Ενδεικτική εργογραφία Γιώργου Θεοτοκά
Περιηγήσου στην διαδραστική χρονογραμμή της εργογραφίας του συγγραφέα και διανοούμενου Γιώργου Θεοτοκά (1905 - 1966) και ανακάλυψε το πολυδιάστατο έργο του και την πολυσχιδή προσωπικότητά του.
1929 - Ελεύθερο Πνεύμα. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ι.Δ.Κολλάρου & ΣΙΑΣ Α.Ε. (Δοκίμιο)
“Το Ελεύθερο Πνεύμα κυκλοφόρησε το Φθινόπωρο του 1929. Η έκδοση εκείνη, η μόνη έως σήμερα, έβγαινε με το ψευδώνυμο Ορέστης Διγενής, ωστόσο, από τις πρώτες, κιόλας, κριτικές όσες επροκάλεσε, εγνώσθηκε ότι είταν έργο του Γιώργου Θεοτοκά. Ο Γ.Θ. είταν τότε ακριβώς είκοσι τεσσάρων ετών κάποια άρθρα του και μελετήματά του είχαν κιόλας δημοσιευθεί σε ελληνικά φύλλα και περιοδικά του εσωτερικού και του εξωτερικού. Το βιβλίο ερχόταν στην ώρα του για να εκφράσει την διάθεση μιας καινούριας γενιάς, η οποία εδιαμορφωνόταν τότε, με ορθολογικό και πνευματικά διεθνιστικό προσανατολισμό. Για τούτο, μόλις εβγήκε, εχαρακτηρίσθηκε ως το μανιφέστο της γενεάς εκείνης.[...]” (Από την παρουσίαση της έκδοσης).
Πηγή: Θεοτοκάς, Γιώργος (2009). Ελεύθερο Πνεύμα (με το ψευδώνυμο Ορέστης Διγενής). Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ι.Δ.Κολλάρου & ΣΙΑΣ Α.Ε.
1933 — 1936 - Αργώ (Α΄και Β΄τόμος). Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ι.Δ.Κολλάρου & ΣΙΑΣ Α.Ε. (μυθιστόρημα)
“Η Αργώ εγκαινιάζει το κατεξοχήν μυθιστορηματικό έργο του συγγραφέα, τη χρυσή εποχή του ελληνικού μυθιστορήματος (Tziovas,D.,1988).
[...] Η Αργώ αποτελεί ένα αμάλγαμα πολιτικών ιδεολογιών και πρακτικών, συναισθηματικών σκηνών και ιδεολογικών αντιπαραθέσεων. Ο συγγραφέας ασχολείται με το χρονικό της οικογένειας
του καθηγητή της Νομικής Θεόφιλου Νοταρά, τις περιπέτειες και τη διαφορετική ιδεολογική στάση των τριών γιων του (Νικηφόρου, Αλέξη και Λίνου),
τις ψυχικές μεταπτώσεις των νεαρών του Φοιτητικού Σωματείου με την επωνυμία “Αργώ”,[...].
Πηγή: Θεοτοκάς, Γιώργος (2016). Αργώ (Α΄και Β΄τόμος), επίμετρο: Κατερίνα Μουστακάτου. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ι.Δ.Κολλάρου & ΣΙΑΣ Α.Ε., σ. 228-229.
1937 - Ευριπίδης Πεντοζάλης κι άλλες ιστορίες. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ι.Δ.Κολλάρου & ΣΙΑΣ Α.Ε. (Συλλογή Διηγημάτων)
Ενότητες: Ευριπίδης Πεντοζάλης-(Παιδική Ηλικία), Της Αγάπης, Χίμαιρες, Χρονικό του 1922.
1938 - Το δαιμόνιο, (βραβείο πεζογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών). Αθήνα: Alter - Ego ΜΜΕ Α.Ε.(μυθιστόρημα)
"Το Δαιμόνιο" είναι μια δημιουργία που συναρπάζει και συγκινεί. [...] Τα πρόσωπα του ζουν και κινούνται σ’ ένα νησί του Αιγαίου, που είναι η Χίος. Η οικογένεια του καθηγητή των μαθηματικών Χριστόφορου Χριστοφή έχει το δαιμόνιο μέσα στο αίμα της. Από το δαιμόνιο αυτό δημιουργείται το δράμα που σκορπίζει τον όλεθρο. [...] Δαιμονισμένη οικογένεια, πότε για το καλό και πότε για το κακό, που συναρπάζει και άλλους στην καταστροφή και στο θάνατο. [...] "Το Δαιμόνιο" είναι ένα έργον ολοκληρωμένο δραματικά, αλλά και βαθύτερα ανθρώπινο".
