Διαδίκτυο-ασφάλεια Υπάρχει κίνδυνος για την προστασία δεδομένων προσώπων και επιχειρήσεων. Βέβαια, υπάρχουν έξυπνα συστήματα ασφαλείας, αλλά απαγορεύονται για λόγους προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Γι’ αυτό χρειάζεται να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στον «Μεγάλο Αδερφό» και στην «Ανωνυμία».
Διαδίκτυο-εθισμός Η υπερβολική χρήση τις περισσότερες φορές οδηγεί στον εθισμό από το διαδίκτυο, μικρούς και μεγάλους. Είναι οι εξαρτημένοι ή αλκοολικοί του διαδικτύου. Και αυτό είναι ανησυχητικό τόσο για τους γονείς των παιδιών όσο και για τους εργοδότες των εργαζομένων. Ακόμα μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η υποκατάσταση της πραγματικότητας από την εικονική πραγματικότητα. Όποιος περνάει πολλές ώρες μπροστά στον Η/Υ, η οθόνη γίνεται χώρος έκφρασης μύχιων σκέψεων και επιθυμιών, βίωσης μιας καινούργιας- εικονικής-πραγματικότητας. Η εικονική πραγματικότητα προσφέρει φανταστικές δυνατότητες, κάνει το όνειρο πραγματικότητα.
Δικαίωμα Είναι η εξουσία που παρέχει ο νόμος, στον άνθρωπο για να πραγματοποιήσει τα συμφέροντά του. Είναι η εξουσία που το δίκαιο δίνει στον άνθρωπο με σκοπό να αναπτύξει δραστηριότητα ωφέλιμη για τον εαυτό του και το κοινωνικό σύνολο. Το δικαίωμα πηγάζει από την ανάγκη διαβίωσης και επιβίωσης, από την φύση του ανθρώπου για βιολογική συντήρηση και πνευματική ανάπτυξη.
Δικαιώματα-διάκριση
α) Ατομικά δικαιώματα Τα ατομικά ή φυσικά δικαιώματα προστατεύουν την ιδιωτική ζωή του ατόμου έναντι της κρατικής εξουσίας. Είναι συνυφασμένα με την προσωπικότητα του ατόμου, την οποία καθένας δικαιούται να αναπτύσσει χωρίς να επεμβαίνει το κράτος. Το άτομο έχει αξίωση από το κράτος αφενός να παραμένει μακριά από τον προσωπικό του χώρο, και αφετέρου να προστατεύει τα δικαιώματά του από οποιαδήποτε κρατική ή ιδιωτική προσβολή. Τα δικαιώματα αυτά είναι καθολικά, παρέχονται σε όλους τους ανθρώπους που βρίσκονται στην Ελλάδα και όχι μόνο τους Έλληνες πολίτες, δηλαδή αυτούς που έχουν την ελληνική ιθαγένεια.
β) Κοινωνικά δικαιώματα Τα κοινωνικά δικαιώματα εκφράζουν την κοινωνική αλληλεγγύη μεταξύ των μελών της κοινωνίας. Εκτός από τις φυσικές υπάρχουν και οι κοινωνικές ανισότητες, δηλαδή οι ανισότητες που δημιουργεί ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνίας. Η φτώχεια, η ανεργία, οι άνισες ευκαιρίες δημιουργούνται από την κοινωνία. Το ελληνικό Σύνταγμα κατοχυρώνει ορισμένα κοινωνικά δικαιώματα που είναι τα εξής: η παιδεία, η υγεία και η εργασία, η κατοικία και η κοινωνική ασφάλιση, η προστασία της οικογένειας, της μητρότητας και της παιδικής ηλικίας, η προστασία του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος, το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία για αυτονομία, κοινωνική ένταξη, συμμετοχή στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή.
