Σατιρικά Γυμνάσματα
Τα Σατιρικά Γυμνάσματα του Παλαμά, γραμμένα τη δεκαετία του
1910, καταγγέλλουν κοινωνικές καταστάσεις και ιδεολογικές
αγκυλώσεις στην Ελλάδα των αρχών του 20ού αιώνα και
διαπνέονται από τον πόθο της προόδου. Πρόκειται για δύο σειρές
ποιημάτων, καθένα από τα οποία αποτελείται από τέσσερα
τρίστιχα και έναν καταληκτικό στίχο.
ΠΡΩΤΗ ΣΕΙΡΑ
5
Πολεμάς να στυλώσεις, κυβερνήτη,
με τα καράβια και
με τα φουσάτα
της Πολιτείας το σαλεμένο σπίτι.
Του κάκου ιδρώνεις, έμπα σ’
άλλη στράτα,
το νου μας πρώτα στύλωσε και χτίσε,
και
πρώτ’ απ’
όλα αλφαβητάρι κράτα.
Δάσκαλος γίνε, αλήθεια αν ήρωας είσαι.
Σε μια Βαβέλ
δεμένους μάς κρατάνε
κακά στοιχειά· το μάγεμά τους λύσε
και στα χείλια οι καρδιές μας πάλε ας πάνε.
Σύμμετρα
υψώσου, πύργε της ζωής.
Τρανοί κι αν είναι οι τάφοι, τάφοι
θα ’ναι.
Στον ήλιο τόπο θέλουμε κι εμείς.
Πηγή: Κωστής Παλαμάς, Άπαντα, τόμος Ε΄, εκδ.
Ίδρυμα Κωστή Παλαμά, Αθήνα 2019
ΣΥΝΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ
Γ. Θ. Βαφόπουλος
Τα Νέα Σατιρικά Γυμνάσματα
10
Η Ελλάδα ολόκληρη μια κολυμβήθρα.
Απ’ άκρια σ’
άκρια γίνονται βαφτίσια.
Φτάνει και μια μονάχα δαχτυλήθρα,
τα «στραβά» μας να βαπτισθούνε σε «ίσια».
Τα ρούβλια
βαπτισθήκαν σε δολάρια.
Ο Βάρναλης με τ’
όνομα προδότης.
Ο Καζαντζάκης άξιος για λιθάρια
κι ο
Σικελιανός ανάξιος πατριώτης.
Ω «Ελλάς Ελλήνων
Χριστιανών», τί μένει
αβάπτιστο στη γη τη δοξασμένη;
Πηγή: Γ. Θ. Βαφόπουλος, Άπαντα τα Ποιητικά,
Θεσσαλονίκη 1990