Τάξη Δημοτικού
Ελληνική Γλώσσα Οι αξίες μας: Δράση
Βιβλίο Μαθητή 1ο
τεύχος
Ελληνική Γλώσσα
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Οι αξίες μας: Δράση
Δημοτικού
Βιβλίο Εκπαιδευτικού
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Συγγραφική Ομάδα ΕΚΠΑ
Επιστημονική υπεύθυνη: Ευγενία Μαγουλά Καθηγήτρια Γλωσσολογίας ΕΚΠΑ
Υπεύθυνος έργου: Νικόλαος Θωμαΐδης Καθηγητής Αναλυτ. Χημείας ΕΚΠΑ,
Πρόεδρος ΕΑΔΠΠΑ
Συντονισμός Δημοτικού: Γεωργία Στύλου Δρ. Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας ΠΕ70 &
Ευγενία Μαγουλά
Συντονισμός 4ης τάξης: Ασημίνα Γεραμάνη ΜΑ ΠΕ70
Συγγραφή βιβλίου εκπαιδευτικού: Ασημίνα Γεραμάνη ΠΕ 70 ΜΑ Διδακτική
Γλώσσας
1
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄ τάξης – Βιβλίο Εκπαιδευτικού
Περιεχόμενα
1. Εισαγωγή
σελ.2
2.1 Θεωρητικό πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών
σελ.2
2.2 Οδηγοί εκπαιδευτικού: Ένα χρήσιμο εργαλείο για την εφαρμογή του
Προγράμματος Σπουδών
σελ.3
2.3 Οι Βασικές Καινοτομίες του Νέου Προγράμματος Σπουδών για τη Γλώσσα
σελ.3
3. Το διδακτικό πακέτο για τη Γλώσσα
σελ.3
3.1 Το Βιβλίο Μαθήματος - Ενότητες και Υποενότητες
σελ.4
3.2 Το Βιβλίο Μαθήματος - Υποενότητες και Θεματικά Πεδία
σελ.5
3.3 Το Τετράδιο Εργασιών
σελ.8
3.4 Ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα
σελ.8
3.5 Διαβαθμισμένο και διαφοροποιημένο υλικό διδασκαλίας
σελ.8
3.6 Ομαδικές εργασίες
σελ.9
4. Αξιολόγηση
σελ.10
5. Παρουσίαση διδακτικών ενοτήτων
σελ.11
6. Ενδεικτικός χρονοπρογραμματισμός Υποενoτήτων
σελ.27
7. Υλικό διαφοροποιημένης διδασκαλίας σε φύλλα εργασίας
σελ.29
8. Ευρετήριο Ψηφιακών Μαθησιακών Αντικειμένων
σελ.48
9. Απαντήσεις δραστηριοτήτων ακουστικής κατανόησης
σελ.61
2
1. Εισαγωγή
Το παρόν Βιβλίο του Εκπαιδευτικού αποτελεί ένα απαραίτητο υποστηρικτικό εργαλείο για τον
εκπαιδευτικό της Δ΄ τάξης Δημοτικού, προκειμένου να αξιοποιήσει το διδακτικό πακέτο της
Νεοελληνικής Γλώσσας για τη Δ΄τάξη με τρόπο αποτελεσματικό για τη διδασκαλία και τη μάθηση.
Σκοπός του είναι η ολοκληρωμένη και λειτουργική παρουσίαση του νέου διδακτικού υλικού, το οποίο
αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Πράξης «Συγγραφή, Αξιολόγηση και Ένταξη διδακτικών βιβλίων στο
Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων». Παρουσιάζει
συνοπτικά τη φιλοσοφία του Νέου Προγράμματος Σπουδών, αναλύει τη δομή του Βιβλίου Μαθητή
(ΒΜ) και του Τετραδίου Εργασιών (ΤΕ), και προσφέρει παραδείγματα εφαρμογής και χρήσης του
διδακτικού βιβλίου.
Το σχολικό βιβλίο Ελληνικής Γλώσσας για τη Δ΄ τάξη «Οι αξίες μας: Δράση» είναι ένα σύγχρονο και
ευχάριστο εγχειρίδιο που αναπτύσσει γνώσεις και καλλιεργεί αξίες μέσα από το γλωσσικό μάθημα.
Επιδιώκεται η ολιστική ανάπτυξη των γλωσσικών δεξιοτήτων των μαθητών σύμφωνα με τις αρχές και
την περιγραφή των μαθησιακών προσδοκώμενων του ΠΣ21.
Το παρόν εγχειρίδιο χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο Α΄ μέρος παρουσιάζεται συνοπτικά το θεωρητική
πλαίσιο του Προγραμμάτων Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα στο Δημοτικό καθώς και η δομή του
διδακτικού πακέτου της Νεοελληνικής Γλώσσας για τη Δ΄τάξη.
Στο Β΄μέρος παρουσιάζεται συνοπτικά το περιεχόμενο κάθε Ενότητας με κριτήριο τα μαθησιακά
προσδοκώμενα ανά Θεματικό Πεδίο.
2.1 Θεωρητικό πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών
Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ-21) της Νεοελληνικής Γλώσσας υποστηρίζει ότι η διδασκαλία έχει
ως κεντρικό άξονα το κείμενο, το οποίο συνιστά την αρτιότερη μονάδα συγκρότησης του νοήματος.
Βασική θέση στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών έχει η αρχή της ολιστικής αντιμετώπισης της γλώσσας: Η
γλώσσα διδάσκεται ολιστικά μέσα από προσεκτικά σχεδιασμένες διδακτικές ενότητες καθεμία εκ των
οποίων οργανώνεται γύρω από θέματα που είναι κατάλληλα για την ηλικία των μαθητών. Τα γλωσσικό
φαινόμενο, που παρουσιάζεται κάθε φορά, συνδέεται οργανικά τόσο με τα υπόλοιπα φαινόμενα της
γλώσσας όσο και με διάφορους εξωγλωσσικούς παράγοντες, που συνιστούν το επικοινωνιακό
περιβάλλον. Κάθε μαθητής/τρια βρίσκεται στο κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας και καθορίζει
τον διδακτικό σχεδιασμό και η γλωσσική διδασκαλία έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιήσει κάθε
μαθητή/ τρια υιοθετώντας τις αρχές της διερευνητικής μάθησης, της ομαδοσυνεργατικής μάθησης και
της διαφοροποιημένης διδασκαλίας.
2.2 Οδηγοί εκπαιδευτικού: Ένα χρήσιμο εργαλείο για την εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών
Τη διδακτική πράξη υποστηρίζουν πέντε Οδηγοί Εκπαιδευτικού (ΟΕ), ένας για κάθε Θεματικό Πεδίο,
οι οποίοι συμπληρώνουν το ΒΜ.
Οι Οδηγοί Εκπαιδευτικού παρέχουν:
Το θεωρητικό υπόβαθρο του κάθε θεματικού πεδίου.
Περιγράμματα διδακτικών ενεργειών με συγκεκριμένα παραδείγματα εφαρμογής.
Οδηγίες για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων.
Ο/Η εκπαιδευτικός καλείται να μελετήσει τους ΟΕ, ώστε να λάβει την απαραίτητη θεωρητική γνώση
αλλά και πρακτικές προτάσεις εφαρμογής κατά τη διδασκαλία και την αξιολόγηση των μαθησιακών
αποτελεσμάτων.
2.3 Οι Βασικές καινοτομίες του Νέου Προγράμματος Σπουδών για τη Γλώσσα
Το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα στο Δημοτικό χαρακτηρίζεται από
σημαντικές καινοτομίες οι οποίες εφαρμόστηκαν κατά τη συγγραφή των νέων διδακτικών πακέτων
για τη γλώσσα. Αυτές παρουσιάζονται συνοπτικά ακολούθως:
3
1. Έμφαση στις Γλωσσικές Δεξιότητες.
2. Κειμενικοί Τύποι και Πολυτροπικότητα.
3. Λειτουργική Γραμματική και Ορθογραφία.
4. Συστηματική Διδασκαλία του Λεξιλογίου.
5. Φιλαναγνωσία και Λογοτεχνία.
6. Αυτοαξιολόγηση στο τέλος κάθε ενότητας, ως διαδικασία αναστοχασμού και αποτίμησης της
προόδου κάθε μαθητή/τριας.
7. Ομαδική δραστηριότητα: Σε κάθε ενότητα έχει σχεδιαστεί τουλάχιστον μία κεντρική δραστηριότητα
που προάγει την ομαδοσυνεργατική πρακτική. Προτείνεται να υλοποιούνται κατά την εβδομάδα της
επανάληψης, ώστε τα παιδιά να ολοκληρώνουν την ενότητα δημιουργικά.
Συνολικά, τα βιβλία προωθούν μια ολιστική, βιωματική και επικοινωνιακή προσέγγιση της γλώσσας,
όπου η γνώση οικοδομείται μέσα από τον διάλογο, τη διερεύνηση, τη συνεργασία και την ενεργό
συμμετοχή των μαθητών/ριών.
3. Το διδακτικό πακέτο για τη Γλώσσα
Το διδακτικό πακέτο για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας για τη Δ΄ τάξη περιλαμβάνει:
1. Το Βιβλίο Μαθήματος - 3 τεύχη
2. Το Τετράδιο Εργασιών - 2 τεύχη
3. Το Ψηφιακό Μαθησιακό Υλικό το οποίο είναι συνδεδεμένο τόσο με το Βιβλίο Μαθήματος
όσο και με το Τετράδιο Εργασιών: Περιλαμβάνει 230 Διδακτικά Μαθησιακά Αντικείμενα.
1
3.1 Το Βιβλίο Μαθητή (3 τεύχη)
Το Βιβλίο Μαθητή έχει υλοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές του Νέου Προγράμματος Σπουδών και
επιδιώχθηκε να είναι ένα βιβλίο φιλικό προς τα παιδιά, όσον αφορά το διδακτικό υλικό που περιέχει
και τον τρόπο παρουσίασης της νέας γνώσης, αλλά και όσον αφορά την εικονογράφηση και την
καλαισθησία γενικότερα.
Το Βιβλίο Μαθητή περιέχει 8 ενότητες καθώς και επετειακά κείμενα
2
. Κάθε ενότητα ξεκινά με ένα
εικονογραφημένο δισέλιδο με βασικά ερωτήματα τα οποία ανακαλούν την προϋπάρχουσα γνώση των
μαθητών, καλλιεργούν τις νοηματικές και γνωστικές συνδέσεις με το θέμα της ενότητας και φέρνουν
τους μαθητές/ τριες σε κατάσταση γνωστικής και συναισθηματικής ετοιμότητας. Τα ερωτήματα, σε
συνδυασμό με τις εικόνες, κινητοποιούν τη φυσική περιέργεια των παιδιών, απαραίτητο στοιχείο για
την εμπλοκή τους στη νέα γνώση.