γ) Πολιτικά δικαιώματα Τα πολιτικά δικαιώματα παρέχονται μόνο στους Έλληνες πολίτες, εφόσον πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις (π.χ. ορισμένη ηλικία). Είναι συνυφασμένα με την ιδιότητα του ατόμου ως πολίτη του κράτους. Είναι δικαιώματα συμμετοχής στις δημόσιες υποθέσεις. Κυρίως, ο πολίτης αξιώνει συμμετοχή και άσκηση δημόσιας εξουσίας. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα πολιτικά δικαιώματα παρέχονται, με ορισμένες προϋποθέσεις, σε όλους τους πολίτες της Ε.Ε. Τα πολιτικά δικαιώματα είναι τα εξής: Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Η στρατιωτική θητεία. Ο διορισμός του πολίτη σε δημόσιες θέσεις. Η εκλογή του πολίτη ως ενόρκου. Η ίδρυση και συμμετοχή σε πολιτικό κόμμα.
Εθελοντής Είναι ένα πρόσωπο που προσφέρει εκούσια την εργασία του ή τις υπηρεσίες του, είτε μόνο είτε μαζί με άλλους, για κοινωφελή σκοπό.
Εθελοντισμός Είναι μια δραστηριότητα προσφοράς στον συνάνθρωπο και στην κοινωνία, που επιβεβαιώνει την ευαισθησία που έχει ο εθελοντής-πολίτης. Είναι εκούσια προσφορά εργασίας ενός ατόμου ή μιας ομάδας για κάποιο κοινωφελή σκοπό, χωρίς υλικό ή άλλο αντάλλαγμα. Εθελοντισμός σημαίνει: συν-υπάρχω, συν-πάσχω, συν-μετέχω, συν-πράττω, συν-εργάζομαι με τους συμπολίτες μου για του συμπολίτες μου. Είναι αντίθετος στον ατομισμό. Το άτομο με έργα εκφράζει τα αισθήματα αλληλεγγύης προς τους συνανθρώπους του. Περιλαμβάνει πλήθος δραστηριοτήτων. Ίσως, η αιμοδοσία είναι η πιο κορυφαία αλλά και η πιο γνωστή μορφή εθελοντισμού, γιατί το αίμα δίνει ζωή και δεν μπορεί να βρεθεί από άλλη πηγή πέραν της αιμοδοσίας.Εκτός από πράξεις φιλανθρωπίας και αλληλοβοήθειας, συμπεριλαμβάνει και τη συμμετοχή σε φορείς και οργανώσεις που προσφέρουν εθελοντικό έργο.
Ιδιότητα του πολίτη Είναι η «δημόσια» όψη της ζωής του ατόμου. Κάθε άτομο έχει την ιδιωτική και δημόσια ζωή, δραστηριοποιείται στον ιδιωτικό και στον δημόσιο χώρο. Φροντίζει για την πρόοδο του εαυτού του αλλά και για την πρόοδο της κοινότητας και της πολιτείας. Η ιδιότητα του «πολίτη» και κατ’ επέκταση του «ενεργού πολίτη» γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα, στο πλαίσιο της πόλεως, και αποτελεί γεγονός κοσμοϊστορικής σημασίας, το οποίο επηρέασε την πορεία της ανθρωπότητας.
Ιθαγένεια Ο δεσμός που συνδέει τον πολίτη με το κράτος. Ο δεσμός αυτός προσδίδει δικαιώματα και υποχρεώσεις στον πολίτη. Με άλλα λόγια, η ιδιότητα του πολίτη προσδιορίζεται, κυρίως, από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του έναντι της πολιτείας.
Καταναλωτισμός Αρκετοί άνθρωποι χρεώνονται για να αποκτήσουν αχρείαστα πράγματα και αρκετοί αγοράζουν και πετάνε τρόφιμα και άλλα αγαθά. Ένα διαρκές ανικανοποίητο κυριαρχεί σε όσους έχουν αντικαταστήσει τις σχέσεις με τα πράγματα. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, οι Έλληνες κατέχουν την τρίτη θέση παγκοσμίως στη σπατάλη τροφίμων. Κάθε κάτοικος κατά μέσο όρο σπαταλάει εκατόν πενήντα κιλά κάθε χρόνο, αξίας χιλίων πεντακοσίων ευρώ περίπου. Κι αυτό συμβαίνει, όταν το 13% του πληθυσμού πεινάει. Επίσης, κάποιοι από αυτούς που σπαταλούν τρόφιμα, διαμαρτύρονται και παραπονούνται ότι δεν τους φτάνουν τα χρήματα, περνούν φτωχικά, ζητούν βοήθεια από το κράτος κτλ.