Μιχ. Ροδάς, "Νέα βιβλία. Πεζογραφία", εφημ. "Το Βήμα", Δευτέρα 6 Μαρτίου 1939
1940 - Λεωνής. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011 (μυθιστόρημα)
Πρόκειται για το γνωστό εξομολογητικό μυθιστόρημα του Γιώργου Θεοτοκά, όπου τα προσωπικά βιώματα μετατρέπονται σε καθολική θεώρηση μιας εποχής. Γράφει ο Απόστολος Σαχίνης: «Ο "Λεωνής" είναι ο Γιώργος Θεοτοκάς, αλλά είναι γενικότερα και ο ευαίσθητος έφηβος που έζησε και αναπτύχθηκε κάτω από τη σκιά και τον ήχο του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου... Η σύνθεση, η εξέλιξη και η πορεία του "Λεωνή" είναι περιγραφική και αφηγηματική, και ο αναγνώστης χαίρεται αυτή την ελευθερία και αυτή την άνεση που υπάρχουν στην αφήγηση και στις περιγραφές... Το καινούργιο που έφερε ο "Λεωνής" στο μυθιστόρημα της εφηβικής ηλικίας υπάρχει σ' αυτήν την θαυμάσια ανάπλαση και αναπαράσταση του πνεύματος και του κλίματος μιας συνταρακτικής εποχής, όπου πρωταγωνιστούσε η Ιστορία». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).
1950 — 1964 - Ασθενείς και οδοιπόροι, [μέρος Α (Ιερά Οδός) 1950, ολοκληρωμένη έκδοση 1964]. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας (μυθιστόρημα)
"Ο Θεοτοκάς, με το ογκώδες και καλοδουλεμένο του μυθιστόρημα "Ασθενείς και Οδοιπόροι", πρότυπο, πάντα, διαύγειας, φραστικής ισορροπίας και αρμονίας, γεφύρωσε την απόσταση που τον χωρίζει από την πολυδιαβασμένη "Αργώ". Σ' αυτό το μυθιστόρημα (εμείς θα το χαρακτηρίζαμε πνευματικό και ψυχολογικό χρονικό, άκρως ιδεαλιστικό και εξανθρωπισμένο της πιο τραγικής νεοελληνικής περιόδου) μυθοποιούνται η πολεμική αντίσταση της Ελλάδας κατά των Ιταλών και των Γερμανών, προβάλλεται η Κατοχή, σκιτσάρονται φυσιογνωμίες που τις δίχασαν ηθικά τα γεγονότα, δίδονται πολλές πλευρές του μεγάλου ηθικού μας δράματος, με ευγένεια και ανθρωπιά που είναι σχεδόν αποκλειστικά προτερήματα του Θετοτοκά". (Ανδρέας Καραντώνης, Το λογοτεχνικό 1964, 1.1.1965, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).
Πηγή: Θεοτοκάς, Γιώργος (2012). Ασθενείς και οδοιπόροι. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2012.
1954 - Δοκίμιο για την Αμερική. Αθήνα: Ίκαρος (Ταξιδιωτική λογοτεχνία)
“Το ταξίδι του Γιώργου Θεοτοκά στην Αμερική κράτησε κάτι παραπάνω από πέντε μήνες, από τις 28 Αυγούστου 1952 έως την 1η Φεβρουαρίου 1953. Ο ίδιος ήταν τότε 47 ετών. Τον συνόδευε η γυναίκα του Ναυσικά, νεότερή του κατά 13 χρόνια. Αν και πολυταξιδεμένος, ο Θεοτοκάς διέβαινε τον Ατλαντικό για πρώτη φορά! [...] (Από την εισαγωγή της έκδοσης)”
Πηγή: Δοκίμιο για την Αμερική. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2009.
