Η προνομιούχος τάξη στα ελληνιστικά κράτη

Οι νέες πόλεις της Ανατολής περιείχαν ένα ανακάτωμα Ελλήνων από όλα τα μέρη, ένα ετερόκλητο συρφετό από κάθε λογής περιβάλλον και κοινωνική τάξη, από τα μεγάλα κέντρα του πολιτισμού και από τις απομακρυσμένες περιοχές της περιφέρειας. Από τη στιγμή της εγκατάστασής τους στις καινούργιες πατρίδες, αυτοί οι Μακεδόνες και οι (άλλοι) Έλληνες άμβλυναν τις πολλές διαφορές που τους χώριζαν, ώστε να γίνουν η νέα κυρίαρχη φυλή. […]Από την πρώτη στιγμή, οι νεοφερμένοι αυτοί σχημάτιζαν την κυρίαρχη μειονότητα. […]
Στον δημόσιο βίο οι Μακεδόνες και οι (άλλοι) Έλληνες απάρτιζαν την άρχουσα τάξη. Αποτελούσαν ένα στενό κύκλο στον οποίο οι αυτόχθονες δεν είχαν πρόσβαση παρά μόνο σταδιακά και σε πολύ περιορισμένο αριθμό- αλλά και τότε μόνο μέσα από τη δύσκολη μέθοδο της μετουσίωσής τους σε Έλληνες από πολιτιστική άποψη. Η δημιουργία αυτής της άρχουσας τάξης ήταν άμεσο αποτέλεσμα των αποφάσεων του στρατού και των στρατηγών του Αλεξάνδρου, οι οποίοι μετά τον θάνατό του αναθεώρησαν ριζικά την πολιτική του της φυλετικής ανάμιξης και πολύ σύντομα απέλυσαν όλους τους Μήδους και τους Πέρσες από τις ηγετικές θέσεις που κατείχαν. Η ίδρυση των μοναρχιών δεν μετέβαλε καθόλου τη στάση αυτή. […] Επομένως, όταν μιλάμε για ενότητα και ομοιογένεια του ελληνιστικού πολιτισμού, μιλάμε γι αυτή την τάξη που την αποτελούσαν Μακεδόνες και (άλλοι) Έλληνες, (την μειονότητα που υπήρχε σε κάθε κράτος) ανθρώπων προερχόμενων από διάφορα μέρη του ελληνικού κόσμου, με ποικίλες κοινωνικές καταβολές οι οποίες εύκολα μπορούσαν να λησμονηθούν στο νέο περιβάλλον. […] Οι παλιές έριδες ανάμεσα στις πόλεις και στις κοινωνικές τάξεις εκτοπίσθηκαν από την αλληλεγγύη που επέβαλε η ζωή τους ως ελληνικής μειονότητας στα πλαίσια ενός νέου περιβάλλοντος. Η σημασία της πήγαζε από το γεγονός ότι οι ελληνιστικοί βασιλείς βασίζονταν σ’ αυτήν την μειονότητα για την επάνδρωση των ανώτερων κλιμακίων της διοίκησης.

Walbank, F. W. (1999). Ο ελληνιστικός κόσμος (σσ. 83, 86-87). (Τ. Δαρβέρης, μτφρ.). Βάνιας (Έκδοση πρωτοτύπου 1981).

Δραστηριότητα

Ποιοι αποτέλεσαν την προνομιούχο τάξη στα ελληνιστικά κράτη και ποιος ο ρόλος της τάξης αυτής στη συγκρότηση της ομοιογένειας σε έναν τόσο ετερόκλητο και ανομοιογενή κόσμο, όπως ήταν ο ελληνιστικός;