Κατάχρηση δικαιώματος «Η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται εάν αυτή υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλει η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη, ή ο κοινωνικός ή ο οικονομικός σκοπός του δικαιώματος (Αστικός Κώδικας, Άρθρο 281).
Κυκλική οικονομία-ανακύκλωση Είναι η διαδικασία μετατροπής παραπροϊόντων, απορριμμάτων, άχρηστων ή ανεπιθύμητων προϊόντων σε νέα υλικά ή προϊόντα που θεωρούνται υψηλότερης ποιότητας, με καλλιτεχνική ή περιβαλλοντική αξία. Μεγάλη ανάπτυξη έχει ο κλάδος της διακόσμησης. Επίσης, ήδη κατασκευάζονται ηλεκτρονικές συσκευές από ανεξάρτητα μέρη, τα οποία μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν ή να αφαιρεθούν για να επιδιορθωθούν. Κι έτσι παρατείνεται ο κύκλος ζωής πολλών προϊόντων.
Μόδα γρήγορη-μόδα μιας χρήσης Πρόκειται για μοντέρνα φθηνά ρούχα και αξεσουάρ που αντιγράφουν ρούχα γνωστών σχεδιαστών μόδας. Η βιομηχανία της μόδας κατασκευάζει τη μόδα. Και τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν τα μέσα που διαφημίζουν και προωθούν τα προϊόντα της. Τα τελευταία χρόνια έχει επιβάλλει τη γρήγορη μόδα. Παράγονται σε μεγάλες ποσότητες προϊόντων (π.χ. ρούχων) με χαμηλό κόστος, άρα μπορούν να τα αγοράσουν σχεδόν όλοι.
Πολίτης Η έννοια «πολίτης» είναι τίτλος τιμής και αξίωμα με απεριόριστη διάρκεια(Αριστοτέλης). Ο πολίτης εκφέρει δημόσιο λόγο, επηρεάζει τις πολιτικές εξελίξεις, αναλαμβάνει διάφορα αξιώματα και ασκεί πολιτική. Στην κλασσική Αθήνα, ήταν τόσο πολύ κυρίαρχη η ιδέα του ενεργού πολίτη, ώστε όποιος δεν συμμετείχε στις δημόσιες υποθέσεις, εθεωρείτο «ιδιώτης» (idiot), δηλαδή αχρείαστος, άχρηστος. Ο πολίτης συνδέεται άρρηκτα με την πολιτεία. Ο πολίτης έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι της πολιτείας, αλλά και η πολιτεία έχει απαιτήσεις και υποχρεώσεις έναντι του πολίτη. Ύψιστη αρετή του πολίτη είναι η ικανότητα του άρχειν και άρχεσθαι.
Πολίτης-Ενεργός πολίτης Είναι αυτός ο οποίος συμμετέχει ενεργά στις δημόσιες υποθέσεις με ποικίλους τρόπους, όπως: ψηφίζει σε εκλογές και δημοψηφίσματα, συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο μέσω του τύπου ή μέσω πολιτικών και κοινωνικών φορέων, συμμετέχει σε οργανώσεις της «κοινωνίας πολιτών», ενδιαφέρεται για τα διεθνή και παγκόσμια ζητήματα. Σύμφωνα με ορισμένες απόψεις, ως ενεργός πολίτης θεωρείται ο «καλός ιδιώτης». Αυτός που συμμετέχει ως εθελοντής σε διάφορες δραστηριότητες, έχει φιλανθρωπική δράση, εκτελεί τα καθήκοντά του, ενδιαφέρεται για την ευημερία της κοινότητας. Αυτός που θέτει τις υπηρεσίες του στη διάθεση της κοινότητας/πολιτείας. Σύμφωνα με μια άλλη θεώρηση, ως ενεργός πολίτης θεωρείται αυτός που έχει τη γνώση και τη θέληση να συμμετέχει για να επηρεάσει τις δημόσιες υποθέσεις, που αποφασίζει για τη συμμετοχή και δράση του μετά από κρίση και στάθμιση των δεδομένων
Πολίτης-παγκόσμιος πολίτης Είναι ο πολίτης ο οποίος δραστηριοποιείται για να επηρεάσει τα δρώμενα σε παγκόσμιο πλαίσιο. Σε μια παγκόσμια κοινωνία η παγκοσμιοποίηση της πολιτικής είναι απαραίτητη, ώστε ο πολίτης να δραστηριοποιείται σε παγκόσμιο πλαίσιο.
