Το μετάξι στο Βυζάντιο
Μέσα στα φύλλα της μουριάς ζει και τρέφεται ο μεταξοσκώληκας. Όπως το λέει και η λέξη, μεταξοσκώληκας είναι ένα σκουλήκι που παράγει μια λεπτή κλωστή για να φτιάξει το μεταξωτό κουκούλι του, μια φωλιά δηλαδή από την οποία οι άνθρωποι παράγουν το μετάξι.
Η Κίνα και το μονοπώλιο του μεταξιού
Για χιλιάδες χρόνια, στην Κίνα γνώριζαν τη σηροτροφία, δηλαδή την εκτροφή μεταξοσκώληκα, η οποία παρέμενε ωστόσο επτασφράγιστο μυστικό. Αυστηροί νόμοι απαγόρευαν τη διάδοση της σηροτροφίας εκτός Κίνας και, αν κανείς επιχειρούσε να μεταφέρει αυγά μεταξοσκώληκα σε άλλο κράτος, τότε τον περίμενε η θανατική ποινή. Οι Κινέζοι επέτρεπαν μόνο την εξαγωγή μεταξωτών νημάτων και υφασμάτων και έτσι κρατούσαν το κόστος του μεταξιού στα ύψη. Καταλαβαίνουμε πόσο ακριβά ήταν αυτά τα υφάσματα από το γεγονός ότι μόνο οι αυτοκράτορες και μερικοί αριστοκράτες μπορούσαν να τα αγοράσουν.
Οι Πέρσες έμποροι
Στα χρόνια του Ιουστινιανού, το εμπόριο μεταξιού γινόταν μέσω ενός οδικού δικτύου που ελεγχόταν από την Περσία. Αυτό σήμαινε πως οι τιμές και η διαθεσιμότητα του μεταξιού ήταν στα χέρια των εχθρών του Βυζαντίου. Ο Ιουστινιανός χρησιμοποιούσε και τους θαλάσσιους δρόμους προς τον Ινδικό Ωκεανό, αλλά και πάλι το κόστος του μεταξιού παρέμενε πολύ υψηλό. Μία ήταν η λύση επομένως: έπρεπε να γίνει η ίδια η αυτοκρατορία κέντρο σηροτροφίας και να ελέγχει το ίδιο το Βυζάντιο το εμπόριο και την εξαγωγή του μεταξιού. Αλλά πώς θα γινόταν αυτό, αφού η παραγωγή του πολύτιμου υφάσματος αποτελούσε ένα τόσο καλά κρυμμένο μυστικό;
Οι μοναχοί και οι μαγκούρες τους
Όσο κι αν σου φαίνεται περίεργο, δύο μοναχοί από το Βυζάντιο ανακάλυψαν το μυστικό της σηροτροφίας. Δεν ξέρουμε το όνομά τους, αλλά γνωρίζουμε ότι για δύο χρόνια βρίσκονταν στην Κίνα, προκειμένου να διαδώσουν τον Χριστιανισμό. Εκεί, μελέτησαν από κοντά τον τρόπο παραγωγής του μεταξιού. Τότε, τους ήρθε μια ιδέα που θα τη ζήλευε και ο πιο αποτελεσματικός κατάσκοπος. Το 554 έκρυψαν μέσα στις κούφιες μαγκούρες τους αβγά μεταξοσκώληκα, τα μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη και ζήτησαν ακρόαση από τον Ιουστινιανό για να του αποκαλύψουν όλα όσα είχαν μάθει από πρώτο χέρι για τη σηροτροφία.
Με αυτόν τον περιπετειώδη τρόπο, λοιπόν, ξεκίνησε να παράγεται μετάξι στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.