−Άρα, η κύριά τους ενασχόληση, όταν μπαίνουν σε αυτή την ηλικία με όλες αυτές τις αλλαγές, ποια γίνεται; −Το πιο βασικό κομμάτι που αφορά τα παιδιά μας είναι η ενασχόληση με το σώμα. Έρευνες έχουν δείξει ότι, αν δείξουμε φωτογραφίες στους εφήβους ή σε άλλες ηλικίες χωρίς να φαίνεται το πρόσωπο, μόνο οι έφηβοι μπορούν αυτομάτως να αναγνωρίσουν εύκολα το σώμα, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία δυσκολεύονται. Γιατί; Γιατί οι έφηβοι ασχολούνται πολύ με το πώς είναι η εμφάνισή τους, τα μαλλιά τους, το πρόσωπό τους, το σώμα τους, οι μύες τους, όλο αυτό το κομμάτι που αναπτύσσεται. −Γι' αυτό και τόσες ώρες μπροστά στον καθρέφτη που περνάνε και τσακωνόμαστε πότε θα βγει από την τουαλέτα να χτενιστεί κάποιος άλλος. −Τόσες ώρες μπροστά στον καθρέφτη, τόσες ώρες κλειδωμένοι μες στο μπάνιο, να μπανιάρονται, να ετοιμάζουν τα ρούχα τους, όλα αυτά. −Όμως υπάρχουν και πολλές ψυχολογικές αντιδράσεις στην εφηβεία και θα ήθελα να μιλήσουμε λίγο για αυτές, γιατί απασχολούν πάρα πολλούς γονείς. Θα ήθελα αρχικά να μου μιλήσεις για την επιθυμία ακριβώς που έχει το παιδί, ο έφηβος −μην τον πω παιδί− να μένει μόνος. Τι είναι αυτό, είναι ανία, ας πούμε; −Σε μια προσπάθεια ο έφηβος να τα βρει με τον εαυτό του έχει ανάγκη να απομονώνεται. Άρα, η χαρά που είχε να βρίσκεται με τα αδέλφια του, ενδεχομένως, ή άλλους ανθρώπους και τους φίλους του πολλές φορές φεύγει και θέλει να ψάξει τον εαυτό του. Γι' αυτό πολλές φορές δεν επιθυμεί κόσμο και φασαρία. Επίσης, αποκλείει τους γονείς και τις υπόλοιπες δημόσιες εκδηλώσεις. Αποφεύγει να βρίσκεται σε κοινωνικά γεγονότα και ευχάριστης υφής και έτσι προσπαθεί να συνταχθεί μέσα του, να δει ο ίδιος πού βρίσκεται και αν με όλα αυτά συμφωνεί ή όχι. −Άρα, να συνειδητοποιήσει. Ταυτόχρονα, βλέπω ότι τους λες «παιδί μου, κάνε κάτι». Δηλαδή, πολλές φορές λέω στον γιο μου «σε παρακαλώ, φέρε μου αυτό το πράγμα ή δώσε μου ένα στιλό» και βλέπω μια απροθυμία που δεν υπάρχει σε σχέση με την παιδική ηλικία που υπήρχε πριν και που ήταν το πιο πρόθυμο από τα παιδιά μου... −Είναι πιο ενεργητικά όσο είναι μικρά. − ...και βλέπω είτε αποστροφή είτε απροθυμία, γιατί γίνεται αυτό το πράγμα; −Επειδή το σώμα μεγαλώνει, ο οργανισμός αναπτύσσεται και κυρίως αναπτύσσονται τα μακρά οστά στα χέρια και στα πόδια, γι' αυτό βλέπουμε και το λεγόμενο αυξητικό τίναγμα της εφηβείας, δηλαδή το παιδί ξαφνικά μέσα σε δύο χρόνια έχει πάρει πολύ ύψος, αυτό κουράζει τον οργανισμό και πολλές φορές τα κάνει ράθυμα, δηλαδή τα κάνει βαριά, δεν θέλουν να κάνουν πολλά πολλά, θέλουν να ηρεμούν, να κάθονται, να ξεκουράζονται, να κοιμούνται. Αυτό βέβαια δεν το επιθυμούμε, αλλά είναι ένα χαρακτηριστικό, δηλαδή υπάρχει μια φυσική τάση να ξεκουράζονται. −Θέλω να σας ρωτήσω για κάτι άλλο. Γίνονται πιο ατσούμπαλα, δηλαδή παρατηρούμε κάποια έλλειψη του συντονισμού στις κινήσεις; −Υπάρχει έλλειψη συντονισμού, γιατί μακραίνουν τα χέρια και τα