Πολίτης-όρκος πολίτη Ήταν ο όρκος που έδινε κάθε πολίτης όταν ενηλικιωνόταν και αποκτούσε πολιτικά δικαιώματα. Σήμερα, αυτό το συμβόλαιο αποτυπώνεται στο Σύνταγμα.
Πολιτική Άμυνα Περιλαμβάνει την ελληνική αστυνομία, το πυροσβεστικό σώμα, το λιμενικό σώμα και όλες τις κρατικές υπηρεσίες και τους κοινωφελείς οργανισμούς (ΔΕΗ, ΕYΔΑΠ κτλ.) και όλους τους πολίτες της χώρας. Κύρια αποστολή της πολιτικής άμυνας είναι η λήψη μέτρων για την προστασία του πληθυσμού και των βασικών υποδομών της χώρας από τις συνέπειες ενός πολέμου.
Πολιτική-αποχή από την πολιτική Η αποχή από την πολιτική εκδηλώνεται είτε ως πολιτική απάθεια, είτε ως πολιτική απέχθεια. Ο πολίτης είναι θεατής των εξελίξεων. Η δημοκρατία της συμμετοχής αντικαταστάθηκε από τη δημοκρατία των θεατών. Η αποχή από την πολιτική, οδηγεί στον πολιτικό αναλφαβητισμό.
Πολιτική κοινότητα Κάθε κράτος-πολιτεία είναι μια πολιτική κοινωνία/κοινότητα. Μάλιστα είναι η κατ’ εξοχήν πολιτική κοινότητα, γιατί έχει την εξουσία να θέτει και να επιβάλλει νόμους στα όρια της γεωγραφικής επικράτειάς του. Περιλαμβάνει όσους έχουν την ιθαγένεια της πολιτείας-του κράτους, δηλαδή όσοι είναι Έλληνες πολίτες. Η πολιτική κοινότητα είναι διαφορετική από την εθνική, τη θρησκευτική, τη γλωσσική και την τοπική κοινότητα. Παράδειγμα, οι Μουσουλμάνοι της Θράκης είναι Έλληνες πολίτες και ανήκουν στην ελληνική πολιτική κοινότητα.
Πολιτική Προστασία Η πολιτεία, εκτός από την προστασία εν καιρώ πολέμου, φροντίζει να προστατέψει τους πολίτες του και εν καιρώ ειρήνης από φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές Η κύρια αποστολή της πολιτικής προστασίας είναι η προστασία του πληθυσμού και των βασικών υποδομών της χώρας, από τις συνέπειες φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών, σε καιρό ειρήνης.
Πολιτικός αναλφαβητισμός Ο πολίτης δεν έχει τις απαραίτητες κοινωνικές και πολιτικές γνώσεις για να μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά, ελεύθερα και υπεύθυνα στα πολιτικά δρώμενα. Δεν γνωρίζει, δεν κατανοεί, δεν συνειδητοποιεί. Είναι ή νιώθει ανίκανος να συμμετέχει, από τα πιο μικρά έως τα πιο μεγάλα.
Πολιτότητα ή πολιτειότητα Είναι η ιδιότητα του πολίτη. Αυτή την ιδιότητα έχουν όσοι έχουν την ιθαγένεια μιας πολιτείας-κράτους, κι αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι της πολιτείας και των άλλων πολιτών.
Συμμετοχή πολίτη Οι ρίζες της πολιτικής συμμετοχής βρίσκονται στην αρχαία Ελλάδα. Η συμμετοχή είναι «μετοχή» του πολίτη στα κοινά, στα αξιώματα, στις τιμές, στις αποφάσεις, στη διακυβέρνηση. Κάθε πολίτης που συμμετέχει ενεργά στα κοινά, που εκφέρει δημόσιο λόγο, επηρεάζει τις πολιτικές εξελίξεις. Η συμμετοχή αποτελεί συνάμα δικαίωμα και υποχρέωσητων πολιτών
Συμμετοχή του πολίτη α) Στον δήμο. Οι πολίτες του δήμου εκλέγουν τους δημοτικούς άρχοντες. Συνήθως, οι πολίτες έχουν ενδιαφέρον για τις δημοτικές υποθέσεις. Συμμετέχοντας γίνονται συμπαραγωγοί της πολιτικής σε διάφορα θέματα, όπως στην κοινωνική πολιτική, στην κατανομή των δημοτικών τελών, στην ανάπλαση περιοχών κτλ.
β) Στην περιφέρεια. Οι πολίτες της περιφέρειας εκλέγουν τους περιφερειακούς άρχοντες.
γ) Στην πολιτεία. Η ελληνική πολιτεία είναι αντιπροσωπευτική δημοκρατία και, όπως ορίζει το Σύνταγμα, «θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία». Οι Έλληνες πολίτες συμμετέχουν: α) στην εκλογή των βουλευτών, β) σε δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα
δ) Στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Ευρωπαίοι πολίτες συμμετέχουν: 1) στην εκλογή των Ευρωβουλευτών, 2) σε ευρωπαϊκά δημοψηφίσματα.
Υπεύθυνη οικονομική συμπεριφορά O ελεύθερος και υπεύθυνος πολίτης χρειάζεται να έχει και υπεύθυνη οικονομική συμπεριφορά. Ο αλόγιστος καταναλωτισμός οδηγεί σε αδιέξοδα, τόσο στην προσωπική μας ζωή όσο και στη σπατάλη των φυσικών πόρων και στην καταστροφή του περιβάλλοντος.Αλήθεια, ποιες βαθύτερες ανάγκες καλύπτει αυτή η παράλογη συμπεριφορά; Μήπως η κατανάλωση μεγαλώνει τα αδιέξοδα και τα ψυχολογικά κενά; Μήπως η κατανάλωση είναι μια φυγή από την πραγματικότητα; Μήπως είναι επίδειξη;
Υποχρέωση Eίναι η συμπεριφορά που επιβάλλει ο νόμος, η ηθική, η κοινωνία στον άνθρωπο ανεξάρτητα από την θέλησή του. Γι’ αυτό γίνεται λόγος, αντίστοιχα, για νομικές, ηθικές, κοινωνικές υποχρεώσεις. Ο ελεύθερος και υπεύθυνος πολίτης, που σέβεται τον εαυτό του και τους συνανθρώπους του, επιτελεί τις υποχρεώσεις του, υπακούοντας στη φωνή της συνειδήσεως του και όχι στον φόβο του νόμου.
Υποχρεώσεις που απορρέουν από το Σύνταγμα -Ο σεβασμός στο Σύνταγμα και στους νόμους. Ο σεβασμός στο Σ. και τους νόμους που συμφωνούν με αυτό και η αφοσίωση στην πατρίδα και τη δημοκρατία αποτελούν θεμελιώδη υποχρέωση όλων των Ελλήνων.
-Η τήρηση του Συντάγματος. Η τήρηση του Σ. επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, που δικαιούνται και υποχρεούνται να αντιστέκονται με κάθε μέσο εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει με τη βία.
-Το χρέος της κοινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης. Το κράτος δικαιούται να αξιώνει από όλους τους πολίτες την εκπλήρωση του χρέους της κοινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης.
-Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος. Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική.
-Η στρατιωτική υποχρέωση. Κάθε Έλληνας που μπορεί να φέρει όπλα είναι υποχρεωμένος να συντελεί στην άμυνα της πατρίδας σύμφωνα με τους ορισμούς των νόμων.
-Η φορολογική υποχρέωση. Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους.
-Η σχολική υποχρέωση. Τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα (έχουν προστεθεί δύο έτη στο νηπιαγωγείο).
-Η παροχή προσωπικών υπηρεσιών. Οι πολίτες σε περίπτωση πολέμου, θεομηνιών κτλ. υποχρεούνται να προσφέρουν υπηρεσίες στο κράτος και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.