«Διψούσα για τα γράμματα από μικρός. Έτσι, μετά το δημοτικό, όταν άκουγα κάτι που δεν το καταλάβαινα το σημείωνα και άνοιγα το λεξικό ψάχνοντας. Έτσι, εμπλούτισα το λεξιλόγιό μου» δηλώνει ο Γιάννης Αλεξίου στον «Κόσμο» και επισημαίνει με σιγουριά: «Όσοι θέλουν να μάθουν, μαθαίνουν». Αφορμή για την κουβέντα μας το Λεξικό των ΡΟΜΑ που έγραψε συγκεντρώνοντας λέξη - λέξη το περιεχόμενό του. «Είμαι κι εγώ Τσιγγάνος και είναι μεγάλη μου τιμή. Έχω γνωρίσει την ταυτότητά μας και δεν ντρέπομαι όπως οι άλλοι. Έχουμε κι εμείς μια μεγάλη κουλτούρα που πρέπει να μας κάνει περήφανους και όχι να ντρεπόμαστε» δηλώνει με καμάρι βέβαιος ότι η προσπάθειά του θα βρει αποδέκτες.
Ποιος είναι ο Γιάννης Αλεξίου;
Ένας νέος, 34 ετών, ο οποίος μέχρι τα 12 του χρόνια έμεινε στο Αλάν Κογιού στην πιο υποβαθμισμένη περιοχή της Κομοτηνής. Μετά οι γονείς μου πήραν οικόπεδο στο «Ανάχωμα» και χτίσαμε εκεί. Το Αλάν Κογιού, όμως, είναι η γειτονιά μου. Οι σχέσεις μου με τους ομόφυλούς μου δεν έπαψαν στιγμή να υπάρχουν. Με ενδιαφέρουν πάρα πολύ τα προβλήματά τους γι’ αυτό και κατά καιρούς τα επισημαίνω με την προσδοκία ότι θα βρεθούν λύσεις. Προς το παρόν βγάζω ψεύτες όλους όσοι δίνουν υποσχέσεις και δεν κάνουν τίποτα.
Γιατί τόσο μεγάλο ενδιαφέρον από την πλευρά σας για τους ΡΟΜΑ;
Γιατί είμαι κι εγώ Τσιγγάνος και είναι μεγάλη μου τιμή. Έχω γνωρίσει την ταυτότητά μας και δεν ντρέπομαι όπως οι άλλοι. Έχουμε κι εμείς μια μεγάλη κουλτούρα, που πρέπει να μας κάνει περήφανους και όχι να ντρεπόμαστε.
Είστε θρήσκος;
Ναι, πολλοί χριστιανοί αναγκάστηκαν να φύγουν από την περιοχή. Είμαι Χριστιανός, γνωρίζω τη θρησκεία, έχω διαβάσει την Αγία Γραφή, προσπαθώ αυτό να το περάσω και στην οικογένειά μου. Είμαι θεοσεβούμενος.
Αγαπημένες ασχολίες...
Είμαι μουσικός, γράφω τραγούδια, στίχους, μουσική. Έχω κάνει και ένα προσωπικό δίσκο, χρειάζεται προώθηση και προβολή. Κάνω πολλά χρόνια πολεμικές τέχνες, γιατί πιστεύω ότι μέσα από τις πολεμικές τέχνες μπορείς να γίνεις καλύτερος άνθρωπος. Γράφω και ποίηση και μάλιστα εκδόθηκαν κάποια ποιήματα από τις εκδόσεις «Νέα Σύνορα».
Ασχοληθήκατε και με την καταγραφή της φυλής, τι είδους σημειώσεις έχετε κρατήσει;
Έχω κάνει την καταγραφή του Τσιγγάνικου Πληθυσμού της Θράκης, κατέγραψα 35.000 Τσιγγάνους σε όλη τη Θράκη. Υπάρχουν πολλοί που δεν αποδέχονται ότι είναι Τσιγγάνοι και λυπάμαι γι’ αυτό.
Γιατί νομίζετε ότι τηρούν αυτήν την στάση;
Φοβούνται, δεν θέλουν να στιγματιστούν από τους άλλους.
Το Λεξικό που ετοιμάζετε τι δουλειά είναι;
Το λεξικό των Τσιγγάνων είναι το αποτέλεσμα μιας δουλειάς επτά χρόνων. Τώρα είναι υπό έκδοση, περιέχει 12.000 λέξεις, ελληνικές λέξεις μεταφρασμένες στα ΡΟΜΑ, είναι το μοναδικό στο είδος του έργο τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη, όπως μαθαίνω. Έχω καταγράψει τα συνώνυμα και τα αντίθετα των λέξεων. Λέξεις που χρησιμοποιούν οι ΡΟΜΑ της Θράκης, είναι η γλώσσα μας, όπως μιλιέται εδώ.
