Αιγηίδα
ο ηπειρωτικός χώρος που καταλάμβανε τη σημερινή θέση του Αιγαίου Πελάγους.
αιφνίδιες πλημμύρες
οι πλημμύρες που οφείλονται σε έντονες και μικρής διάρκειας βροχοπτώσεις.
αμφιθεατρικές κοιλάδες
Κοιλότητες στις κορυφές των υψηλών ορέων με αμφιθεατρικό σχήμα.
ανάγλυφο
η μορφή της επιφάνειας της Γης, το οποίο διακρίνεται σε ηπειρωτικό και υποθαλάσσιο.
αποσάθρωση
η διαδικασία του θραύσης των πετρωμάτων λόγω της δράσης ατμοσφαιρικών και βιογενών παράγοντων.
ασπίδες (γεωλογικές)
οι παλαιότερες γεωλογικά περιοχές που βρίσκονται στα κέντρα των ηπείρων
αστραπή
η ηλεκτρική εκκένωση που δημιουργείται μεταξύ σύννεφου και σύννεφου.
βιομάζα
το σύνολο της μάζας των φυτικών και ζωικών οργανισμών που ζουν ή ζούσαν πριν από λίγο καιρό σε ένα οικοσύστημα
γεωγραφικές συντεταγμένες
το ζεύγος των αριθμών (γεωγραφικό πλάτος και μήκος) που ορίζουν τη θέση ενός τόπου.
γεωγραφικό μήκος
η απόσταση ενός σημείου από τον πρώτο μεσημβρινό.
γεωγραφικό πλάτος
η απόσταση ενός σημείου από τον ισημερινό.
γεωλογικός χρόνος
το εκτεταμένο χρονικό διάστημα που καταλαμβάνει το σύνολο της γεωλογικής ιστορίας της Γη.
γεωπάρκο
περιοχή ιδιαίτερης γεωλογικής σημασίας, σπανιότητας ή κάλλους, όπου η γεωλογική κληρονομιά προστατεύεται και αναπτύσσεται ταυτοχρόνως ((UNESCO).
δέλτα ποταμού
ο γεωμορφολογικός σχηματισμός που δημιουργείται από την απόθεση υλικού που μεταφέρει ένας ποταμός στην εκβολή του.
διάβρωση
η μεταφορά σε μεγάλη απόσταση των προϊόντων της αποσάθρωσης.
εκβολές ποταμού
το τμήμα του ποταμού που καταλήγει στη θάλασσα.
επικρεμάμενες κοιλάδες
κοιλάδες που παρατηρείται υψομετρική διαφορά ανάμεσα στο στόμιό τους και στην κυρίως κοιλάδα και μοιάζουν σαν να «κρέμονται»
ηφαίστειο
το άνοιγμα του φλοιού της Γης από όπου γίνεται εκρέουν ρευστά πετρώματα, στάχτη και αέρια.
θερμά ρεύματα μεταφοράς
η ανοδική κυκλική κίνηση θερμού υλικού στο μανδύα της Γης.
ιζηματογενή πετρώματα
τα πετρώματα που έχουν δημιουργηθεί από την καθίζηση υλικών σε αιώρηση σε κάποιο ρευστό μέσο, όπως, για παράδειγμα, σε νερό.
Καινοζωικός αιώνας
η γεωλογική περίοδος που καταλαμβάνει το χρονικό διάστημα από τα 65 εκατομμύρια χρόνια περίπου έως σήμερα
καταιγίδα
βίαια μετεωρολογικό φαινόμενο που συνοδεύεται από βροχές μεγάλης έντασης και πολύ ισχυρούς ανέμους και έχει τοπική εμφάνιση.
κέρατα
Μεμονωμένες κορυφές ορέων, που σχηματίζονται από τη συνένωση αμφιθεατρικών κοιλάδων.
κεραυνός
η ηλεκτρική εκκένωση που δημιουργείται μεταξύ σύννεφου και εδάφους.
κλίμα
οι κλιματολογικές και μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν σε ένα τόπο για μεγάλα χρονικό διάστημα.
κλιματόγραμμα
διάγραμμα που παρέχει πληροφορίες για μια περιοχή στη διάρκεια του έτους, σχετικά με τα χιλιοστά βροχής και τη μεταβολή της θερμοκρασίας.
κρημνός
γκρεμός ή βάραθρο
λάβα
το μάγμα που εξέρχεται στην επιφάνεια της Γης.
λιγνίτης
οργανικής προέλευσης κοίτασμα που σχηματίζεται με την απανθράκωση φυτικής ή ζωικής ύλης.
λιθοσφαιρικές πλάκες
επί μέρους κομμάτια που χωρίζεται η λιθόσφαιρα
μάγμα
το λιωμένο πέτρωμα που σχηματίζεται λόγω υψηλών θερμοκρασιών και πιέσεων στο εσωτερικό της Γης
Μεσοζωικός αιώνας
η γεωλογική περίοδος που καταλαμβάνει το χρονικό διάστημα από τα 250 εκατομμύρια χρόνια έως τα 65 εκατομμύρια χρόνια περίπου.
