Ο Ιερός Λόχος των Θηβών ιδρύεται το 378 π.Χ. και αποτελείτο από 150 ζευγάρια Θηβαίων οπλιτών. Οι 300 ιερολοχίτες προέρχονται από τις αριστοκρατικές οικογένειες της Θήβας, έχουν άριστη πολεμική εκπαίδευση και διατηρούν στενούς δεσμούς φιλίας και αλληλεγγύης μεταξύ τους. Ο Πελοπίδας τους οργανώνει σε ανεξάρτητο σώμα, που σκοπό έχει την υποστήριξη της λοξής φάλαγγας. Ο Ιερός Λόχος καταστράφηκε ολοκληρωτικά το 338 π.Χ. στη Χαιρώνεια από τον Αλέξανδρο, γιο του βασιλιά Φιλίππου Β’ της Μακεδονίας.
Η μάχη της Χαιρώνειας άλλαξε την ισορροπία των δυνάμεων στον ελλαδικό χώρο. Ο Φίλιππος Β’ με τη βοήθεια των συμμάχων του έλυσε την ηγεμονία της Θήβας και έγινε αυτός ο κυρίαρχος.
Οι Θηβαίοι για να τιμήσουν του Ιερολοχίτες που έπεσαν στη μάχη έστησαν ένα μαρμάρινο μνημείο, το Λιοντάρι της Χαιρώνειας.