Πώς κάνατε την καταγραφή;
Επτά χρόνια γύριζα από σπίτι σε σπίτι, από γειτονιά σε γειτονιά, από καφενείο σε καφενείο και κατέγραφα. Παράλληλα μιλούσα με συγγενείς μεγάλης ηλικίας και άκουγα λέξεις που τώρα πια δεν τις χρησιμοποιούμε. Η γλώσσα εξελίσσεται, κάποιες λέξεις χάνονται σιγά – σιγά με τον καιρό.
Μέχρι ποια τάξη πήγατε σχολείο;
Διάβασα πολύ καλά τη Γραμματική για να κάνω το Λεξικό. Είμαι απόφοιτος Δημοτικού κι όμως με αγάπη, θέληση και σκληρή προσπάθεια τα κατάφερα. Τρία χρόνια δούλεψα κοντά στον γλωσσολόγο καθηγητή ομιλητή και ερευνητή της Τσιγγάνικης γλώσσας, που δυστυχώς «έφυγε» από κοντά μας, αναφέρομαι στον Βαγγέλη Μαρσέλο από τον οποίο έμαθα πολλά.
Είχατε και στο παρελθόν ασχοληθεί με τους ΡΟΜΑ;
Δούλεψα οκτώ χρόνια στο πρόγραμμα Ιωαννίνων: «Ένταξη των Τσιγγανο-παίδων στο Σχολείο». Μεταξύ άλλων ασχολήθηκα με την καταγραφή του Τσιγγάνικου Πληθυσμού στην Θράκη, την καταγραφή της Γλώσσας των ΡΟΜΑ, με τη λήψη στοιχείων από τα σχολεία για τη φοίτηση των μαθητών.
Το Λεξικό τι είναι για σας;
Το Λεξικό το αγαπώ πάρα πολύ γιατί έγινε με πολύ κόπο και πόνο. Χρειάστηκε να το γράψω επτά φορές και να δουλέψω δώδεκα ώρες την ημέρα. Διάβασα πολύ καλά την ελληνική γραμματική και άρχισα να συγκρίνω τις δυο γλώσσες, τα ελληνικά και τη γλώσσα των ΡΟΜΑ.
Στην Κομοτηνή ποιος σας στήριξε;
Με βοήθησε πολύ ο Κωνσταντίνος Εκμεκτσής ο πρώην προϊστάμενος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και τον ευχαριστώ πάρα πολύ. Όπως επίσης και η Εύα Πολίτου, η φιλόλογος.
Μιλάτε τα ΡΟΜΑ;
Μιλάω καθημερινά τη μητρική μου γλώσσα. Είναι μια γλώσσα ζωντανή. Είναι μια γλώσσα και αυτή του Θεού, όπως και οι άλλες. Δυστυχώς υπάρχουν κάποιοι από τη φυλή μας που δεν την μιλούν.
Πότε θα κυκλοφορήσει το λεξικό;
Σε δυο μήνες θα εκδοθεί με την στήριξη της Παιδαγωγικής Σχολής Αλεξανδρούπολης και τη βοήθεια της κ. Τριανταφυλλιάς Σαραφίδου, είναι Επίκουρος καθηγήτρια. Τώρα το ελέγχω για τελευταία φορά, γράμμα προς γράμμα.
Γιατί τόση αγάπη για τα γράμματα;
Διψούσα για τα γράμματα από μικρός. Έτσι, μετά το δημοτικό, όταν άκουγα κάτι που δεν το καταλάβαινα το σημείωνα και άνοιγα το λεξικό ψάχνοντας. Έτσι, εμπλούτισα το λεξιλόγιό μου. Όσοι θέλουν να μάθουν, μαθαίνουν.
Το επόμενο βήμα ποιο θα είναι;
Ίσως να κάνω και ένα Ρομανό-ελληνικό Λεξικό. Η γλώσσα των ΡΟΜΑ είναι όπως και οι άλλες, έχει την δική της δομή, τους κανόνες, τις λέξεις, όλα αυτά πρέπει να καταγραφούν.
Μαρία Νικολάου
Πηγή: https://www.paratiritis-news.gr/news/eimai-tsinganos-kai-einai-megali-mou-timi/