Στις δύο παρακάτω εφαρμογές φαίνεται η μετατροπή ενός αριθμού από το δυαδικό σύστημα στο δεκαδικό και αντιστρόφως από το δεκαδικό στο δυαδικό.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ 1

Να μετατραπούν οι παρακάτω αριθμοί του δυαδικού συστήματος στο δεκαδικό σύστημα:

  1. 1. \( 101_2 \)
  2. 2. \( 10101_2 \)
  3. 3. \( 101101_2 \)

Απάντηση.

  1. Γράφουμε τον αριθμό \( 101_2 \) αναλυτικά σε δυνάμεις του 2 και έχουμε:
    \( 101_2 = 1 \cdot 2^2 + 0 \cdot 2^1 + 1 \cdot 2^0 = 4 + 1 = 5 \)
  2. Χρησιμοποιούμε τον πίνακα και γράφουμε τον αριθμό:

    ... \( 2^5 = 32 \) \( 2^4 = 16 \) \( 2^3 = 8 \) \( 2^2 = 4 \) \( 2^1 = 2 \) \( 2^0 = 1 \)
    1 0 1 0 1

    Ο αριθμός μας είναι \( 10101_2 = 16 + 4 + 1 = 21 \)
  3. Γράφουμε τον αριθμό \( 101101_2 \) στην αναλυτική του μορφή σε δυνάμεις του 2 και παίρνουμε:
    \( 101101_2 = 1 \cdot 2^5 + 0 \cdot 2^4 + 1 \cdot 2^3 + 1 \cdot 2^2 + 0 \cdot 2^1 + 1 \cdot 2^0 = 32 + 8 + 4 + 1 = 45 \)

ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2

Να μετατραπεί ο αριθμός \( 101_{10} \) του δεκαδικού συστήματος στο δυαδικό σύστημα.

Απάντηση.

  • Αρχικά βρίσκουμε πόσες δυάδες υπάρχουν στον αριθμό \( 101_{10} \)
    \( 101 = 2 \cdot 50 + 1 \) (υπάρχουν 50 δυάδες και 1 μονάδα)
  • Στη συνέχεια βρίσκουμε πόσες δυάδες δυάδων (τετράδες) υπάρχουν στις 50 δυάδες.
    \( 50 = 2 \cdot 25 + 0 \) (υπάρχουν 25 τετράδες και 0 δυάδες)
  • Ομοίως βρίσκουμε πόσες δυάδες τετράδων (οκτάδες) υπάρχουν στις 25 τετράδες.
    \( 25 = 2 \cdot 12 + 1 \) (υπάρχουν 12 οκτάδες και 1 τετράδα)
  • Επίσης βρίσκουμε πόσες δυάδες οκτάδων (δεκαεξάδες) υπάρχουν στις 12 οκτάδες.
    \( 12 = 2 \cdot 6 + 0 \) (υπάρχουν 6 δεκαεξάδες και 0 οκτάδες)
  • Συνεχίζουμε και βρίσκουμε πόσες δυάδες δεκαεξάδων (τριανταδυάδες) υπάρχουν στις 6 δεκαεξάδες.
    \( 6 = 2 \cdot 3 + 0 \) (υπάρχουν 3 τριανταδυάδες και 0 δεκαεξάδες)
  • Τέλος, βρίσκουμε πόσες δυάδες τριανταδυάδων (εξηντατετράδες) υπάρχουν στις 3 τριανταδυάδες.
    \( 3 = 2 \cdot 1 + 1 \) (υπάρχουν μία εξηντατετράδα και περισσεύει 1 τριανταδυάδα).

Επομένως ο ζητούμενος αριθμός είναι: \( 1100101_2 \)

Σχηματική αναπαράσταση διαδοχικών διαιρέσεων για μετατροπή δεκαδικού σε δυαδικό

Σημείωση: Σχηματικά η παραπάνω διαδικασία των διαδοχικών διαιρέσεων, με την βάση του αριθμητικού συστήματος, φαίνεται στη διπλανή εικόνα.