πόδια τους πολύ γρήγορα, ακόμα δεν έχουν καταλάβει πώς διαφοροποιείται το σώμα και μπορεί πολλές φορές να κάνουν και ζημιές, δηλαδή να τους πούμε πάρε το ποτήρι να το πας εκεί και στη διαδρομή να το έχει σπάσει ή να μην καταλαβαίνουν την κίνηση που κάνουν γενικά στον χώρο. −Προσπαθεί, λοιπόν, ο εγκέφαλος να μάθει τα νέα δεδομένα. −Είναι σαν να παίρνουμε ένα μεγαλύτερο αυτοκίνητο από ένα μικρότερο και προσπαθούμε να το δούμε. −Και η ανησυχία, η νευρικότητα που έχουν στην καθημερινότητά τους πώς εξηγείται; −Αυτό είναι αποτέλεσμα των ενδοκρινολογικών αλλαγών. Πολλές φορές έχουν ορμόνες οι οποίες τους φέρνουν αυτά τα συναισθήματα και γίνονται λιγότερο ικανά να διαχειριστούν τη στεναχώρια ή και τον εκνευρισμό τους. −Έχω παρατηρήσει ότι έχουν γενικά και τα παιδιά που έρχονται στο γραφείο αλλά και οι γιοι μου, μία ευσυγκινησία περισσότερο αυξημένη. Όλο αυτό οφείλεται στο συναίσθημα; −Ναι, οφείλεται στο συναίσθημα και επίσης οφείλεται και στο ότι μεγαλώνοντας αντιλαμβάνονται τον κόσμο με έναν άλλο τρόπο. Βλέπουν κοινωνικά προβλήματα, βλέπουν τι συμβαίνει γενικότερα και προβληματίζονται. Έχουν πια την ικανότητα να αντιληφθούν τι συμβαίνει σε ένα επίπεδο έξω από τον μικρόκοσμό τους. −Γι' αυτό μπαίνουν και επιθετικά, γιατί νομίζω ότι υπάρχει μια αντιδραστική επιθετική συμπεριφορά και δεν είναι μόνο προς εμάς τους γονείς, είναι γενικά προς τους άλλους ανθρώπους, αλλά και το έχω παρατηρήσει και απέναντι στα κορίτσια, δηλαδή αντί να μπαίνουν στη διαδικασία να λένε «α, ξέρω 'γω», μπαίνουν επιθετικά ακόμα και στο άλλο φύλλο. Τι γίνεται; −Κοντράρουνε, κοντράρουνε με το άλλο φύλο πολλές φορές και ενώ η φυσική τους στάση είναι να προσεγγίσουν, αντιθέτως μπορεί στη συμπεριφορά να εκφράζεται το ότι τελικά κοντράρομαι και απορρίπτω. Και αυτό είναι χαρακτηριστικό της εφηβείας. Γενικά, δεν έχουν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά και υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις στη διάθεση. Δηλαδή, μπορεί να είναι από πολύ χαρούμενα έως και πολύ λυπημένα. Και αυτό να συμβαίνει περίπου στην ίδια μέρα ή με μια ασήμαντη αφορμή να χαλάει η διάθεσή τους. −Κάτι άλλο που είναι σημαντικό και που ρωτάνε πάρα πολλοί γονείς είναι γιατί τα παιδιά τους εναντιώνονται απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή εξουσίας; −Εδώ τώρα, Γιώργο, μου έθιξες ένα μεγάλο θέμα. Οποιαδήποτε μορφή εξουσίας, όπως οι γονείς, οι καθηγητές και λοιπά, αποτελούν για τους εφήβους ένα στοιχείο κριτικής. Και εδώ προσπαθούν να χτίσουν δικά τους πράγματα λέγοντας ότι οι άλλοι τα έχουν κάνει λάθος ή ότι δεν πρέπει να είναι τόσο αυστηροί ή ότι γενικότερα δεν πρέπει να επιβάλλονται. Είναι η τάση που έχουν οι έφηβοι να αλλάξουν τον κόσμο, να επαναπροσδιορίσουν τα πάντα με ένα θετικό τρόπο. Αυτό έρχεται αργότερα και κλείνει όταν πια βγούνε στον κόσμο, γιατί μέσα στο προστατευμένο, συνήθως, περιβάλλον του σχολείου δημιουργείται όλο αυτό.