μεσοωκεάνια ράχη
η έξαρση του ωκεάνιου βυθού που εμφανίζεται ως υποθαλάσσια οροσειρά και η κορυφογραμμή της αποτελεί ρήγμα.
μεταμορφωμένα πετρώματα
τα πετρώματα, τα οποία προκύπτουν από άλλα προϋπάρχοντα πετρώματα μεταβολές (ορυκτολογικές, χημικές, ιστολογικές) χωρίς όμως να έχουν υποστεί τήξη (λιώσιμο).
μετανάστευση
η αλλαγή τόπου μόνιμης διαμονής ενός άτομού ή ενός πληθυσμός ατόμων.
μολάσσα
ιζηματογενής σχηματισμός, που αποτελείται από αλλεπάλληλες στρώσεις κροκαλοπαγών, ψαμμιτών και μαργών.
ορογένεση
η γεωλογική διεργασία σχηματισμού των οροσειρών και των βουνών, λόγω της σύγκλισης των λιθοσφαιρικών πλακών.
ορυκτό
το φυσικά εμφανιζόμενο ομογενές στερεό που σχηματίζεται με ανόργανες διαδικασίες και χαρακτηρίζεται από σταθερές φυσικές ιδιότητες και καθορισμένη χημική σύσταση.
παγετώνας
σώμα πάγου που σχηματίζεται στην ξηρά με φυσικό τρόπο και ρέει σαν ποτάμι με πολύ αργό ρυθμό.
παγετωνικές κοιλάδες
Δημιουργήθηκαν από ποτάμιες διεργασίες και στη συνέχεια εκβαθύνθηκαν και διαπλατύνθηκαν εξαιτίας του πάγου, με αποτέλεσμα σήμερα να έχουν σχεδόν κατακόρυφα τοιχώματα αλλά επίπεδο πυθμένα.
Παλαιοζωικός αιώνας
η γεωλογική περίοδος που καταλαμβάνει το χρονικό διάστημα από τα 540 εκατομμύρια χρόνια έως τα 250 εκατομμύρια χρόνια περίπου.
πέτρωμα
δομική μονάδα του στερεού φλοιού της Γης που μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελείται από συσσωμάτωμα ενός ή περισσοτέρων ορυκτών.
πηγή ποταμού
η περιοχή από όπου ξεκινά η ροή νερού σε ένα ποταμό.
πληθυσμιακή πυκνότητα
Η πυκνότητα του πληθυσμού εκφράζει τον αριθμό των κατοίκων μιας περιοχής ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
πλημμύρα
η προσωρινή κάλυψη του εδάφους με νερό που σε φυσιολογικές συνθήκες δεν καλύπτεται από νερό.
πλημμυρικά πεδία
οι πεδινές εκτάσεις που έχουν δημιουργηθεί από αλλεπάλληλες πλημμύρες
Προκάμβριος εποχή
η γεωλογική περίοδος που καταλαμβάνει το χρονικό διάστημα από 4,6 δισεκατομμύρια έως τα 540 εκατομμύρια χρόνια περίπου.
πυριγενή πετρώματα
τα πετρώματα, τα οποία δημιουργούνται όταν ψυχθεί και στερεοποιηθεί το μάγμα.
ρήγμα
η ασυνέχεια των πετρωμάτων λόγω θραύσης όπου εκατέρωθεν της οποίας παρατηρούνται μετατοπίσεις των σπασμένων τεμάχων πετρώματος.
σεισμός
σεισμός είναι η εδαφική δόνηση που γεννιέται κατά τη διατάραξη της μηχανικής ισορροπίας των πετρωμάτων από φυσικές αιτίες που σχετίζονται με το εσωτερικό της γης. (πηγή: ΟΑΣΠ)
Τηθύς
αρχέγονος ωκεανός, που απομεινάρι του θεωρείται η Μεσόγειος θάλασσα.
υδρογραφικό δίκτυο
το δίκτυο που αποτελείται από ρυάκια, χειμάρρους, ποτάμια και αποτελεί το δίκτυο µεταφοράς και κίνησης του νερού.
υδροκρίτης
η νοητή γραµµή που συνδέει τα ψηλότερα σηµεία των υψωµάτων μίας περιοχής και ορίζει προς ποια πλευρά αυτών των υψωμάτων θα κατευθυνθούν τα νερά της βροχής.
υπόμνημα
δίνει την ερμηνεία των συμβόλων που απεικονίζει ένας χάρτης.
φαράγγια
στενές και απότομες κοιλάδες που οφείλονται σε πολύ έντονη διάβρωση.
φιόρδ
βυθισμένες απότομες ποτάμιες κοιλάδες που οφείλονται στη δράση των παγετώνων
χάρτης
η συμβολική απεικόνιση ενός τόπου.