Ρόμπερτ Οπενχάιμερ και Μανχάταν Πρότζεκτ
Διάσημη έγχρωμη φωτογραφία του πυροβολισμού «Trinity», της πρώτης πυρηνικής δοκιμαστικής έκρηξης
Γεννημένος το 1904 από εύπορους Εβραίους γονείς και μεγαλωμένος σε ένα καλλιεργημένο, ευκατάστατο σπίτι διακοσμημένο με πίνακες ζωγραφικής και ακριβά έπιπλα, ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ πήρε κλασική παιδεία. Είχε επίγνωση του «προφανούς Εβραϊσμού» της οικογένειάς του και προσπάθησε να διαπρέψει για να αντιμετωπίσει τον αντισημιτισμό που συναντούσε. Ο νεαρός Οπενχάιμερ απολάμβανε τη συλλογή ορυκτών. Αλλά ακολούθησε τόσο παθιασμένα και επαγγελματικά το χόμπι του που στα 12 του παρουσιάσει μια εργασία στην Ορυκτολογική Λέσχη της Νέας Υόρκης της οποίας έγινε επίτιμο μέλος. Σπούδασε Φυσική στα Πανεπιστήμια Κέιμπριτζ και Χάρβαρντ και ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την Κβαντική Φυσική των υποατομικών σωματιδίων.
Ως διευθυντής του «Προγράμματος Μανχάταν», ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ ήταν υπεύθυνος για τη συλλογή, τον συντονισμό και την ηγεσία της ομάδας που ανέπτυξε και πυροδότησε την πρώτη ατομική βόμβα. Ήταν επίσης ένας από τους βασικούς υποστηρικτές της χρήσης της βόμβας εναντίον ενός πραγματικού στρατιωτικού στόχου -- μια σύσταση που τελικά κατέληξε στον βομβαρδισμό της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι και την άνευ όρων παράδοση των Ιαπώνων στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Επονομάστηκε “Πατέρας της ατομικής βόμβας” ενώ, παρά τη συμβολή του στον σχεδιασμό και την κατασκευή της πρώτης ατομικής βόμβας αλλά και στη δημιουργία μιας ισχυρής παράδοσης στη θεωρητική φυσική στις Η.Π.Α., με σημαντικό ρόλο και σε θέματα στρατιωτικών εξοπλισμών, σύρθηκε σε δίκη κατά τη μακαρθική περίοδο. Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ πέθανε το 1967.
ΜΑΝΧΑΤΑΝ ΠΡΟΤΖΕΚΤ
Το Επιστημονικό Εργαστήριο Los Alamos (Λος Άλαμος) στο Νέο Μεξικό ήταν υπεύθυνο για τον άκρως απόρρητο σχεδιασμό και την παραγωγή ατομικών βομβών. Μέρος του Manhattan Project (Προγράμματος Μανχάταν), το Λος Άλαμος πήρε το πράσινο φως το 1942. Τότε ήταν που ο στρατηγός Leslie Groves, διευθυντής του Προγράμματος Μανχάταν, επέλεξε τον Οπενχάιμερ για να ηγηθεί του έργου. Εκείνος με τη σειρά του έφερε εκεί τα καλύτερα μυαλά που υπήρχαν στη φυσική καταλήγοντας στο τέλος να διαχειρίζεται περισσότερους από τρεις χιλιάδες ανθρώπους.
Σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία περιτριγυρισμένη από βουνά έχτισαν μια μυστική πόλη όπου θα μπορούσαν να ζήσουν οι επιστήμονες και οι οικογένειές τους. Εκεί, εκατοντάδες επιστήμονες και μηχανικοί ανέπτυξαν το Gadget (την πρώτη πυρηνική δοκιμαστική συσκευή στον κόσμο), το Little Boy (την ατομική βόμβα με ουράνιο που έπεσε στη Χιροσίμα της Ιαπωνίας) και το Fat Man (την ατομική βόμβα με πλουτώνιο που έπεσε στο Ναγκασάκι της Ιαπωνίας).Η πρώτη δοκιμή ατομικής βόμβας έγινε στην έρημο του Alamogordo στο Νέο Μεξικό στις 16 Ιουλίου 1945 – με το κωδικό όνομα «Trinity». Ο Οπενχάιμερ ανέφερε αργότερα ότι του έφερε στο μυαλό αυτά τα λόγια από την Μπαγκαβάντ Γκίτα, ένα από τα ιερά κείμενα του Ινδουισμού: «Τώρα έγινα ο Θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων».
Πηγή: Δάφνη Σκαλιώνη, «Ποιος ήταν ο πραγματικός Ρόμπερτ Οπενχάιμερ», ERT NEWS 16.07.2023.