Τα κειμενικά είδη που αξιοποιούνται είναι ποικίλα: αφηγηματικά, περιγραφικά, λογοτεχνικά,
πληροφοριακά, κείμενα οδηγιών, πολυτροπικά, με θεματολογία που ανταποκρίνεται στα βιώματα και
την ηλικία των μαθητών. Παράλληλα, περιλαμβάνονται ακουστικά κείμενα και ψηφιακά μαθησιακά
αντικείμενα, τα οποία συμβάλλουν στην καλλιέργεια του συνόλου των γλωσσικών δεξιοτήτων των
μαθητών/ τριών.
Η διδασκαλία της γλώσσας έχει αφετηρία το κείμενο. Τα γραμματικά και λεξιλογικά φαινόμενα
προέρχονται από αυθεντικά κείμενα που περιέχει κάθε ενότητα, προσεγγίζονται με ανακαλυπτικό
τρόπο και ακολουθεί η συστηματοποίηση
3
και η εφαρμογή της νέας γνώσης. Οι δραστηριότητες
κατανόησης και παραγωγής λόγου, προφορικού και γραπτού, αναπτύσσουν την αναγνωστική
κατανόηση, την κριτική σκέψη, την αυτενέργεια και τη συνεργασία. Επιπλέον ανταποκρίνονται στις
1
Σύμφωνα με τις προδιαγραφές της προκήρυξης τα ψηφιακά διδακτικά μαθησιακά αντικείμενα
κατηγοριοποιούνται σε τύπου Ι, ΙΙ, ΙΙΙ με κριτήριο τις δυνατότητες που παρέχουν για διδακτική αξιοποίηση.
2
28 Οκτωβρίου, 17 Νοεμβρίου, Χριστούγεννα, Απόκριες, 25
η
Μαρτίου, Πάσχα, Κυπριακός Αγώνας για την
Ανεξαρτησία.
3
Με την παρουσίαση των κλιτικών παραδειγμάτων ή του γραμματικού κανόνα, όταν πρόκειται για γραμματικό
φαινόμενο.
4
διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες των μαθητών εφαρμόζοντας αρχές της διαφοροποιημένης
διδασκαλίας και μάθησης.
Ενότητες και Υποενότητες
Με τον όρο μικροδομή εννοούμε την οργάνωση και συγκρότηση των διδακτικών ενοτήτων
του βιβλίου που προορίζεται για κάθε τάξη. Στο επίπεδο της μικροδομής οι μαθησιακοί στόχοι
παρουσιάζονται ολιστικά μέσα από προσεκτικά σχεδιασμένες Διδακτικές Ενότητες στις οποίες
υλοποιούνται με μορφή ύλης τα Θεματικά Πεδία (ΘΠ) και οι Θεματικές Ενότητες (ΘΕ), όπως ορίζονται
στο νέο ΠΣ.
Το Βιβλίο Μαθήματος
4
είναι οργανωμένο σε διακριτές θεματικές ενότητες, συνολικά 8, καθεμία εκ
των οποίων στρέφεται γύρω από έναν βασικό θεματικό πυρήνα. Τα θέματα των ενοτήτων επιλέχθηκαν
για την μορφωτική και παιδαγωγική αξία που έχουν για τα παιδιά της συγκεκριμένης ηλικίας.
Αναλυτικότερα το κριτήριο επιλογής των συγκεκριμένων θεμάτων είναι να έχουν ενδιαφέρον για τα
παιδιά και παράλληλα να τους δίνουν την ευκαιρία να διευρύνουν τους γνωστικούς και
συναισθηματικούς ορίζοντές τους, μέσα από τη μελέτη του υλικού, να αναπτύσσουν τους
προβληματισμούς τους και εν τέλει να καλλιεργούν και δεξιότητες ζωής: κριτική σκέψη και
δημιουργική σκέψη, ενσυναίσθηση, υπευθυνότητα, ενδιαφέρον για τα κοινά και παγκόσμια
προβλήματα, εθνική και ιστορική συνείδηση, φιλομάθεια και περιέργεια.
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄ τάξη - Θεματικές Ενότητες
Ενότητα 1
Ο κόσμος μου, το σχολείο μου
Ενότητα 2
Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μας
Ενότητα 3
Εθελοντισμός: Όλοι για όλους
Ενότητα 4
Νους υγιής εν σώματι υγιεί
Ενότητα 5
Ανακαλύπτουμε τα μονοπάτια της φύσης
Ενότητα 6
Ερευνούμε τους πολιτισμούς και τις τέχνες
Ενότητα 7
Γνωρίζουμε το σύμπαν
Ενότητα 8
Ταξιδεύω – Γνωρίζω τον κόσμο
Κάθε Ενότητα είναι οργανωμένη σε Υποενότητες με αυτόνομο τίτλο και οργάνωση περιεχομένου με
στόχο, οι μαθητές, παράλληλα προς τον κεντρικό θεματικό πυρήνα που διατρέχει όλη την Ενότητα, να
έρχονται σε επαφή, μέσα από τα κείμενα που περιλαμβάνει κάθε Υποενότητα, με επιμέρους θέματα
που άπτονται του κεντρικού θεματικού πυρήνα, όπως φαίνεται και στον πίνακα που ακολουθεί.
Ενότητα 1
Υποενότητα 1.1
Υποενότητα 1.2
Υποενότητα 1.3
Υποενότητα 1.4
3.2 Το Βιβλίο Μαθήματος - Υποενότητες και Θεματικά Πεδία
Tα κείμενα των Υποενοτήτων 1 και 2 είναι επιλεγμένα από την επικαιρότητα, θεματικά ταυτίζονται με
το κεντρικό θέμα της Ενότητας αλλά και με το επιμέρους θέμα της Υποενότητας στην οποία
4
Για συντομία θα αναγράφεται ως ΒΜ στο εξής.
5
εντάσσονται. Οι δραστηριότητες που τα συνοδεύουν έχουν σχεδιαστεί ώστε να αναπτύσσουν τις
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1
5
).
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγνωση και κατανόηση του γραπτού λόγου και στην παραγωγή
προφορικού λόγου μέσα από στοχευμένες δραστηριότητες διαβαθμισμένης δυσκολίας, που γίνονται
ατομικά, ανά δύο μαθητές ή ομαδικά.
Όσον αφορά την Παραγωγή Γραπτού Λόγου, σε κάθε Ενότητα αναπτύσσεται ένας κειμενικός τύπος
(ΘΠ2). Με αφετηρία ένα κείμενο, αντιπροσωπευτικό του βασικού κειμενικού τύπου που
παρουσιάζεται στην ενότητα, οι μαθητές εμβαθύνουν στα δομικά χαρακτηριστικά του και στα
γλωσσικά μέσα, που είναι απαραίτητα για τη συγγραφή του, και οδηγούνται σε γενίκευση και
συστηματοποίηση. Σε επόμενο στάδιο συγγράφουν κείμενα γραπτού λόγου με τη διόρθωση των
οποίων θα ασχοληθούν στην ολομέλεια της τάξης.
Ένα ξεχωριστό είδος δραστηριότητας που υπάρχει σε κάθε Ενότητα είναι εκείνη της Ακρόασης και
Κατανόησης Προφορικού Λόγου. Σε αυτή τη δραστηριότητα οι μαθητές ασκούνται στην ενεργητική
ακρόαση αυθεντικών ηχογραφήσεων (συνεντεύξεις, εκπαιδευτικά βίντεο) και καλούνται να
απαντήσουν σε ερωτήσεις που ελέγχουν τον βαθμό πρόσληψης και ακουστικής κατανόησης. Σε κάθε
ηχητικό αρχείο γίνεται δύο φορές ακρόαση και υπάρχουν αντίστοιχα δύο δραστηριότητες κλειστού
τύπου για τον έλεγχο της ακουστικής κατανόησης. Ακολουθεί το στάδιο της ανατροφοδότησης και της
διόρθωσης των απαντήσεων που έδωσαν οι μαθητές. Η δραστηριότητα ολοκληρώνεται με ερωτήσεις/
θέματα προς συζήτηση, που στοχεύουν για την ανάπτυξη του προφορικού λόγου, ανά δύο μαθητές ή
ανά μεγαλύτερες ομάδες μαθητών.
Όσον αφορά τα Θεματικά πεδία της Γραμματικής Περιγραφής (ΘΠ3) και του Λεξιλογίου (ΘΠ4), στο
ΒΜ περιλαμβάνονται διακριτές σελίδες με διαφορετικό χρώμα, στις οποίες το γραμματικοσυντακτικό
ή λεξιλογικό φαινόμενο προσεγγίζεται με αξιοποίηση των αρχών της ανακαλυπτικής μάθησης: Οι
μαθητές καλούνται να σκεφτούν πάνω σε ένα βασικό ερώτημα, με αφορμή μία λέξη ή μία φράση
κειμένου που προηγήθηκε. Ακολουθεί παρατήρηση και εφαρμογή σε άλλα παραδείγματα και, τέλος,
γενίκευση και συστηματοποίηση της γνώσης.
Όσον αφορά τη γραμματική (ΘΠ3), στο ΒΜ έχουν ενσωματωθεί κλιτικά παραδείγματα και ευσύνοπτοι
πίνακες, ώστε οι μαθητές να έχουν εύκολη και άμεση πρόσβαση στη σχετική θεωρία. Με στόχο την
καλλιέργεια του λεξιλογίου (ΘΠ4) έχουν ενσωματωθεί σε αρκετές περιπτώσεις λήμματα λεξικού και
ασφαλώς ενθαρρύνεται η χρήση λεξικού (σε έντυπη ή/και ψηφιακή μορφή) στην τάξη, αλλά και σε
δραστηριότητες που γίνονται στο σπίτι. Η Γραμματική και το Λεξικό είναι Βιβλία αναφοράς που θα
πρέπει να συνοδεύουν το γλωσσικό μάθημα. Όσον αφορά τη Γραμματική, μπορεί να αξιοποιηθεί η
Σχολική Γραμματική Ε’-Στ’.
Άμεσα συνδεδεμένη με τους λεξικογραμματικούς στόχους κάθε ενότητας είναι η Ορθογραφία. Τα
θέματα που θα απασχολήσουν τους/ τις μαθητές / τριές μας για μελέτη της ορθογραφίας τους
επισημαίνονται με ειδικό εικονίδιο. Οι λεξικογραμματικές ασκήσεις που συνδέονται με αυτά
στοχεύουν ακριβώς στην ανάπτυξη της ορθογραφικής ικανότητας των μαθητών/ τριών σύμφωνα και
προς τους στόχους που θέτει το Πρόγραμμα Σπουδών για τη Δ΄τάξη. Ο/ η εκπαιδευτικός μπορεί να
ελέγξει με ποικίλους τρόπους την εκμάθηση της ορθογραφίας: Για παράδειγμα, με ασκήσεις που
ελέγχουν την καταληκτική ορθογραφία (συμπλήρωσης, αντιστοίχισης, πολλαπλής επιλογής κ.ά.), με
άγνωστη ορθογραφία εστιασμένη στο θεματικό λεξιλόγιο κ.ά.
