Η Ιερά Συμμαχία (1815)
Με τον όρο Ιερά Συμμαχία ή Ιερή Συμμαχία χαρακτηρίζεται η ιστορική, μυστική αρχικά, τριμερής συνθήκη που συνήφθη μετά την ήττα του Ναπολέοντα μεταξύ των Αυτοκρατόρων Αλεξάνδρου Α' της Ρωσίας, Φραγκίσκου Α' της Αυστρίας και του Βασιλέα Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ' της Πρωσίας.
Η συνθήκη υπογράφηκε αυτοπροσώπως από τους τρεις ηγεμόνες στο Παρίσι στις 14/26 Σεπτεμβρίου 1815, περίπου τρεις μήνες μετά τη λήξη του Συνεδρίου της Βιέννης.
Σκοπός της συμμαχίας
Την πρωτοβουλία της σύναψης είχε ο Τσάρος Αλέξανδρος Α' που πίστευε στην ίδρυση μιας μεγάλης χριστιανικής οικογένειας. Η ονομασία «Ιερά» οφείλεται στην αρχική πρόθεσή του να επιτύχει την εν «χριστιανική αλληλεγγύη» συνένωση των ευρωπαϊκών χωρών: των ορθοδόξων (Ρωσίας), των καθολικών (Αυστρίας) και των προτεσταντών (Πρωσίας).
Ιστορικό πλαίσιο
Την εποχή της σύναψης της Συμμαχίας, όλη σχεδόν η Ευρώπη είχε διέλθει περίπου ένα τέταρτο του αιώνα από μία γενική αναταραχή (από τη Γαλλική Επανάσταση), και είχε υποστεί τεράστιες ανθρώπινες απώλειες που έφταναν τα 6.000.000 και ανυπολόγιστες καταστροφές. Ο κυρίαρχος πόθος όλων ήταν η εγκαθίδρυση και παγίωση μόνιμης ειρήνης.
Ιδρυτές της συμμαχίας
Μεταγενέστερες προσχωρήσεις
Ο ρόλος του Μέττερνιχ
Εξέλιξη της συμμαχίας
Η αρχική συνθήκη δεν προέβλεπε ούτε έλεγχο τήρησης, ούτε επιπτώσεις, ούτε προβλεπόμενες ενέργειες για τη διαφύλαξή της. Αντ' αυτού καθορίστηκε η κατά τακτά διαστήματα σύγκληση συνεδρίων όπου θα εξετάζονται τα διάφορα ζητήματα.
Τα συνέδρια της συμμαχίας
Συνέδριο του Αίξ λα Σαπέλ
Με τη λήξη του συνομολογήθηκε σχετικό πρωτόκολλο και προσχώρησε η Γαλλία.
Συνέδριο του Τρόπαου
Συνομολογήθηκε σχετικό πρωτόκολλο σε μορφή μανιφέστου.
Συνέδριο του Λάιμπαχ
Συνομολογήθηκε κοινή απόφαση σε μορφή Διακοίνωσης. Κηρύχθηκε ουδετερότητα απέναντι στην ελληνική εξέγερση.
Συνέδριο της Βερόνας
Το τελευταίο συνέδριο σε πλήρη σύνθεση. Αποφασίστηκαν δράσεις με κάποιες διαφωνίες για το ελληνικό ζήτημα.
Η Ιερή Συμμαχία στο συνέδριο του Λάιμπαχ κήρυξε ουδετερότητα απέναντι στην ελληνική εξέγερση, ενώ σε όλες τις άλλες επαναστάσεις (Νεάπολης και Πεδεμόντιου) πήρε σαφή καταδικαστική θέση.
Κατάρρευση της συμμαχίας
Η Ιερά Συμμαχία σταδιακά άρχισε να μετατρέπεται σε θεσμό καταπίεσης των λαών και με σαφή λόγο επέμβασης των ισχυρών Βασιλέων στα εσωτερικά ζητήματα των ασθενέστερων χωρών, όπου εκδηλώνονταν φιλελεύθερες τάσεις.
Ο ρόλος της Ελληνικής Επανάστασης
Ο κύριος υπονομευτής που επέφερε το μεγαλύτερο πλήγμα στην Ιερά Συμμαχία ήταν η Ελληνική Επανάσταση του 1821, την οποία καταπολέμησε ο Μέττερνιχ με κάθε δύναμη που διέθετε. Η Ελληνική Επανάσταση ήταν εκείνη που επέφερε το ουσιαστικό τέλος του ανελεύθερου θεσμού της Ιεράς Συμμαχίας.
Χρονολόγιο κατάρρευσης
Κληρονομιά
Η Ιερά Συμμαχία συνδέθηκε με μια αναχρονιστική περίοδο της νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας. Ωστόσο, από ορισμένη άποψη, η συνθήκη αυτή μπορεί να θεωρηθεί και ως προάγγελος της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην επιδίωξή της για ευρωπαϊκή ενότητα.