Διαβάστε το απόσπασμα από το ποίημα του Νίκου Καζαντζάκη «Δον Κιχώτης», γραμμένο σε τερτσίνες (τρίστιχα), που δίνει μιαν άλλη ερμηνευτική εκδοχή του Δον Κιχώτη. Συζητήστε στην τάξη την κοσμοθεωρία του Καζαντζάκη, όπως συνάγεται από τις υπογραμμισμένες λέξεις/φράσεις στο κείμενο και τον τελευταίο ιδίως στίχο.
Νίκος Καζαντζάκης
Δον Κιχώτης
Τούτη η τρανή περφάνια σου, πατέρα:
να παίρνεις ανεμόμυλους για
κάστρα
και να χτυπιέσαι με
ίσκιους στον αγέρα!
Θα σε γελούν τα κρύα
’πο πάνω σου
άστρα
και γιούχα θα
προγκούν1 οι ανθρώποι κάτουˑ
μα εσύ, με τη χαρά την
ξελογιάστρα
της άγριας λευτεριάς και του θανάτου,
θ’
αχνογελάς γλυκά, μεγαλομάρτη,
ολούθε αφήνοντας σταλιές
αιμάτου.
Στης αρετής δεμένος το κατάρτι
θα προσπερνάς με ολαδειανές
αγκάλες,
τα χελιδόνια όλα θα
’ρθούν του
Μάρτη
να χτίσουνε φωλιές μες στις κουφάλες
του ιερού κορμιού που το
’φαγε το
πνέμα,
στους ώμους, στο λαιμό σου,
στις μασκάλες.
[…]
Στον πιο αψηλό της πεθυμιάς
μας κλώνο
του ανέφταστου άθλου
ασκώθηκε2 η σειρήνα,
νίκης κρατώντας
στέφανο το φόνο.
Στα μάτια της
αδάμαστης παρθένας
τη φτώχεια,
τη μονάξια και τον πόνο
θωρούσε ο γέρος άρχος, και
κανένας
δεν όδευε αγαπός προς
το άγιο στήθος.
Τα χείλια του
δαγκάνει ο Καπτάν Ένας.
Όλη η ζωή παραπονιάρης
μύθος
στου νου του την ανέμη
ακροτυλίχτη∙
κι αυτός απ’
του Θεού κινάει το βύθος,
μες στου όνειρου
σφαράζοντας3 το δίχτυ
και μπαίνει στο βασίλειο της
καλής του.
Συνάστερο το μέγα
μεσανύχτι
θρηνιέται και μαδάει κατακορφής του∙
μα αυτός, βουβός, τον μαύρο
σπιρουνίζει,
κι αγάλια,
ξεπνεμένος, της ψυχής του
το ανέλπιδο ανηφόρι
ανηφορίζει.
1προγκούν: γιουχαΐζουν·
2ασκώθηκε: σηκώθηκε·
3σφαράζοντας: σπαράζοντας
Πηγή: Νίκος Καζαντζάκης, Τερτσίνες, εκδ.
Καζαντζάκη, Αθήνα 2007