Ο ιδρυτής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Ο Γάιος Ιούλιος Καίσαρ Οκταβιανός Αύγουστος (23 Σεπτεμβρίου 63 π.Χ. - 19 Αυγούστου 14 μ.Χ.) ήταν Ρωμαίος πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης, ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας. Κυβέρνησε τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από το 27 π.Χ. μέχρι τον θάνατό του.
Ο Αύγουστος μετέτρεψε τη Ρώμη από δημοκρατία σε αυτοκρατορία, εγκαινιάζοντας μια περίοδο ειρήνης και ευημερίας γνωστή ως Pax Romana («Ρωμαϊκή Ειρήνη») που διήρκεσε πάνω από δύο αιώνες.
Καταγωγή και νεότητα
Γεννήθηκε ως Γάιος Οκτάβιος Θουρίνος σε πλούσια πληβεία οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν ανθύπατος και η μητέρα του, Ατία Βάλβα, ήταν ανιψιά του Ιουλίου Καίσαρα. Αυτή η συγγένεια καθόρισε τη μοίρα του.
Τα ονόματα του Αυγούστου
Τα ονόματά του αντανακλούν την εξέλιξή του: Γάιος Οκτάβιος (γέννηση), Γάιος Ιούλιος Καίσαρ (υιοθεσία), Divi Filius («υιός θεού» μετά τη θεοποίηση του Καίσαρα), Imperator (στρατιωτικός τίτλος) και Augustus («σεβαστός», τιμητικός τίτλος από τη Σύγκλητο το 27 π.Χ.).
Άνοδος στην εξουσία
Η υιοθεσία από τον Καίσαρα
Ο Ιούλιος Καίσαρ, χωρίς νόμιμο γιο, υιοθέτησε τον ανιψιό του Οκτάβιο και τον όρισε κληρονόμο στη διαθήκη του. Μετά τη δολοφονία του Καίσαρα (15 Μαρτίου 44 π.Χ.), ο 18χρονος Οκταβιανός διεκδίκησε την κληρονομιά του.
Η δεύτερη τριανδρία
Το 43 π.Χ. σχηματίστηκε η Δεύτερη Τριανδρία μεταξύ Οκταβιανού, Μάρκου Αντωνίου και Μάρκου Αιμίλιου Λέπιδου. Οι τρεις μοιράστηκαν την εξουσία και τα εδάφη της αυτοκρατορίας.
Χρονολόγιο ανόδου
Η ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.)
Η σύγκρουση με τον Αντώνιο
Η σχέση του Αντωνίου με την Κλεοπάτρα Ζ' της Αιγύπτου έδωσε στον Οκταβιανό το πρόσχημα που χρειαζόταν. Ο Αντώνιος χώρισε επίσημα από την Οκταβία (αδελφή του Οκταβιανού) και «μοίρασε» ρωμαϊκά εδάφη στα παιδιά του με την Κλεοπάτρα.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 31 π.Χ. έγινε η ναυμαχία του Ακτίου, στον Αμβρακικό κόλπο (σημερινή Πρέβεζα). Ήταν η αποφασιστική μάχη που έκρινε την τύχη της Ρώμης.
Οι δυνάμεις
Οκταβιανός
500 πλοία, 80.000 στρατιώτες, ναύαρχος Αγρίππας
Αντώνιος & Κλεοπάτρα
250 μεγάλα πλοία, 70.000 στρατιώτες
Η μάχη και οι συνέπειες
Η βασιλεία του Αυγούστου
Η Pax Romana
Η ηγεμονία του Αυγούστου εγκαινίασε την περίοδο της «Ρωμαϊκής Ειρήνης» (Pax Romana), μια σχετικά ειρηνική εποχή που διήρκεσε πάνω από δύο αιώνες. Η Μεσόγειος γνώρισε ασφάλεια και σταθερότητα.
Τίτλοι και αξιώματα
Imperator
Αρχιστράτηγος - στρατιωτική εξουσία
Augustus
«Σεβαστός» - θρησκευτικό κύρος
Pontifex Maximus
Μέγιστος Ιερέας (από 12 π.Χ.)
Pater Patriae
«Πατέρας της Πατρίδας» (2 π.Χ.)
Μεταρρυθμίσεις
Ο Αύγουστος προχώρησε σε διοικητικές μεταρρυθμίσεις, αναδιοργάνωση του στρατού και του στόλου, οικοδομική αναμόρφωση της Ρώμης («Βρήκα τη Ρώμη από πλιθιά και την άφησα μαρμάρινη») και προστασία των γραμμάτων και τεχνών μέσω του Μαικήνα.
Κληρονομιά
Μετά τον θάνατό του (19 Αυγούστου 14 μ.Χ.) η Σύγκλητος τον θεοποίησε. Τον διαδέχθηκε ο θετός γιος του Τιβέριος. Η δυναστεία των Ιουλίων-Κλαυδίων κυβέρνησε μέχρι το 68 μ.Χ. Ο μήνας Σεξτίλις μετονομάστηκε «Αύγουστος» προς τιμήν του - όνομα που διατηρείται μέχρι σήμερα.