Κ.Π. Καβάφης, βιογραφία
Ο Κ. Π. Καβάφης είναι διεθνώς αναγνωρισμένος ποιητής. Θεωρείται ο κατ’ εξοχήν πρόδρομος της μοντέρνας νεοελληνικής ποίησης. Με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, ο Καβάφης μεγάλωσε σε αριστοκρατικό περιβάλλον. Γνώριζε άπταιστα γαλλικά και αγγλικά. Δε φοίτησε σε πανεπιστήμιο, αλλά ήταν βαθιά μορφωμένος (με ουσιαστική γνώση της ιστορίας). Έμεινε για κάποια διαστήματα στο Λονδίνο και την Κωνσταντινούπολη, ενώ επισκέφθηκε τέσσερις φορές την Αθήνα.
Τα πρώτα του ποιήματα τα δημοσίευσε από το 1886 κι έπειτα, στο ύφος της Παλαιάς Αθηναϊκής Ρομαντικής Σχολής (1830-1880), σε γλώσσα καθαρεύουσα. Θήτευσε, στη συνέχεια, στα καλλιτεχνικά /λογοτεχνικά ρεύματα του Παρνασσισμού και του Συμβολισμού, για να μεταβεί έπειτα στο Ρεαλισμό, μέσα από την εντελώς προσωπική, ιδιότυπη αξιοποίησή του. Χαρακτηριστικά στοιχεία του ύφους και της ατμόσφαιρας της ποίησής του είναι η μεικτή γλώσσα (καθαρεύουσα και δημοτική, με ιδιότυπη ορθογραφία), η λεπτή ειρωνεία, η θεατρική δομή των ποιημάτων του, η εκφραστική ακρίβεια και λιτότητα, ο (ανομοιοκατάληκτος) πεζολογικός στίχος, η παραστατικότητα και η υποβολή, η αισθητική εκλέπτυνση και η εύστοχη σύλληψη του τραγικού.
Ως προς το περιεχόμενο των ποιημάτων του, κυριαρχούν ο διδακτικός τόνος πάνω σε προσωπικά ζητήματα ηθικής (βιοθεωρητικό πνεύμα) και ο ερωτικός αισθησιασμός /ηδονισμός και, γενικότερα, η εμβάθυνση στο προσωπικό βίωμα εξ αφορμής διάφορων περιστατικών της καθημερινότητας. Πολλά ποιήματά του προκύπτουν από τη μελέτη ιστορικών περιστατικών (αντλημένων κυρίως από τα ελληνιστικά /αλεξανδρινά χρόνια αλλά και από τα ρωμαϊκά και τα βυζαντινά).
Άλλα ποιήματά του φαίνεται ότι είναι ιστορικά, ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν επινόηση του ποιητή με (ψευδο) ιστορικό «μανδύα». Γι’ αυτό και οι νεοελληνιστές φιλόλογοι /κριτικοί της νεοελληνικής λογοτεχνίας (αλλά και φιλόσοφοι, όπως ο Ε. Π. Παπανούτσος) έχουν διαιρέσει, σχηματικά, τα καβαφικά ποιήματα σε τρεις κατηγορίες: i) φιλοσοφικά, ii) ερωτικά /ηδονικά, iii) ιστορικά /ψευδοϊστορικά. Αξίζει να επισημανθεί ότι η ποίηση του Καβάφη -απογυμνωμένη από τη ρητορική μεγαλοστομία και τον πληθωρικό λυρισμό- βρίσκεται στον αντίποδα της ποίησης του Κ. Παλαμά (1859-1943).
Ο λεγόμενος «καβαφικός κανόνας», δηλαδή τα «αναγνωρισμένα» από τον ίδιο τον ποιητή ποιήματα, είναι 154. Η πρώτη συγκεντρωτική έκδοσή τους έγινε μετά το θάνατο του ποιητή, το 1935 στην Αλεξάνδρεια, με την επιμέλεια της Ρίκας Σεγκοπούλου.
Το σώμα των ποιημάτων του περιλαμβάνει τα 154 «Αναγνωρισμένα», τα 37 «Αποκηρυγμένα», τα περισσότερα νεανικά, σε ρομαντική καθαρεύουσα, τα 75 «Κρυμμένα» που βρέθηκαν τελειωμένα στα χαρτιά του, καθώς και τα 30 «Ατελή».
[Πηγές: Στεργιόπουλος, Κώστας (1980). «Κ. Π. Καβάφης (1863-1933)». Στο συλλογικό έργο: Η ελληνική ποίηση. Ανθολογία - γραμματολογία. Η ανανεωμένη παράδοση, τ. Γ΄, Αθήνα: Σοκόλης, σ. 194-201 και Ψηφιακό αρχείο Ιδρύματος Ωνάση ]