους. Τα ναυτικά θέματα (Κιβυραιωτών) αντιμετώπιζαν τον αραβικό στόλο.