1956 - Προβλήματα του καιρού μας (Α΄ Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου το 1957) (Δοκίμιο). Αθήνα: Ίκαρος
1961 - Πνευματική πορεία. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
“Ο τόμος αυτός είναι μια εκλογή από δοκίμια, μελέτες, ομιλίες, χρονικά που παρουσίασα, κατά καιρούς, σε περιοδικά και εφημερίδες. Περιέχει και ανέκδοτα κείμενα. Όλα μαζί καλύπτουν ακριβώς ένα τέταρτο του αιώνα, αφού οι παλαιότερες σελίδες του βιβλίου είναι του 1936 και οι πιο πρόσφατες του 1961. Έκαμα την κατάταξή τους με τρόπο που να αποτελέσουν μικρές ενότητες με κάποια συνοχή, που και αυτές διαιρέθηκαν σε τρία κύρια μέρη. [...]” (Από τον πρόλογο της έκδοσης)
Πηγή: Θεοτοκάς, Γιώργος (1994). Πνευματική πορεία. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
1961 - Ταξίδι στη Μέση Ανατολή και στο Άγιον Όρος. Αθήνα: Φέξης (Ταξιδιωτική Λογοτεχνία)
“Το ταξίδι μου στη Μέση Ανατολή έγινε στην αρχή του 1960. Οι εντυπώσεις μου δημοσιεύτηκαν στον καθημερινό και περιοδικό τύπο κι ύστερα κάπως ξαναδουλεύτηκαν. Δεν ζήτησα να περιγράψω όσα είδα, αλλά μόνο να τονίσω μερικά σημεία που μου κίνησαν ιδιαίτερα το ενδιαφέρον. Άλλωστε, ένα τέτοιο θέμα δεν είναι δυνατόν να εξαντληθεί με μια περιήγηση μερικών εβδομάδων. Απεριόριστα μπορεί κανείς να επανέρχεται σ' αυτό και να συμπληρώνει τις αρχικές του διαπιστώσεις. Η επίσκεψή μου στο Άγιον Όρος έγινε το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς. Ο κοινός τίτλος στο εξώφυλλο του βιβλίου εκφράζει, κατά έναν τρόπο, την κοινότητα του πνεύματος, με το οποίο έγιναν οι διαδοχικές αυτές μετακινήσεις. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)”
Πηγή: Θεοτοκάς, Γιώργος (1995). Ταξίδι στη Μέση Ανατολή και στο Άγιον Όρος. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
1965 - Θεατρικά έργα Α' - Νεοελληνικό λαϊκό θέατρο
Θεατρικά έργα Α' - Νεοελληνικό λαϊκό θέατρο: Αντάρα στ' Ανάπλι, Το γεφύρι της Άρτας, Όνειρο του δωδεκάμερου, Το κάστρο της Ωριάς, Το παιχνίδι της τρέλας και της φρονιμάδας, Συναπάντημα στην Πεντέλη, Το τίμημα της λευτεριάς. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας. (Θέατρο)
1966 - Θεατρικά έργα Β΄, Έργα διάφορα
Θεατρικά έργα Β΄, Έργα διάφορα: Πέφτει το βράδυ, Αλκιβιάδης, Ο τελευταίος πόλεμος, Η Λάκαινα, Σκληρές ρίζες, Η άκρη του δρόμου. (Εξώφυλλο Δ. Μυταρά). Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας. (Θέατρο)
1966 - Εθνική κρίση. Αθήνα: Θεμέλιο (Δοκίμιο)
Πρόκειται για συλλογή άρθρων πολιτικού περιεχομένου. Τα πέντε από αυτά δημοσιεύθηκαν κατά διαστήματα στην εφημερίδα “Το Βήμα” ενώ το 5ο, “Γλώσσα και Παιδεία” υπήρξε κείμενο εισήγησης στο Συμπόσιο για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
Πηγή: Βικιπαίδεια
1970 - Οι καμπάνες. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011 (μυθιστόρημα)
“[...] Στις Καμπάνες ο Γιώργος Θεοτοκάς εκφράζει (όπως λέει ό ίδιος σε μια συνέντευξή του) την "αγωνία του καιρού μας". Ο ήρωάς του, κορυφαίος επιστήμονας και άνθρωπος της δράσης, κυριεύεται κάθε τόσο από το αίσθημα ότι τριγύρω του καταρρέει ό πολιτισμός.[...] (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Πηγή: Θεοτοκάς, Γιώργος (2011). Οι καμπάνες. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
1971 - Ταξίδια: Περσία, Ρουμανία, Σοβιετική Ένωση, Βουλγαρία. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας.