Αλλαγή συμπεριφοράς H μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία προϋποθέτει αλλαγή συμπεριφοράς των παραγωγών και των καταναλωτών. Και αυτό σημαίνει επαναχρησιμοποίηση, επισκευή και ανακύκλωση υφιστάμενων υλικών και προϊόντων. Ό,τι προηγουμένως θεωρούνταν «απόβλητο», μπορεί να μετατραπεί σε πρώτη ύλη.
Αρχές της κυκλικής οικονομίας Eίναι οι αρχές στις οποίες στηρίζεται το κυκλικό οικονομικό μοντέλο. Και αυτές είναι: α) η μείωσητης άντλησης πόρων, β) η επισκευή / επαναχρησιμοποίηση προϊόντων, γ) η ανακύκλωση απορριμμάτων.
Αρχή διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού Σύμφωνα με την αρχή αυτή, δίνονται οικονομικά κίνητρα που ενθαρρύνουν τους παραγωγούς να σχεδιάσουν πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα, καθιστώντας τους υπεύθυνους για το κόστος της διαχείρισης των προϊόντων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, όταν δηλαδή τα προϊόντα αυτά καταστούν απόβλητα.
Γραμμικό οικονομικό μοντέλο Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, αντλούμε πόρους από τη φύση, παράγουμε προϊόντα και υπηρεσίες, καταναλώνουμε και απορρίπτουμε. Με άλλα λόγια, πολύτιμοι πόροι, όπως ορυκτά, ξυλεία, γόνιμα εδάφη, νερό κτλ. χρησιμοποιούνται για την παραγωγή καταναλωτικών αγαθών, την κατασκευή κατοικιών, την παραγωγή ή την παροχή ενέργειας κτλ. Όταν τα προϊόντα αυτά καταναλωθούν ή δεν είναι πλέον απαραίτητα, απορρίπτονται στο περιβάλλον. Έτσι για παράδειγμα, κάθε χρόνο στην Ε.Ε. χρησιμοποιούνται περίπου 15 τόνοι υλικών ανά άτομο, ενώ κάθε πολίτης της Ε.Ε. παράγει, κατά μέσο όρο, πάνω από 4,5 τόνους απόβλητα ετησίως, εκ των οποίων πάνω από το μισό καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων (ΧΥΤΑ). Το μοντέλο αυτό βασίζεται αποκλειστικά στην αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων, γι’ αυτό δεν αποτελεί πλέον βιώσιμη επιλογή.
Δικαίωμα επισκευής των προϊόντων Eίναι το δικαίωμα των καταναλωτών να επισκευάζουν τα προϊόντα τους, όταν παθαίνουν βλάβη.Η Ευρωπαϊκή Ένωση με ένα«σχέδιο δράσης» στοχεύει στον οικολογικό σχεδιασμό προϊόντων, τη μείωση αποβλήτων, την προώθηση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης και την ενίσχυση των πολιτών κατοχυρώνοντας tο δικαίωμα επισκευής.
Διάγραμμα κυκλικής οικονομίας Σχεδιασμός προϊόντων- Παραγωγή και ανακατασκευή- Διανομή- Κατανάλωση, χρήση, επαναχρησιμοποίηση, επισκευή- Συλλογή- Ανακύκλωση- Πρώτες ύλες- Σχεδιασμός προϊόντων- κ.ο.κ.
Εθνική στρατηγική για την κυκλική οικονομία H Ελλάδα έχει διαμορφώσει μια «εθνική στρατηγική για την κυκλική οικονομία», που συνάδει με την ευρωπαϊκή στρατηγική και μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας.
Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) Eίναι ο αρμόδιος φορέας για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της πολιτικής για την ανακύκλωση στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.
Εξάντληση των φυσικών πόρων H αύξηση του πληθυσμού και του πλούτου, αλλά και η αλόγιστη κατανάλωση και σπατάλη αγαθών και υπηρεσιών, συνεπάγονται μεγαλύτερη κατανάλωση των φυσικών πόρων. Τόσο μεγάλη κατανάλωση που υπερβαίνει τους ρυθμούς αναπλήρωσής τους και αναπόφευκτα οδηγεί στην εξάντλησή τους.
Κυκλική οικονομία ή κυκλικό οικονομικό μοντέλο Eίναι ένα μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης, το οποίο περιλαμβάνει την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των υπαρχόντων υλικών και προϊόντων. Η καταστροφή του περιβάλλοντος και η εξάντληση των φυσικών πόρων αφενός και η ανάγκη για αειφόρο ανάπτυξη αφετέρου, οδήγησαν στην κυκλική οικονομία.
Κυκλικό οικονομικό μοντέλο Eίναι ένα οικονομικό μοντέλο που εστιάζει στη μείωση της σπατάλης των πόρων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία. Δίνει έμφαση στην αξιοποίηση ανανεώσιμων πόρων, στην ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση προϊόντων, αλλά και στην παραγωγή ενέργειας από τα απόβλητα. Επιδιώκει τη διατήρηση ενός προϊόντος σε καλή κατάσταση για μακρύ χρονικό διάστημα και τη χρησιμοποίησή του από πολλαπλούς χρήστες.
Κύκλος ζωής των προϊόντων Σημαίνει επαναχρησιμοποίηση, επισκευή, ανακαίνιση και ανακύκλωση των υπαρχόντων υλικών και προϊόντων όσο το δυνατόν περισσότερο ώστε να παραταθεί ο κύκλος ζωής τους. Δηλαδή, όταν ένα προϊόν φτάνει στο τέλος της ζωής του, τα υλικά κατασκευής του διατηρούνται για να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά. Έτσι, ο κύκλος ζωής των προϊόντων παρατείνεται, τα απόβλητα αξιοποιούνται και μειώνονται στο ελάχιστο και με την πάροδο του χρόνου δημιουργείται ένα πιο αποδοτικό και βιώσιμο μοντέλο παραγωγής, το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας.
Οφέλη κυκλικής οικονομίας Τα οφέλη της κυκλικής οικονομίας είναι πολλά, όπως:α) Μείωση χρησιμοποίησης φυσικών πόρων, άρα μειώνεται ο κίνδυνος εξάντλησής τους, β) Μείωση εξάρτησης από τις πρώτες ύλες (η Ε.Ε. εισάγει το 50% περίπου των πρώτων υλών που καταναλώνει), γ) Μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, δ) Μείωση αποβλήτων και απορριμμάτων, ε) Ανάπτυξη της οικονομίας με αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης.
Σχεδιασμός προϊόντων με βάση την κυκλική οικονομία Κάθε νέο προϊόν και υπηρεσία σχεδιάζεται και παράγεται με βάση την κυκλική οικονομία. Αυτοκίνητα, υπολογιστές, οικιακές συσκευές, συσκευασίες και πολλά άλλα προϊόντα μπορούν να σχεδιαστούν µε γνώμονα την ανθεκτικότητα, την επαναχρησιμοποίηση, την επισκευή, την ανακατασκευή και την ανακύκλωση.