Στον πίνακα σας δίνονται, στην αριστερή στήλη τα στιχουργικά χαρακτηριστικά του παραδοσιακού 15σύλλαβου, και στη δεξιά στήλη γνωρίσματα του «ελευθερωμένου» 15σύλλαβου. Ποια από αυτά τα χαρακτηριστικά εντοπίζετε κυρίως στο Μήτηρ Θεού του Σικελιανού; Με βάση τις παρατηρήσεις σας να κατατάξετε το ποίημα σε μία από τις δύο κατηγορίες (παραδοσιακός ή ελευθερωμένος 15σύλλαβος).


Συμπέρασμα: Το Μήτηρ Θεού του Σικελιανού ανήκει στην κατηγορία του …………………. 15σύλλαβου.


Παραδοσιακός 15σύλλαβος Ελευθερωμένος 15σύλλαβος
αρχή της ισομετρίας: το νόημα ολοκληρώνεται στο όριο του στίχου

σταθερή τομή: στην 8η συλλαβή τελειώνει πάντα λέξη (ο στίχος «κόβεται» υποχρεωτικά σε δύο ημιστίχια, μετρικά και νοηματικά αυτοτελή, έναν 8σύλλαβο και έναν 7σύλλαβο)

Χρήση της συνίζησης (= συμπροφορά δύο ή περισσότερων φωνηέντων για να βγει το μέτρο των 15συλλαβών), σύμφωνα με τη φυσική ομιλία (π.χ. αηδόνι, πουλιά, κοροϊδεύω, κλπ.)

ιαμβικός ρυθμός: τονίζονται οι ζυγές συλλαβές (ενίοτε και η 1η κάθε ημιστιχίου)
διασκελισμός: το νόημα «δρασκελά» το όριο του στίχου, κάποτε και της στροφής

(νοηματικός) κλονισμός τομής: η τομή χωρίζει λέξεις που έχουν στενή συντακτική σχέση μεταξύ τους (δηλαδή ονοματικά ή ρηματικά σύνολα) ή/και άρση τομής: η 8η συλλαβή πέφτει μέσα σε λέξη

Κατάχρηση συνιζήσεων στο όριο των λέξεων ή «ανώμαλες» συνιζήσεις που αποφεύγονται στη φυσική ομιλία (π.χ. νέος, πλησιάσει κλπ. [με συμπροφορά των δύο φωνηέντων])

παρατονισμός: ο τόνος πέφτει σε μονή συλλαβή που δεν στηρίζει τον ιαμβικό ρυθμό