Imperator Caesar Divi Filius Augustus

Ο Οκταβιανός προσπάθησε να επαναφέρει σταδιακά τους εξωτερικούς τύπους που περιέβαλλαν άλλοτε το καθεστώς της ελεύθερης πολιτείας. Ωστόσο στα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του εξακολούθησε να ασκεί τις έκτακτες εξουσίες που είχε αναλάβει: ήταν ακόμη ο στρατιωτικός ηγέτης, στον οποίο όλος ο πληθυσμός όφειλε υπακοή σύμφωνα με τον όρκο πίστης που είχε δώσει. Με αυτήν την ιδιότητα διατήρησε και τον τίτλο «imperator» που του είχε απονεμηθεί ήδη το 40 π.Χ. και έδειχνε τους στενούς δεσμούς του με τον στρατό. Στη Ρώμη συνήθιζαν να προσθέτουν στο όνομά του «Γάιος Ιούλιος Καίσαρ» και το Octavianus και τον προσφωνούν για συντομία με αυτό το τελευταίο όνομα. Ο ίδιος όμως δεν αποκαλούσε τον εαυτό του «Οκταβιανό» και αντικατέστησε το όνομα «Γάιος» με τον κολακευτικό τίτλο «imperator» που του είχε απονείμει ο στρατός.
Αυτόν τον καθαρά στρατιωτικό τίτλο, που έγινε έτσι όχι μόνο τίτλος αλλά και όνομα, τον δέχτηκε για να διακριθεί από τους άλλους στρατιωτικούς ηγέτες της επαναστατικής περιόδου, για τους οποίους ο χαρακτηρισμός «imperator» αποτελούσε απλώς ένα τίτλο (έτσι τους προσφωνούσαν οι στρατιώτες τους ύστερα από νίκες). Ο Οκταβιανός διατήρησε αυτόν τον χαρακτηρισμό ακόμη κι όταν η εξουσία του έπαψε να είναι καθαρά στρατιωτική· έτσι είχε μείνει συνήθεια να τον προσφωνούν. Εξάλλου, στις επαρχίες ο τίτλος imperator είχε συνδεθεί με την αντίληψη πως η εξουσία του ήταν απεριόριστη και είχε οικουμενικό χαρακτήρα- αντίληψη που ο Οκταβιανός είχε κάθε λόγο να θέλει να διατηρηθεί. […] Το όνομα «Καίσαρ» το κράτησε γιατί από τον Καίσαρα είχε κληρονομήσει το δικαίωμα να διοικεί τον στρατό. Στη συγγενική του σχέση με τον δικτάτορα έδινε έμφαση και με έναν άλλο τρόπο: μετά τον θάνατό του ο Καίσαρ είχε θεοποιηθεί· τώρα ο διάδοχός του αυτοαποκαλούνταν «γιος του θεοποιημένου Καίσαρα». Έτσι το πλήρες όνομα του νέου Ρωμαίου ηγεμόνα ήταν: Imperator Caesar Divi Filius.
Ενώ όμως διατηρούσε τις έκτακτες εξουσίες του και έναν τίτλο της επαναστατικής εποχής, ο Οκταβιανός αποφάσισε να αναλάβει παράλληλα και το αξίωμα του υπάτου και ύστερα από το 31 π.Χ. εκλέγεται κάθε χρόνο ύπατος μαζί με κάποιον συνάρχοντα. […] Στις 13 Ιανουαρίου του 27 π.Χ. γεννήθηκε η νέα μορφή διακυβέρνησης, την οποία όπως οι Ρωμαίοι, ονομάζουμε κι εμείς «principatus». Με την ίδια ευκαιρία, ο Οκταβιανός, πήρε και τον πρόσθετο τίτλο με τον οποίο είναι γενικά γνωστός και ο οποίος αποτέλεσε το προσωπικό του όνομα. Στα ονόματα που έφερε ως τότε (Imperator Caesar Divi Filius), η Σύγκλητος πρόσθεσε τον τίτλο Αύγουστος. Παλαιότερα το επίθετο αυτό αποδιδόταν μόνο σε ορισμένους θεούς για να δηλωθεί πως μπορούσαν να δημιουργούν κάθε τι νέο και καλύτερο. Έτσι ο τίτλος που απονεμήθηκε στον Οκταβιανό απέδιδε την αντίληψη πως ήταν ο ανορθωτής του κράτους, εκείνος που είχε τη δύναμη να το αυξήσει και διέθετε το μεγαλύτερο κύρος, «auctoritas»*- μια λέξη που είχε την ίδια ρίζα με τη λέξη Augustus.
* auctoritas: εξουσία