Η Υποενότητα 3 είναι αφιερωμένη στη Λογοτεχνία (ΘΠ5) και ως εκ τούτου σε αυτήν οι μαθητές
έρχονται σε επαφή με λογοτεχνικά κείμενα και μόνο. Οι δραστηριότητες που συνοδεύουν τα
λογοτεχνικά κείμενα αφορούν την κατανόηση κειμένου, μέσω ερωτήσεων στις οποίες οι μαθητές
διατυπώνουν υποθέσεις, ανακαλύπτουν τις βασικές πληροφορίες του κειμένου, πραγματοποιούν
συνδέσεις και οδηγούνται σε συμπεράσματα, διατυπώνουν κρίσεις για πρόσωπα και γεγονότα, και
τέλος, οδηγούνται σε δημιουργική αξιοποίηση των λογοτεχνικών κειμένων και έκφραση μέσω
5
Αναλυτικότερα για το ΘΠ1, βλ. Πρόγραμμα Σπουδών Νεοελληνικής Γλώσσας στο Δημοτικό, 2021
6
ατομικών ή ομαδικών εργασιών που επιλέγουν να πραγματοποιήσουν. Κάθε απόσπασμα μπορεί, κατά
την κρίση του/ της εκπαιδευτικού και σύμφωνα και προς τις προτιμήσεις και τα ενδιαφέροντα των
μαθητών, μπορεί να γίνει αφορμή για την ανάγνωση ευρύτερου αποσπάσματος ή ολόκληρου του
βιβλίου σε συνδυασμό με δράσεις φιλαναγνωσίας.
Ακολούθως παρουσιάζονται τα Θεματικά Πεδία και οι περιοχές της γλώσσας με τις οποίες
συνδέονται.
Θεματικό Πεδίο 1
Θεματικές Ενότητες
Προσληπτικές και παραγωγικές δεξιότητες
1. Ακρόαση και κατανόηση προφορικού λόγου
2. Παραγωγή προφορικού λόγου
3. Ανάγνωση και κατανόηση γραπτού λόγου
4. Παραγωγή γραπτού λόγου
Θεματικό Πεδίο 2
Θεματικές Ενότητες
Κειμενικοί τύποι και πολυτροπικότητα
1. Περιγραφικά κείμενα
2. Αφηγηματικά κείμενα
3. Εξηγητικά κείμενα
4. Κείμενα οδηγιών
5. Επιχειρηματολογικά κείμενα
6. Πολυτροπικότητα
Θεματικό Πεδίο 3
Θεματικές Ενότητες
Γραμματική περιγραφή
1. Φωνολογία Φωνητική
2. Κλιτική μορφολογία και ορθογραφία
3. Σύνταξη
4. Πραγματολογία
Θεματικό Πεδίο 4
Θεματικές Ενότητες
Λεξιλόγιο
1. Βασικό λεξιλόγιο, συνάψεις λέξεων, χρήση
λεξικού
2. Σημασιολογικές σχέσεις
3. Παραγωγικοί μηχανισμοί (παραγωγή
σύνθεση)
4. Προέλευση, ετυμολογία, διεθνισμοί, λεξική
ορθογραφία
Θεματικό Πεδίο 5
Θεματικές Ενότητες
Ανάγνωση βιβλίων/ εκτεταμένων κειμένων
1. Μορφές Και είδη Βιβλίων
2. Δομή, περιεχόμενο, γλώσσα και αισθητική
του λογοτεχνικού κειμένου (πεζού και
ποιητικού).
Η Υποενότητα 4 είναι περιλαμβάνει επανάληψη του Λεξιλογίου, της Γραμματικής και των
χαρακτηριστικών του Κειμενικού Τύπου, του οποίου έγινε αναλυτική προσέγγιση στις Υποενότητες 1
και 2. Το διδακτικό υλικό που βοηθάει τον εκπαιδευτικό και τους μαθητές του στη φάση της
επανάληψης, διαρθρώνεται και στο ΒΜ και στο ΤΕ
6
ως εξής:
Α. Στο ΒΜ περιλαμβάνονται:
1. Σελίδα με τίτλο «Η Ενότητα
7
... με μια ματιά», στην οποία οι μαθητές μπορούν να δουν μια
σύνοψη των γραμματικών φαινομένων (με θεωρία και παραδείγματα), του λεξιλογίου και της
6
ΤΕ: Τετράδιο Εργασιών
7
Ενότητα 1, 2, 3 κλπ. ανάλογα με την Ενότητα στην οποία αναφέρεται η επαναληπτική σελίδα.
7
ορθογραφίας και των δομικών χαρακτηριστικών του κύριου κειμενικού τύπου με το οποίο
ασχολήθηκαν εκτενώς οι μαθητές στην Ενότητα, στην παραγωγή γραπτού λόγου.
2. Σελίδα με τίτλο «Ελέγχω τις γνώσεις μου», η οποία προορίζεται να αξιοποιηθεί ως εργαλείο
αυτοαξιολόγησης. Οι μαθητές εργάζονται ατομικά στις ερωτήσεις ασκήσεις του φύλλου
αξιολόγησης
8
και αξιολογούν την προσπάθειά τους στο στάδιο της αυτοδιόρθωσης και
ελέγχου που γίνεται στην ολομέλεια της τάξης. Η αυτοαξιολόγηση μπορεί να εναλλάσσεται
με την ετεροαξιολόγηση. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης είναι μετρήσιμο: Οι μαθητές/ τριες
υπολογίζουν τον αριθμό επιτυχών απαντήσεων, στοιχείο που τους οδηγεί στον αναστοχασμό
και στην επανάληψη της μελέτης εάν ο βαθμός ανταπόκρισης στους βασικούς
λεξικογραμματικούς στόχους της ενότητας, είναι χαμηλός.
3.3 Το Τετράδιο Εργασιών (2 τεύχη)
Το Τετράδιο Εργασιών αποτελεί υποστηρικτικό για τη μάθηση υλικό, καθώς ακολουθεί τη δομή του
ΒΜ, όσον αφορά τις Ενότητες και τις Υποενότητες. Αναλυτικότερα, στις Υποενότητες 1 και 2 περιέχει
ασκήσεις Γραμματικής και Λεξιλογίου με στόχο την εμπέδωση και επέκταση των αντίστοιχων θεμάτων
που παρουσιάστηκαν στο ΒΜ. Στην Υποενότητα 3 περιέχει δραστηριότητες που άπτονται των
λογοτεχνικών κειμένων τα οποία περιέχει το ΒΜ. Η Υποενότητα 4 είναι επαναληπτική και προορίζεται
για την εβδομάδα της επανάληψης. Περιέχει:
ασκήσεις σε βασικά γραμματικά φαινόμενα και σε λεξιλόγιο της Ενότητας
πίνακα αυτοδιόρθωσης του κειμένου που συνέγραψαν οι μαθητές στην Παραγωγή Γραπτού
Λόγου, με αναφορά στα χαρακτηριστικά του κειμενικού είδους του οποίου έγινε αναλυτική
διδασκαλία στην Ενότητα. Ο πίνακας αξιοποιείται από τους μαθητές για αυτοδιόρθωση ή και
ετεροδιόρθωση στην τάξη.
3.4 Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα
Σε κάθε Ενότητα έχει ενσωματωθεί το αντίστοιχο ψηφιακό μαθησιακό υλικό, το οποίο συνδέεται με
τα μαθησιακά προσδοκώμενα. Τα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα (ΨΜΑ) έχουν αναπτυχθεί έτσι
ώστε να συνδέονται λειτουργικά με όλα τα Θεματικά Πεδία που αναπτύσσονται στο ΒΜ αλλά και στο
ΤΕ. Περιλαμβάνουν ποικίλου τύπου δραστηριότητες κατανόησης κειμένου, διαδραστικά βίντεο,
ασκήσεις κλειστού τύπου, βιντεοπαρουσιάσεις συνοδευόμενες από ασκήσεις εφαρμογής κ.ά. Στις
8
Πρόκειται για ασκήσεις κλειστού τύπου και σύντομης απάντησης.
8
σελίδες του ΒΜ είναι τοποθετημένα qr code, συνδεδεμένα με ψηφιακή δραστηριότητα, που έχει
στόχο την εμβάθυνση και εξοικείωση του μαθητή με ένα θέμα γραμματικής, σύνταξης, λεξιλογίου ή
ορθογραφίας αλλά και την επέκταση μέσα από κείμενα ή βίντεο, που συνδέονται θεματικά με την
ενότητα και συνοδεύονται από δραστηριότητες κατανόησης και καλλιέργειας της κριτικής σκέψης.
Το ψηφιακό υλικό αποτελεί υποστηρικτικό υλικό που ενθαρρύνει την αυτενέργεια, καλλιεργεί
μεταγνωστικές δεξιότητες, καθώς παρέχει άμεση ανατροφοδότηση, και ανταποκρίνεται στις
μαθησιακές ανάγκες μαθητών με διαφορετικά μαθησιακά προφίλ, ικανοποιώντας την ανάγκη για
διαφοροποιημένη διδασκαλία και μάθηση. Είναι ένα χρήσιμο εργαλείο διδασκαλίας και μάθησης, που
μπορεί να αξιοποιηθεί ατομικά ή ομαδικά στη σχολική αίθουσα για εμπέδωση ή επέκταση ή για
επανάληψη. Επιπλέον μπορεί να αξιοποιηθεί ως βοηθητικό υλικό στην ατομική μελέτη του παιδιού
στο σπίτι, υποστηρίζοντας διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες των μαθητών/ τριών.
Η πρόσβαση στα Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα γίνεται είτε απευθείας με τη χρήση του κέρσορα
στην ψηφιακή μορφή των ΒΜ και ΤΕ είτε από την έντυπη μορφή των ΒΜ και ΤΕ μέσω της σάρωσης
του Qr Code που διαθέτουν.
Κάθε ψηφιακό μαθησιακό αντικείμενο διαθέτει μία καρτέλα μεταδεδομένων στην οποία ο χρήστης
μπορεί να δει την ταυτότητα του αντικειμένου. Επίσης διαθέτει σύντομο κείμενο βοήθειας ή οδηγιών
μέσω της επιλογής του συμβόλου:
?
3.5 Διαβαθμισμένο και Διαφοροποιημένο υλικό Διδασκαλίας
Καθώς οι μαθητές έχουν διαφορετικό βαθμό μαθησιακής ετοιμότητας και διαφορετικό χρόνο
ανταπόκρισης και διαφορετικό ρυθμό εργασίας, το υλικό των ασκήσεων και δραστηιοτήτων που
περιλαμβάνεται στο ΒΜ και ΤΕ έχει σχεδιαστεί και οργανωθεί στη λογική της διαβάθμισης δυσκολίας.
Στη σελίδα γνωριμίας με το βιβλίο υπάρχει σχετικό σύμβολο (δραστηριότητα διαβαθμισμένης
διδασκαλίας) το οποίο, διατρέχοντας το διδακτικό πακέτο, ΒΜ και ΤΕ, θα δούμε ότι συνοδεύει τις
δραστηριότητες και δίνει την πληροφορία στον / στην εκπαιδευτικό και στον/ στη μαθητή/ τρια,
σχετικά με το επίπεδο δυσκολίας (I, II ή III) , που σημαίνει αντίστοιχη προσπάθεια ή διαθέσιμο χρόνο.
9
Για την κάλυψη των διαφορετικών
μαθησιακών αναγκών και κυρίως του
διαφορετικού βαθμού μαθησιακής
ετοιμότητας των μαθητών, έχει
δημιουργηθεί επιπλέον υλικό
διαφοροποιημένης διδασκαλίας σε φύλλα
εργασίας που ο/ η εκπαιδευτικός μπορεί να
αξιοποιήσει στην τάξη του, έχοντας
προηγουμένως διαγνώσει τον βαθμό
ετοιμότητας των μαθητών του στο γλωσσικό
φαινόμενο που διδάσκει. Τα φύλλα εργασίας
είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να παρέχουν
στοχευμένες ασκήσεις σε βασικά γραμματικά
και συντακτικά φαινόμενα αλλά και σε
θέματα λεξιλογίου (σημασίες λέξεων, χρήση
λέξεων, οικογένειες λέξεων) που θα
συναντήσουν οι μαθητές/ τριες στις ενότητες
1-8. Υπάρχει ένα πακέτο υλικού
διαφοροποιημένης διδασκαλίας στο τέλος
του παρόντος Βιβλίου Εκπαιδευτικού, το
οποίο είναι διαβαθμισμένο σε 2 επίπεδα
βαθμού ετοιμότητας. Το υλικό αυτό
ενδείκνυται να αξιοποιηθεί για την καλύτερη
και αποτελεσματικότερη πρόσβαση των μαθητών/ τριών σε βασικούς μαθησιακούς στόχους κάθε
Ενότητας. Αποτελεί επιπλέον διδακτικό υλικό που, επειδή είναι οργανωμένο σε φύλλα εργασίας,
μπορεί ο/ η εκπαιδευτικός να εκτυπώσει και να αξιοποιήσει κατά τη διδασκαλία στην τάξη.
3.6 Ομαδικές εργασίες
Σε κάθε ενότητα υπάρχει μία ή περισσότερες Ομαδικές εργασίες στις οποίες οι μαθητές θα εργαστούν
με τη μέθοδο πρότζεκτ. Οι μαθητές μπορούν, ανάλογα με τη σύνθεση της τάξης τους, να εργαστούν
σε μικρότερες ή μεγαλύτερες ομάδες, αναλαμβάνοντας ρόλους και δέσμευση για τη συνεισφορά τους
στις ομάδες. Τα θέματα των ομαδικών εργασιών έχουν επιλεγεί με τα εξής κριτήρια:
Συνδέονται άμεσα με το κεντρικό θέμα της Ενότητας του ΒΜ και ανήκουν κατά συνέπεια στο
πεδίο των ενδιαφερόντων των μαθητών.
Ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή και την αυτενέργεια των μαθητών. Οι μαθητές παίρνουν
πρωτοβουλίες και αναλαμβάνουν την ευθύνη της εργασίας τους
Ενισχύουν τη διερευνητική μάθηση: Η μάθηση γίνεται μέσω της διερεύνησης ενός θέματος
που προκύπτει από τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων.
Χαρακτηρίζονται από διεπιστημονικότητα και διαθεματικότητα.
Καλλιεργούν και ενισχύουν δεξιότητες: Καλλιεργούν την κριτική σκέψη, την πρωτοβουλία, τη
δημιουργικότητα, την αυτοπειθαρχία, τη δέσμευση σε στόχους, την ομαδικότητα.
Όσον αφορά τον τρόπο εργασίας, οι μαθητές/ τριες αναζητούν προετοιμάζουν το υλικό τους και τους
δίνεται χρόνος στην τάξη για σύνθεση και κατόπιν για παρουσίαση. Είναι σαφές ότι κάθε μαθητής
πρέπει να αναλάβει έναν ρόλο στην ομάδα και να τον υπηρετήσει με στόχο το καλύτερο αποτέλεσμα
στην ομαδική εργασία. Ο ρόλος του/της εκπαιδευτικού είναι καθοδηγητικός, συντονίζει τις ομάδες
εργασίας, δίνει ανατροφοδότηση, οργανώνει την πορεία της εργασίας.
Η αξιολόγηση της ομαδικής εργασίας μπορεί να γίνει:
10
σε κάθε στάδιο της συνεργασίας (διαμορφωτική αξιολόγηση), εφόσον η Ομαδική εργασία
έχει διακριτά στάδια - μέρη, που πρέπει να ολοκληρωθούν.
στο τέλος (τελική αξιολόγηση).
Εργαλεία αξιολόγησης είναι:
ρουμπρίκες αξιολόγησης που θα προετοιμάσει ο/ η εκπαιδευτικός σύμφωνα προς το
περιεχόμενο και τους στόχους της ομαδικής εργασίας
ημερολόγια παρατήρησης
ερωτηματολόγιο που ανιχνεύει τον βαθμό εμπλοκής και ικανοποίησης των μαθητών από το
τελικό αποτέλεσμα
ερωτηματολόγιο πριν τη δράση και μετά τη δράση κ.ά.
4. Αξιολόγηση
Η αξιολόγηση είναι μία συνεχής διαδικασία αποτίμησης της προόδου κάθε μαθητή/τριας για τον
εαυτό του/της αποτελεί σημαντική μεταγνωστική διαδικασία που οδηγεί στη συνειδητοποίηση της
μαθησιακής πορείας και του αποτελέσματός της. Θα πρέπει να έχει, επίσης, σημαντική
ανατροφοδοτική αξία στην οποία ο/η εκπαιδευτικός αναδεικνύει στο παιδί τα σημεία εκείνα που
απαιτούν από το ίδιο μεγαλύτερη προσπάθεια προκειμένου να κατακτηθούν.
Προς την κατεύθυνση της αυτοαξιολόγησης του μαθητή, στο τέλος κάθε Ενότητας έχει ενταχθεί σελίδα
με σύντομες και σαφείς ερωτήσεις εστιασμένες στους βασικούς λεξικογραμματικούς στόχους της
Ενότητας. Η σελίδα έχει τον τίτλο «Ελέγχω τις γνώσεις μου» και προτείνεται να γίνεται ατομικά από
τον/ τη μαθητή/ τρια και να διορθώνεται συλλογικά στην τάξη με αυτοδιόρθωση. Επίσης μπορεί να
γίνει ατεροδιόρθωση με ανταλλαγή των βιβλίων ανάμεσα σε ζεύγη μαθητών.
Όσον αφορά την αξιολόγηση του
Γραπτού Λόγου, έχει ενταχθεί
στο Τετράδιο Εργασιών σελίδα
με πίνακα αξιολόγησης του
γραπτού του/ της μαθητή/ τριας,
με άξονες α. Τα στοιχεία δομής
και β. Τα γλωσσικά μέσα
(γραμματική, σύνταξη, λεξιλόγιο,
ορθογραφία) που χρησιμοποίησε
ο/ η μαθητής/ τρια. Η
αυτοσξιολόγηση συμπληρώνετα
ι από μεταγνωστικού τύπου
ερωτήματα που βοηθούν τον/ τη
μαθητή/ μαθήτρια να
παρακολουθήσει και να
αξιολογήσει συνολικά την πορεία
της προσπάθειάς του.
Ειδικότερα για τον Γραπτό Λόγο
προτείνεται, μετά το στάδιο της
αυτοαξιολόγησης και της
εξατομικευμένης αξιολόγησης
από τον/ την εκπαιδευτικό, να δίνεται χρόνος για διόρθωση βελτίωση του κειμένου που παρήγαγε
κάθε μαθητής/ τρια.
11
Σχετικά με την αξιολόγηση της μαθησιακής πορείας και του βαθμού κατάκτησης των μαθησιακών
στόχων που τίθενται κάθε φορά, ο / η εκπαιδευτικός, στο πλαίσιο της διαμορφωτικής αξιολόγησης,
μπορεί να χρησιμοποιήσει:
Παρατήρηση στην τάξη και ημερολόγια παρατήρησης
Φάκελο εργασιών
Κριτήρια Αξιολόγησης στο τέλος κάθε Ενότητας
Ασκήσεις με αυτοδιόρθωση και αυτοαξιολόγηση
Ερωτήσεις για προφορικές απαντήσεις κ.ά.
5. Παρουσίαση διδακτικών ενοτήτων
Eνότητα 1. Ο κόσμος μου, το σχολείο μου (Α΄ τεύχος)
1.1 Η ζωή μας στο σχολείο, σελ. 14
1.2 Από το σχολείο στην κοινότητα, σελ. 32
1.3 Δεξιότητες ζωής, σελ. 41
1.4 Επανάληψη, σελ. 48
Διδακτικός χρόνος:
Σεπτέμβριος - Οκτώβριος (5-6 εβδομάδες)
Βασικά ερωτήματα:
Πώς είναι η καθημερινότητά μας στο σχολείο;
Ποιο σχολείο μάς κάνει χαρούμενους;
Ποιες δραστηριότητες μάς αρέσουν στο σχολείο;
Το σχολείο μάς προσφέρει μόνο γνώσεις;
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά
και λογοτεχνικά κείμενα και εμπλέκονται σε
δραστηριότητες που σχετίζονται με το ευρύ φάσμα των
δραστηριοτήτων και των αλληλεπιδράσεων που
ενυπάρχει στην καθημερινή σχολική ζωή, λαμβάνουν
ποικίλα ερεθίσματα, ασκούνται στην κατανόηση
κειμένου, γραπτού και προφορικού, ανταλλάσσουν
απόψεις και εκφράζουν τις δικές τους εμπειρίες, όσον
αφορά τη σχολική ζωή, και παράγουν κείμενα γραπτού
λόγου.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1. Η χαρά της επιστροφής
2.Ένα «Ωραίο Σχολείο»
3. Ένα σχολείο στον κήπο
4.Το νησί μου… σ’ ένα κλικ
5. Εργαστήριο Ρομποτικής
6. Ιαπωνία
7. Φινλανδία
8. Αθλητισμός για όλους
9. Καλλιεργούμε στα σχολεία, φυτεύουμε στο δάσος
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
1.Τα χαρακτηριστικά του Ωραίου Σχολείου
2. Συμμετοχή σε σχολικές δράσεις
3. Οι δυσκολίες και οι προϋποθέσεις επιτυχίας μιας ομαδικής
εργασίας
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου:
Το άθλημα που προτιμώ
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Συνέντευξη: Συμμετοχή σε πανελλήνιο διαγωνισμό
ρομποτικής
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Παραγωγή γραπτού λόγου
Περιγραφή χώρου: Η αίθουσα μουσικής
12
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο θα ασχοληθούν οι
μαθητές/ τριες στην Ενότητα 1 είναι η περιγραφή χώρου.
Με αφετηρία ένα κείμενο περιγραφής (ΒΜ Α’ τεύχος,
σελ. 38-39) οι μαθητές/ τριες θα εντοπίσουν τα δομικά
χαρακτηριστικά της περιγραφής χώρου, θα
καταγράψουν γλωσσικά στοιχεία που είναι απαραίτητα
για να είναι σαφής και κατανοητή η περιγραφή χώρου
και θα οδηγηθούν σε γενίκευση και συστηματοποίηση.
Σε επόμενο στάδιο θα γράψουν τα δικά τους
περιγραφικά κείμενα, περιγράφοντας έναν χώρο του
σχολείου τους.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Οι μαθητές:
Αναγνωρίζουν τις χρονικές βαθμίδες του ρήματος.
Κλίνουν το ρήμα στο παρόν στην Ε.Φ. και Π.Φ.
χρησιμοποιώντας κατάλληλες καταλήξεις (κλιτική
μορφολογία και ορθογραφία).
Σχηματίζουν σωστά τις πτώσεις των αρσενικών και
θηλυκών ουσιαστικών -ος σε δεδομένο κειμενικό
περιβάλλον (κλιτική μορφολογία και ορθογραφία).
Αναγνωρίζουν τα δομικά συστατικά της πρότασης:
Το υποκείμενο ρήματος και το συμπλήρωμα
ρήματος (αντικείμενο).
Αναγνωρίζουν τον λειτουργικό ρόλο του
συμπληρώματος του ρήματος (αντικειμένου).
1. Οι χρονικές βαθμίδες: το «παρόν»
2. Η κλίση του ρήματος στο παρόν, στην ενεργητική και
παθητική φωνή και η καταληκτική ορθογραφία του
9
3. Ο ρόλος και η λειτουργία των ουσιαστικών
4. Η κλίση των αρσενικών και θηλυκών ουσιαστικών -ος.
5. Το Υποκείμενο και το αντικείμενο του ρήματος
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
Οι μαθητές:
Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας παράγωγων
και σύνθετων λέξεων. Κατανοούν τη διαφορετική
σημασία λέξεων με ίδια βάση.
Διακρίνουν το πρόθημα και το επίθημα και τη
λειτουργία τους.
Εφαρμόζουν στρατηγικές για να κατακτήσουν το
θεματικό λεξιλόγιο της ενότητας.
Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη
δημιουργία συνάψεων λέξεων σχετικών με τη
σχολική ζωή.
1. Παράγωγες λέξεις: πρόθημα, επίθημα, βάση
2. Σύνθετες λέξεις
3. Θεματικό λεξιλόγιο: σχολική ζωή
Λεξικό:
Η λέξη «καινοτομία»
Οικογένεια λέξεων «δράση»
9
Με Bold χαρακτήρες θα εμφανίζονται στην παρούσα περιγραφή οι πρωτεύοντες μαθησιακοί στόχοι της
Ενότητας
13
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που
αντλούν το θέμα και το περιεχόμενό τους από τον
πλούσιο σε ερεθίσματα και εμπειρίες κόσμο της
σχολικής ζωής.
1. Για πρώτη φορά, Χωρίς κοτσάνι, Ιωαννίδης, Ι. Δ (Σχολική
ζωή - Πρώτη μέρα στο σχολείο)
2. Μεγαλώσαμε πια! Η Αφροδίτη της Μήλου κλαίει.
Γιαλουράκη, Σ. (Σχολική ζωή, Δραστηριότητες και συνεργασία
στην τάξη)
3. Φένια, η αγαπημένη των ήχων, Φένια, η αγαπημένη των
ήχων. Αλεξάνδρου, Γ. (Αποδοχή, σεβασμός, ετερότητα,
ενσυναίσθηση)
4. Το σχολειό χτίζεται, Γ, Ρίτσος (Σχολική ζωή, αξίες, μάθηση)
Ομαδική Εργασία
Σχολικές δράσεις: έρευνα και παρουσίαση
Οι μαθητές ανά ομάδες αναζητούν στο διαδίκτυο
δράσεις από άλλα σχολεία. Εντοπίζουν αυτή που τους
ενδιαφέρει και ετοιμάζουν μια παρουσίαση με τους
στόχους, την υλοποίηση και σχετικές εικόνες
αναφέροντας τους λόγους προτίμησής τους.
Παρουσιάζουν στην τάξη τις εργασίες τους και
αξιολογούν την προσπάθειά τους.
Σε ομάδες αναζητούμε στο διαδίκτυο δράσεις από άλλα
σχολεία. Εντοπίζουμε αυτή που μας ενδιαφέρει και
ετοιμάζουμε μια παρουσίαση με τους στόχους, την
υλοποίηση και σχετικές εικόνες. Αναφέρουμε τους
λόγους προτίμησής μας. Τέλος, παρουσιάζουμε στην
ολομέλεια τα αποτελέσματα της έρευνάς μας και επιλέγουμε
τις πιο ενδιαφέρουσες για την τάξη μας. σελ. 41.
Ενότητα 2. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μας (Α΄ τεύχος)
2.1 Τα δικαιώματά μας σελ. 54
2.2 Έχουμε και υποχρεώσεις σελ. 67
2.3 Αναλαμβάνουμε δράση σελ. 74
2.4 Επανάληψη σελ. 54
Διδακτικός χρόνος:
Οκτώβριος – Νοέμβριος
5 εβδομάδες
Βασικά ερωτήματα
Τι σημαίνει η λέξη δικαίωμα;
Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού;
Έχουμε μόνο δικαιώματα ή και υποχρεώσεις;
Πώς προστατεύουμε τα δικαιώματά μας και πώς τηρούμε τις υποχρεώσεις μας;
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά και λογοτεχνικά
κείμενα και εμπλέκονται σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τα
δικαιώματα και με τις υποχρεώσεις τους αλλά και με δικαιώματα των
παιδιών σε χώρες του κόσμου όπου αυτά παραβιάζονται. Λαμβάνουν
ποικίλα ερεθίσματα, ασκούνται στην κατανόηση κειμένου, γραπτού και
προφορικού, ανταλλάσσουν απόψεις και εκφράζουν τις απόψεις και
σκέψεις τους, όσον αφορά τη θεματική της ενότητας, και παράγουν
κείμενα γραπτού λόγου.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1. Συνέντευξη: Δικαιώματα των παιδιών
2. Συνέντευξη: Έχουμε όλοι ίσα δικαιώματα;
3. Διεκδικούμε τα δικαιώματά μας
Επίσημη επιστολή
4.Το σχολείο μας κι εμείς
5. Η οικογένειά μας κι εμείς
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
1. Ένα δικαίωμα που θεωρούμε σημαντικό
2. Προστασία δικαιωμάτων των παιδιών
3. Έχουν όλα τα παιδιά τα ίδια δικαιώματα;
4.Προφορικές παρουσιάσεις με
αιτιολόγηση
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου
14
1.Επίσημο μήνυμα ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Αφήγηση: Το μαγικό μολύβι της Μαλάλα
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
10
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο θα ασχοληθούν οι μαθητές/ τριες στην
Ενότητα 2 είναι η περιγραφή και συγκεκριμένα, θα ασχοληθούν με το
κειμενικό είδος: επίσημη επιστολή.
Με αφετηρία μία επιστολή αιτήματος μαθητών προς τον δήμαρχο της
πόλης τους (ΒΜ Α’ τεύχος, σελ.57) οι μαθητές/ τριες θα εντοπίσουν τα
δομικά χαρακτηριστικά της επίσημης επιστολής, θα καταγράψουν
γλωσσικά στοιχεία που είναι απαραίτητα για να είναι αυτή σαφής και
κατανοητή και θα οδηγηθούν σε γενίκευση και συστηματοποίηση. Σε
επόμενο στάδιο θα γράψουν τη δική τους επιστολή αιτήματος.
Παραγωγή γραπτού λόγου
Επίσημη επιστολή:
Γράφουμε επιστολή προς τον Δήμαρχο
ζητώντας να φροντίσει για την καθημερινή
μετακίνηση, προς και από το σχολείο, των
μαθητών που ζουν σε απομακρυσμένες
περιοχές, με ασφαλές μεταφορικό μέσο.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
• Αναγνωρίζουν το ρήμα στη χρονική βαθμίδα του μέλλοντος.
Αναγνωρίζουν το διαφορετικό ποιόν ενεργείας των μελλοντικών
χρόνων του ρήματος.
• Κλίνουν το ρήμα στο μέλλον στην Ε.Φ. και Π.Φ. χρησιμοποιώντας
κατάλληλες καταλήξεις (κλιτική μορφολογία και ορθογραφία).
• Χρησιμοποιούν τους μελλοντικούς χρόνους των ρημάτων σε κείμενα.
• Αναγνωρίζουν τον λειτουργικό ρόλο των
εξαρτημένων αιτιολογικών, τελικών και αποτελεσματικών (ή
συμπερασματικών) προτάσεων.
1. Μελλοντικοί χρόνοι
στην ενεργητική και παθητική φωνή
2. Αιτιολογικές προτάσεις
3. Προτάσεις του σκοπού (τελικές)
4.Αποτελεσματικές συμπερασματικές)
προτάσεις
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
Οι μαθητές/ τριες:
• Εφαρμόζουν στρατηγικές για να κατακτήσουν το θεματικό λεξιλόγιο
της ενότητας.
• Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη δημιουργία συνάψεων
λέξεων σχετικών με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις.
• Διακρίνουν σημασίες σε σχέσεις αντωνυμίας (αντίθετες λέξεις).
• Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας παράγωγων και σύνθετων
λέξεων. Κατανοούν τη διαφορετική σημασία λέξεων με ίδια βάση και
1. Θεματικό λεξιλόγιο: δικαίωμα-
υποχρέωση
2. Αντώνυμα- Αντίθετες λέξεις
3. Λέξεις με όμοια «βάση»
10
Για τους κειμενικούς τύπους και τα κειμενικά είδη, βλ. Οδηγός Εκπαιδευτικού, Θ.Π 2 Κειμενικοί τύποι και
πολυτροπικότητα. (2022) 2
η
έκδοση. Αθήνα: ΙΕΠ (σελ. 9-10).
15
τον ρόλο των προθημάτων και επιθημάτων στη διαμόρφωση της
σημασίας.
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που αντλούν το θέμα
και το περιεχόμενό τους από το πεδίο των δικαιωμάτων του παιδιού,
αλλά και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικότερα, επεκτείνοντας τον
προβληματισμό τους και στα προβλήματα της προσφυγιάς.
1. Όχι άλλα «Μη!»(Δικαιώματα,
υποχρεώσεις, σεβασμός, κανόνες)
Eric-Emmanuel Schmitt, Μετάφραση: Μ.
Ταυρή
2. Τα δικαιώματα κρύφτηκαν, Κατσέλης,Γ.
(Δικαιώματα, κοινωνική ευθύνη, ισότητα,
ειρήνη)
3. Είμαι πρόσφυγας από την Κερύνεια,
Στελλάκης, Ν.,
4. Αναφυλλητό ΧΧΧ VIII, Ρίτσος, Γ (Πατρίδα,
ειρήνη, προσφυγιά, ιστορικό παρελθόν,
εθνική συνείδηση)
Ομαδική Εργασία
Οι μαθητές εμπλέκονται σε δραστηριότητες με στόχο την
ευαισθητοποίησή τους και την καλλιέργεια δεξιοτήτων όπως η
ενσυναίσθηση, η κοινωνική ευθύνη, η δημιουργική και η κριτική σκέψη,
ο σεβασμός παράλληλα προς τις γλωσσικές δεξιότητες παραγωγής
προφορικού και γραπτού λόγου.
1.Παίζουμε με κάρτες και ανακαλύπτουμε
την κρυμμένη δραστηριότητα. σελ.66
2. Συνθέτουμε το παζλ ή το κολάζ των
δικαιωμάτων. σελ. 79
Ενότητα 3 Εθελοντισμός: Όλοι για όλους (Β΄ τεύχος)
3.1 Θέλουμε να βοηθήσουμε σελ. 10
3.2 Μέρες χαράς και προσφοράς σελ. 20
3.3 Εθελοντές από καρδιάς σελ. 26
3.4 Επανάληψη σελ. 30
Διδακτικός χρόνος
Δεκέμβριος – Ιανουάριος
11
(4- 5 εβδομάδες)
Βασικά ερωτήματα
• Τι νομίζεις ότι είναι ο εθελοντισμός;
• Τι έχεις ακούσει για τον εθελοντισμό;
• Πώς μπορούν να γίνουν τα παιδιά εθελοντές;
• Γιατί να προσφέρουμε;
11
Παρεμβάλλονται οι διακοπές των Χριστουγέννων και τα επετειακά κείμενα για τα Χριστούγεννα.
16
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά και
λογοτεχνικά κείμενα και εμπλέκονται σε δραστηριότητες
που σχετίζονται με την εθελοντική προσφορά στο
κοινωνικό σύνολο, λαμβάνουν ποικίλα ερεθίσματα,
ασκούνται στην κατανόηση κειμένου, γραπτού και
προφορικού, ανταλλάσσουν απόψεις και εκφράζουν τις
σκέψεις τους, όσον αφορά την εθελοντική προσφορά στο
κοινωνικό σύνολο, και παράγουν κείμενα γραπτού λόγου.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1. Κάνε το καλό!
2. Εθελοντισμός σημαίνει θέλω...
3. Ο εθελοντισμός στη ζωή μας
4. Μικροί εθελοντές, να τι μπορούν να κάνουν!
5. Πώς διατυπώνουμε τη γνώμη μας με επιχειρήματα
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
1. Μορφές του εθελοντισμού.
2. Πώς αισθάνεται ο εθελοντής.
3.Σκεφτόμαστε και παρουσιάζουμε δράσεις
εθελοντισμού.
4. Υποστηρίζουμε προφορικά μία εθελοντική δράση, με
επιχειρήματα.
Μικρή Παραγωγή Γραπτού Λόγου
Προτείνω με επιχειρήματα τη συμμετοχή σε μια
εθελοντική δράση.
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Συνέντευξη: Κοινωνικό παντοπωλείο Δήμου Θέρμης
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο θα ασχοληθούν οι
μαθητές/ τριες στην Ενότητα 3 είναι το
επιχειρηματολογικό κείμενο (κείμενο επιχειρημάτων).
Με αφετηρία το κείμενο επιχειρημάτων «Γιατί να γίνουμε
εθελοντές;» (ΒΜ Β’ τεύχος, σελ.17) οι μαθητές/ τριες θα
εντοπίσουν τα δομικά χαρακτηριστικά ενός
επιχειρηματολογικού κειμένου θα καταγράψουν γλωσσικά
στοιχεία που είναι απαραίτητα για να είναι αυτή σαφής και
κατανοητή και θα οδηγηθούν σε γενίκευση και
συστηματοποίηση. Επειδή το επιχειρηματολογικό κείμενο
διδάσκεται στους μαθητές/ τριες της Δ΄τάξης για πρώτη
φορά, κρίνεται σκόπιμο να ξεκινήσει η διδασκαλία με ένα
απλό και σαφές κείμενο και να γίνει κατανοητό από τα
παιδιά το ότι στο κείμενο επιχειρημάτων εκφέρουμε μία
γνώμη ή υποστηρίζουμε μία άποψη, αιτιολογώντας την,
ώστε να πείσουμε τους άλλους. Σε επόμενο στάδιο θα
γράψουν το δικό τους επιχειρηματολογικό κείμενο.
Παραγωγή Γραπτού Λόγου
Διατυπώνουμε την άποψή μας με επιχειρήματα. Σκέψου
ότι είσαι κι εσύ συμμαθητής/ συμμαθήτρια των παιδιών
που συμμετέχουν στον διάλογο ( με θέμα την προσφορά
δώρων σε παιδιά που τα έχουν ανάγκη). Διατυπώνεις τη
γνώμη σου σχετικά με το τι προτείνεις να προσφέρετε στα
παιδιά και καταλήγεις σε ένα συμπέρασμα.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Οι μαθητές/ τριες:
•Αναγνωρίζουν τον λειτουργικό ρόλο του
κατηγορουμένου και τον ρόλο και την ιδαιτερότητα του
συνδετικού ρήματος.
•Σχηματίζουν σωστά τις πτώσεις των θηλυκών
ουσιαστικών -η σε δεδομένο κειμενικό περιβάλλον (κλιτική
μορφολογία και ορθογραφία).
•Αναγνωρίζουν τις οριστικές αντωνυμίες και τη λειτουργία
τους.
•Αναγνωρίζουν τις κτητικές αντωνυμίες και τη λειτουργία
τους.
1. Το συνδετικό ρήμα και το κατηγορούμενο
2. Θηλυκά ουσιαστικά σε -η
3. Οι οριστικές αντωνυμίες
4. Οι κτητικές αντωνυμίες
17
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
Οι μαθητές/ τριες εφαρμόζουν στρατηγικές για να
κατακτήσουν το θεματικό λεξιλόγιο της ενότητας.
•Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη δημιουργία
συνάψεων λέξεων σχετικών με τον εθελοντισμό.
•Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας παράγωγων και
σύνθετων λέξεων από μία αρχική λέξη (θέλω). Κατανοούν
τη διαφορετική σημασία λέξεων με ίδια βάση.
Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας σύνθετων
λέξεων με α΄ συνθετικό: παντο-.
Κατανοούν τη διαφορετική σημασία λέξεων με ίδια
βάση «κάλλος».
1. Οικογένεια των λέξεων «θέλω» και «αμείβω»
2. Θεματικό λεξιλόγιο: «εθελοντισμός»
3. Σύνθετες λέξεις με το «παντο-»
4. Σύνθετες λέξεις με το «καλλ-»
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που
αντλούν το θέμα και το περιεχόμενό τους από τη θεματική
περιοχή του εθελοντισμού και της προσφοράς στον
συνάνθρωπο, παρέχοντας στους/ στις μαθητές/ τριες
ποικίλες ευκαιρίες να αναπτύξουν τον προβληματισμό και
να καλλιεργήσουν δεξιότητες όπως ενσυναίσθηση και
φιλαλληλία, κοινωνικής ευθύνης, σεβασμό και
αυτενέργεια.
1. Όταν δίνεις, έχεις!, Παπαγιάννη, Μ.
(Εθελοντισμός, κοινωνική προσφορά, ανιδιοτέλεια,
αυτενέργεια, σεβασμός, αποδοχή)
2. Βιβλιοθήκη σε δύο ρόδες , Ανδρικοπούλου, Μ.
(Εθελοντισμός, κοινωνική προσφορά, ανιδιοτέλεια,
αυτενέργεια, ευθύνη)
Ομαδική εργασία
Οι μαθητές εμπλέκονται σε ομαδική δραστηριότητα με
στόχο την ευαισθητοποίησή τους και την ανάληψη
ευθύνης και πρωτοβουλίας σε μια δράση εθελοντισμού.
Σκεφτόμαστε μία δράση εθελοντισμού με την οποία θα
μπορούσαμε να προσφέρουμε βοήθεια στους
συνανθρώπους μας.1. Καταγράφουμε σε ζευγάρια τις
ενέργειες που
θα κάνουμε για την υλοποίησή της. (π.χ. τι
ρόλους θα αναλάβουμε, τι είδους βοήθεια, τι
θα συγκεντρώσουμε κτλ.).
2. Δημιουργούμε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο.
3. Ενημερώνουμε τους μαθητές των άλλων
τάξεων αλλά και τους γονείς μας.
4. Ολοκληρώνοντας τη δράση μας συζητάμε για τα
αποτελέσματά της και
τον σχεδιασμό της δράσης μας, τους τρόπους
υλοποίησής της.
Στο τέλος οι ομάδες παρουσιάζουν στην τάξη όσα
κατέγραψαν. σελ. 18
Ενότητα 4. Νους υγιής εν σώματι υγιεί (Β΄ τεύχος)
4.1 Αθλητισμός για όλους σελ. 34
4.2 Ολυμπιακοί Αγώνες σελ. 47
4.3 Αγωνιζόμαστε με σώμα και ψυχή σελ. 53
4.4 Επανάληψη σελ. 54
Διδακτικός χρόνος
Ιανουάριος – Φεβρουάριος
(5 εβδομάδες)
Βασικά ερωτήματα
• Παρακολουθείτε αθλητικούς αγώνες;
• Υπάρχουν αθλητικοί χώροι στην περιοχή σας; Σε ποιους πηγαίνετε;
• Τι γνωρίζετε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες;
18
• Πώς νιώθετε όταν αγωνίζεστε σε ένα άθλημα;
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά και
λογοτεχνικά κείμενα και εμπλέκονται σε δραστηριότητες
που σχετίζονται με το πλούσιο - σε θέματα, γεγονότα και
αξίες - κόσμο του αθλητισμού και του ολυμπισμού,
λαμβάνουν ποικίλα ερεθίσματα, ασκούνται στην
κατανόηση κειμένου, γραπτού και προφορικού,
ανταλλάσσουν απόψεις και εκφράζουν τις δικές τους
εμπειρίες, όσον αφορά την άθληση και παράγουν κείμενα
γραπτού λόγου.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1. Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας
2. Μαθητές σε αγώνες δρόμου
3. Αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων τον 19ο αιώνα
4. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες επιστρέφουν στην πατρίδα τους
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
1. Μαθητές σε αγώνα δρόμου
2. Η εμπειρία των μικρών πρωταθλητών ιστιοπλοΐας
3. Η αθλητική δραστηριότητα που έχω επιλέξει.
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου
Αφηγούμαι την εμπειρία μου από τη συμμετοχή μου σε
αθλητικούς αγώνες.
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Συνέντευξη: Δυο νέοι πρωταθλητές ιστιοπλοΐας μιλούν
για το άθλημα.
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο θα ασχοληθούν οι
μαθητές/ τριες στην Ενότητα 4 είναι η αφήγηση και
συγκεκριμένα θα ασχοληθούν με το κειμενικό είδος:
δελτίο τύπου το οποίο σχετίζεται άμεσα με τους
παρελθοντικούς χρόνους των ρημάτων.
Με αφετηρία το κείμενο επιχειρημάτων «Μαθητές σε
αγώνες δρόμου» (ΒΜ Β’ τεύχος, σελ. 36) οι μαθητές/τριες
θα εντοπίσουν τα δομικά χαρακτηριστικά ενός δελτίου
τύπου κειμένου, θα καταγράψουν γλωσσικά στοιχεία που
είναι απαραίτητα για να είναι αυτό σαφές και κατανοητό
και θα οδηγηθούν σε γενίκευση και συστηματοποίηση. Σε
επόμενο στάδιο θα γράψουν το δικό τους δελτίο τύπου.
Γράφω ένα δελτίο τύπου αθλητικού γεγονότος.
Η ρεπόρτερ Λίνα Μπλοκάκη τράβηξε φωτογραφίες από
ένα αθλητικό γεγονός, αλλά έχασε τις σημειώσεις της για
το δελτίο τύπου στην τοπική εφημερίδα. Θα ήθελε να τη
βοηθήσετε πρώτα να βάλει τις φωτογραφίες σε σειρά και
έπειτα να συμπληρώσει τη δομή του δελτίου τύπου με
σημειώσεις.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Οι μαθητές/ τριες:
Αναγνωρίζουν το ρήμα στη χρονική βαθμίδα του
παρελθόντος.
•Αναγνωρίζουν το διαφορετικό ποιόν ενεργείας των
παρελθοντικών χρόνων του ρήματος.
Κλίνουν το ρήμα στο παρελθόν στην Ε.Φ. και Π.Φ.
χρησιμοποιώντας κατάλληλες καταλήξεις (κλιτική
μορφολογία και ορθογραφία).
Χρησιμοποιούν τους παρελθοντικούς χρόνους των
ρημάτων σε αφηγηματικά κείμενα.
Αναγνωρίζουν τον ρόλο και τη λειτουργία των χρονικών
προσδιορισμών
Αναγνωρίζουν διαφορετικές μορφές χρονικών
προσδιορισμών.
Αναγνωρίζουν την παρομοίωση και τον λειτουργικό της
ρόλο σε κείμενα.
• Δημιουργούν παρομοιώσεις.
1. Οι χρονικές βαθμίδες του ρήματος
2. Παρελθόν και ποιότητα ενέργειας
3.Οι καταλήξεις του ρήματος στο παρελθόν:
σχηματισμός και ορθογραφία
4. Προσδιορισμοί του χρόνου
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
1. Θεματικό λεξιλόγιο «αγώνες δρόμου»
19
Οι μαθητές/ τριες:
Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη δημιουργία
συνάψεων λέξεων σχετικών με τους Ολυμπιακούς αγώνες
και τα αθλητικά γεγονότα.
•Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας παράγωγων και
σύνθετων λέξεων. Κατανοούν τη διαφορετική σημασία
λέξεων με ίδια βάση.
Εντοπίζουν τη σημασιολογική σχέση ανάμεσα σε λέξεις
που ανήκουν στην ίδια οικογένεια, καθώς και την
ομοιότητα στην ορθογραφία λέξεων με κοινή βάση.
Εντοπίζουν μεταφορικές χρήσεις των λέξεων με
αφετηρία λογοτεχνικά κείμενα.
• Δημιουργούν μεταφορικές χρήσεις των λέξεων.
2. Οικογένεια της λέξης «αθλούμαι»
3. Θεματικό λεξιλόγιο «Ολυμπιακοί Αγώνες»
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που
αντλούν το θέμα και το περιεχόμενό τους από τη θεματική
περιοχή του αθλητισμού και ειδικότερα των Ολυμπιακών
Αγώνων, τα οποία τους παρέχουν ποικίλες ευκαιρίες να
αναπτύξουν τον προβληματισμό τους και να
καλλιεργήσουν πρότυπα μέσα από το παράδειγμα των
Ολυμπιονικών και αξίες ζωής όπως η αγωνιστικότητα, η
άμιλλα, ο σεβασμός στον αντίπαλο.
1. Η μοναξιά του Φειδιππίδη (αγωνιστικότητα)
2. Μια λαμπρή νίκη (αγωνιστικότητα, συναγωνισμός,
αθλητικό ιδεώδες).
Ομαδική εργασία
Οι μαθητές εμπλέκονται σε ομαδικές δραστηριότητες με
στόχο:
Να γνωρίσουν από κοντά έναν Ολυμπιονίκη, τον οποίο
θα προσκαλέσουν στην τάξη τους.
• Να γνωρίσουν την ιστορία των μασκότ των Ολυμπιακών
Αγώνων και τον συμβολισμό τους.
• Να γνωρίσουν Ολυμπιονίκες που «έγραψαν ιστορία» και
να μάθουν περισσότερα για αυτούς, δημιουργώντας το
Λεύκωμα των Ολυμπιονικών της τάξης τους.
1. Οργανώνουμε την πρόσκληση ενός αθλητή ή μιας
αθλήτριας στην τάξη μας. σελ. 46
2.Γνωρίζουμε και παρουσιάζουμε τις μασκότ των
Ολυμπιακών Αγώνων. σελ. 49
3. Δημιουργούμε το λεύκωμα των Ολυμπιονικών που
θαυμάζουμε. (Τετράδιο Εργασιών)
Ενότητα 5. Στα μονοπάτια της φύσης (Β΄ τεύχος)
5.1 Βόλτα στο δάσος σελ. 64
5.2 Ανακαλύπτουμε την ομορφιά της φύσης σελ. 76
5.3 Εξορμήσεις και περιπέτειες σελ. 82
5.4 Επανάληψη σελ. 87
Διδακτικός χρόνος:
Φεβρουάριος - Μάρτιος
12
(4 εβδομάδες)
Βασικά ερωτήματα
•Γνωρίζουμε τι περιλαμβάνει το φυσικό περιβάλλον;
• Γιατί τα δάση είναι πολύτιμα;
• Πώς συμπεριφερόμαστε όταν είμαστε στη φύση;
12
Ολοκλήρωση Ενότητας πριν τον εορτασμό και τα επετειακά της 25
ης
Μαρτίου
20
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά και
λογοτεχνικά κείμενα και εμπλέκονται σε δραστηριότητες
που σχετίζονται με το περιβάλλον και την προστασία του,
λαμβάνουν ποικίλα ερεθίσματα, ασκούνται στην
κατανόηση κειμένου, γραπτού και προφορικού, και
ανταλλάσσουν σκέψεις και εμπειρίες με αφορμή τα
κείμενα που διαβάζουν.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1. Οι θησαυροί του δάσους
2. Στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας
3. Κάτω από την επιφάνεια της γης.
4. Ένα σπάνιο σπήλαιο
5. Κείμενο οδηγιών: Η Οίτη το βουνό με...
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
1. Οι Εθνικοί Δρυμοί της χώρας μας
2. Περιγραφή εικόνων του δάσους
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου
3. Αφήγηση: Περίπατος στο δάσος με μία απρόοπτη
συνάντηση
4. Περιγραφή: Έχεις επισκεφτεί πρόσφατα ένα δάσος και
έχεις εντυπωσιαστεί από τη φυσική ομορφιά του. Γράψε
ένα μικρό κείμενο στο οποίο περιγράφεις μια εικόνα του
δάσους.
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Εκπαιδευτικό βίντεο: Δασικές πυρκαγιές και προστασία
των δασών.
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο θα ασχοληθούν οι
μαθητές/ τριες στην Ενότητα 5 είναι το διαδικαστικό
κείμενο και συγκεκριμένα θα ασχοληθούν με το κείμενο
οδηγιών καθώς αυτό συνδυάζεται με τις εγκλίσεις στον
κατευθυντικό λόγο, που συναντούν στην Ενότητα.
Με αφετηρία το κείμενο «Οίτη, το βουνό με...» (ΒΜ Β’
τεύχος, σελ. 80) οι μαθητές/τριες θα εντοπίσουν τα δομικά
χαρακτηριστικά ενός κειμένου οδηγιών, θα καταγράψουν
γλωσσικά στοιχεία που είναι απαραίτητα για να είναι αυτό
σαφές και κατανοητό και θα οδηγηθούν σε γενίκευση και
συστηματοποίηση. Σε επόμενο στάδιο θα γράψουν το δικό
τους κείμενο οδηγιών, αξιοποιώντας τη σχετική θεωρία για
το κείμενο οδηγιών και για τις εγκλίσεις.
Γράφω κείμενο οδηγιών προστασίας δασικού
περιβάλλοντος.
Είσαι μέλος μιας περιβαλλοντικής ομάδας. Ετοιμάζεις ένα
φυλλάδιο με οδηγίες προστασίας περιβάλλοντος για τους
επισκέπτες μιας προστατευόμενης περιοχής. σελ. 81
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Οι μαθητές/ τριες:
Σχηματίζουν σωστά τις πτώσεις των ουδετέρων -ος σε
δεδομένο κειμενικό περιβάλλον (κλιτική μορφολογία και
ορθογραφία).
• Γνωρίζουν την κλιτή μετοχή και τη λειτουργία της.
Σχηματίζουν και γράφουν σωστά την κλιτή μετοχή (-
μένος, -μένη, -μένο) των ρημάτων και διαχωρίζουν την
ορθογραφία τους: -μένος, -η, -ο και -μμένος, -η, -ο.
Γνωρίζουν τις διαφορετικές εγκλίσεις του ρήματος και τη
λειτουργία τους σε κείμενα οδηγιών.
•Σχηματίζουν τις εγκλίσεις του ρήματος στο
εξακολουθητικό και συνοπτικό ποιόν ενεργείας στην Ε.Φ
και Π.Φ (κλιτική μορφολογία και ορθογραφία).
1. Ουσιαστικά ουδέτερα σε -ος
2. Η παθητική μετοχή
3. Πώς δίνουμε οδηγίες
4. Οι εγκλίσεις
21
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
•Οι μαθητές/ τριες εφαρμόζουν στρατηγικές για να
κατακτήσουν το θεματικό λεξιλόγιο της ενότητας.
• Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη δημιουργία
συνάψεων λέξεων σχετικών με τα δάση.
•Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας παράγωγων και
σύνθετων λέξεων από μία αρχική λέξη (φύση, φυτό, κόβω,
τόπος).
•Διακρίνουν τις διαφορετικές σημασίες και την
ορθογραφία σε ομόηχες λέξεις.
•Διακρίνουν τη διαφορά στη σημασία των λέξεων
«φυτικός» και «φυσικός».
•Χρησιμοποιούν το λεξικό τους.
1. Θεματικό λεξιλόγιο: «Τα δάση»
2. Οικογένεια λέξεων: «φύση», «φυτό»
3. Οικογένεια της λέξης «κόβω»
6. Οι λέξεις «φυτικός» και «φυσικός»
7. Ομόηχες λέξεις
8. Οικογένεια της λέξης «τόπος»
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που
αντλούν το θέμα και το περιεχόμενό τους από τη θεματική
περιοχή του ελληνικού φυσικού περιβάλλοντος και της
ποικιλομορφίας του, τα οποία τους παρέχουν ποικίλες
ευκαιρίες να αναπτύξουν αφενός το ενδιαφέρον να
γνωρίσουν τις φυσικές ομορφιές της πατρίδας μας και
αφετέρου το ενδιαφέρον και την αγάπη τους για τη φύση
και για την προστασία της. Παράλληλα, λοιπόν, προς τις
γλωσσικές δεξιότητες αναπτύσσουν στάσεις σεβασμού
απέναντι στο φυσικό περιβάλλον και υπευθυνότητας
απέναντι στα προβλήματα που απειλούν την ισορροπία
του.
1.Ράφτινγκ στο ποτάμι (φυσιολατρία, αγωνιστικότητα,
ομαδικό πνεύμα, αθλητισμός,
2.Τα ψηλά βουνά (ζωή στη φύση, ομαδικότητα,
συνεργασία, ευθύνη, σεβασμός στο περιβάλλον)
Ομαδική εργασία
Οι μαθητές/τριες εμπλέκονται σε ομαδικές
δραστηριότητες με στόχο:
Να γνωρίσουν τα ζώα του ελληνικού δάσους και να
συνθέσουν ένα λεύκωμα με την ταυτότητά τους με
ποικίλες προεκτάσεις και διαθεματικές συνδέσεις με το
μάθημα της περιβαλλοντικής αγωγής, των εικαστικών κ.ά.
Να γνωρίσουν τα κωνοφόρα και τα πλατύφυλλα δέντρα
του ελληνικού δάσους και να συνθέσουν ένα λεύκωμα με
την ταυτότητά τους με ποικίλες προεκτάσεις και
διαθεματικές συνδέσεις με το μάθημα της
περιβαλλοντικής αγωγής, των εικαστικών κ.ά.
Να μελετήσουν τα οικοσυστήματα (Τι είναι, τι
περιλαμβάνουν) και να κάνουν επιτόπια έρευνα με φύλλα
παρατήρησης, ώστε να γνωρίσουν ένα οικοσύστημα της
περιοχής τους και να καταγράψουν τα χαρακτηριστικά του
κάνοντας διαθεματικές συνδέσεις με το μάθημα της
περιβαλλοντικής αγωγής, των εικαστικών κ.ά.
1. Δημιουργούμε το λεύκωμα των ζώων του δάσους.
2.Δημιουργούμε το λεύκωμα των κωνοφόρων και
πλατύφυλλων δέντρων του ελληνικού δάσους. σελ. 66
3.Μελετάμε τα οικοσυστήματα και κάνουμε έρευνα
πεδίου. σελ. 73
22
Ενότητα 6. Ερευνούμε τους πολιτισμούς και τις τέχνες (ΒΜ Γ΄τεύχος)
Bασικά ερωτήματα
6.1 Τι σημαίνει πολιτισμός;
6.2 Τι σημαίνει αρχαίος πολιτισμός και τι σύγχρονος πολιτισμός;
6.3 Ποιες μορφές της τέχνης γνωρίζουμε;
Διδακτικός χρόνος: Μάρτιος - Απρίλιος
(4 εβδομάδες)
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά και
λογοτεχνικά κείμενα και εμπλέκονται σε δραστηριότητες
που σχετίζονται με τον κόσμο των τεχνών και του
πολιτισμού, λαμβάνουν ποικίλα ερεθίσματα, ασκούνται
στην κατανόηση κειμένου, γραπτού και προφορικού, και
ανταλλάσσουν σκέψεις και εμπειρίες με αφορμή τα
κείμενα που διαβάζουν. Επιπλέον έρχονται συστηματικά
σε επαφή με ένα νέο είδος κειμένων, το εξηγητικό κείμενο,
το οποίο θα συναντήσουν ξανά στην Ενότητα 7.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1.Αγαλματάκια από τις Κυκλάδες
2.Η αρχαία Αλεξανδρινή βιβλιοθήκη
3.Η νέα Αλεξανδρινή βιβλιοθήκη
4.Στον βράχο της Ακρόπολης
5.Η κατασκευή του Παρθενώνα
6.Στην Εθνική Πινακοθήκη.
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
1. Συζητάμε για την αρχαία και για τη σύγχρονη
βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.
2. Συζητάμε για την κατασκευή του Παρθενώνα.
3. Μιλάμε για το μουσείο που θέλουμε να επισκεφτούμε.
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου
Εξηγούμε γιατί η κατασκευή του Παρθενώνα ήταν
απαιτητική και δύσκολη.
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Εκπαιδευτικό βίντεο: Η ιστορία του μουσείου
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο ασχολούνται οι μαθητές/
τριες στην Ενότητα 6 είναι το εξηγητικό κείμενο. Με
αφετηρία το κείμενο «Η κατασκευή του Παρθενώνα» (ΒΜ
σελ. 16) οι μαθητές/τριες θα εντοπίσουν τα δομικά
χαρακτηριστικά ενός εξηγητικού κειμένου και θα
καταγράψουν γλωσσικά στοιχεία που είναι απαραίτητα
για να είναι αυτό σαφές και κατανοητό.
Επειδή το εξηγητικό κείμενο διδάσκεται στους μαθητές/
τριες της Δ΄τάξης για πρώτη φορά, κρίνεται σκόπιμο να
ξεκινήσει η διδασκαλία με ένα απλό και σαφές κείμενο και
να γίνει κατανοητό από τα παιδιά το ότι στο εξηγητικό
κείμενου εξηγούμε τα στάδια εξέλιξης μίας διαδικασίας ή
ενός γεγονότος. Κατόπιν θα οδηγηθούν σε γενίκευση και
συστηματοποίηση. Σε επόμενο στάδιο θα γράψουν το δικό
τους εξηγητικό κείμενο.
Εξηγητικό κείμενο:
1.Συνθέτουμε πληροφορίες και γράφουμε ένα κείμενο με
τίτλο: «Το μυστηριώδες παλάτι της Κνωσού».
2.Εξηγούμε πώς οργανώσαμε και υλοποιήσαμε μια
εικαστική έκθεση στο σχολείο μας.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Οι μαθητές/ τριες:
•Αναγνωρίζουν το διαφορετικό ποιόν ενεργείας των
μελλοντικών χρόνων του ρήματος.
Κλίνουν το ρήμα στο μέλλον στην Ε.Φ. και Π.Φ.
χρησιμοποιώντας κατάλληλες καταλήξεις (κλιτική
μορφολογία και ορθογραφία).
Χρησιμοποιούν τους μελλοντικούς χρόνους των ρημάτων
για να αναφερθούν σε μελλοντικές ενέργειες.
• Κατανοούν τη θέση και τη λειτουργία των συνδετικών ή
συνεκτικών επιρρημάτων.
1. Η χρονική βαθμίδα του Μέλλοντος
2. Οι μελλοντικοί χρόνοι του ρήματος
3. Τα συνδετικά (ή συνεκτικά) επιρρήματα
4. Ουδέτερα σε -ον
23
Σχηματίζουν σωστά τις πτώσεις των ουδετέρων
ουσιαστικών -ον, με εστίαση σε εκείνα που
χρησιμοποιούνται συχνότερα (π.χ. το παρόν, το
ενδιαφέρον κ.ά.) σε δεδομένο κειμενικό περιβάλλον
(κλιτική μορφολογία και ορθογραφία).
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
Οι μαθητές/ τριες
•Δημιουργούν παράγωγες και σύνθετες λέξεις από μία
αρχική λέξη (βιβλίο, βίος) και διακρίνουν την ορθογραφία
τους.
• Διακρίνουν τη διαφορά στη σημασία των λέξεων με το «-
γραφία» στο β΄συνθετικό τους.
•Χρησιμοποιούν το λεξικό τους.
1. Σύνθετες λέξεις με τη λέξη «βιβλίο»
2. Λέξεις παράγωγες από το ρ. «βιώνω»
3. Λέξεις σύνθετες και παράγωγες από το ουσιαστικό
«βίος»
4. Λέξεις με το «-γραφία» στο β΄μέρος τους
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που
αντλούν το θέμα και το περιεχόμενό τους από τη θεματική
περιοχή των τεχνών και του πολιτισμού.
1. Καθένας με το δίκιο του (καλλιτεχνική έκφραση,
δημιουργική σκέψη, αισθητική καλλιέργεια)
2. Το ερημονήσι (ποίημα)
3. Η Ελένη (ποίημα)
(ελληνικότητα, δημιουργική και κριτική σκέψη, ποιητική,
μεταφορική χρήση της γλώσσας).
Ομαδική εργασία
Οι μαθητές εμπλέκονται σε ομαδική δραστηριότητα με
στόχο να γνωρίσουν ένα μνημείο της περιοχής τους
(ονομασία, κατασκευή, παραδόσεις γύρω από το μνημείο,
ιστορία του μνημείου, πώς χρησιμοποιείται σήμερα)
συνδυάζοντας διαθεματικά το μάθημα της γλώσσας με την
τοπική ιστορία, τη μελέτη περιβάλλοντος, τα εικαστικά, την
πληροφορική κ.ά.
Εργαζόμαστε σε ομάδες για να παρουσιάσουμε ένα
μνημείου το τόπου μας. Κάθε ομάδα επιλέγει ένα
θέμα.
1
ο
θέμα: Τι μνημείο είναι; Ονομασία, κατασκευή,
φωτογραφικό υλικό
2
ο
θέμα: Θρύλοι και παραδόσεις γύρω από το μνημείο
3
ο
θέμα: Ιστορία του μνημείου, τόπος, χρόνος
4
ο
θέμα: Σε ποια κατάσταση είναι σήμερα, πώς
χρησιμοποιείται; σελ.20
Ενότητα 7 Γνωρίζουμε το σύμπαν
7.1 Η Γη στο ηλιακό μας σύστημα σελ. 34
7.2 Το σύμπαν και η εξερεύνησή του σελ. 43
7.3 Η Σελήνη μέσα από τη λογοτεχνία σελ. 51
7.4 Επανάληψη σελ. 55
Διδακτικός χρόνος: Απρίλιος - Μάιος
(4 εβδομάδες)
Bασικά ερωτήματα
•Τι είναι αυτό που επιτρέπει τη ζωή στη Γη;
• Πώς ο άνθρωπος εξερευνά το διάστημα;
• Αν ταξίδευες στο διάστημα, τι θα ήθελες να δεις ή να ανακαλύψεις;
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά και
λογοτεχνικά κείμενα και εμπλέκονται σε δραστηριότητες
που σχετίζονται με τον κόσμο του διαστήματος και των
πλανητών του ηλιακού μας συστήματος, λαμβάνουν
ποικίλα ερεθίσματα που αναπτύσσουν τη φυσική
περιέργεια για την αναζήτηση της επιστημονικής γνώσης.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1.Το θαύμα του νερού στη Γη
2.Η Γη, ο φιλόξενος πλανήτης
3 Συνέντευξη με τον Διονύση Σιμόπουλο
4.Η καθημερινότητα στο διάστημα
Παραγωγή Προφορικού Λόγου
24
Ασκούνται στην κατανόηση κειμένου, γραπτού και
προφορικού, και ανταλλάσσουν σκέψεις και εμπειρίες με
αφορμή τα κείμενα που διαβάζουν. Επιπλέον έρχονται
συστηματικά σε επαφή με ένα νέο είδος κειμένων, το
εξηγητικό κείμενο, το οποίο θα συναντήσουν ξανά στην
Ενότητα 7.
1. Οι παράγοντες που συνδέονται με την ύπαρξη ζωής στη
Γη.
2. Σύγκριση Γης – Αφροδίτης
3. Η πορεία προς την κατάκτηση του Διαστήματος από τον
άνθρωπο
4. Η καθημερινή ζωή ενός αστροναύτη
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Εκπαιδευτικό βίντεο: Το ηλιακό μας σύστημα
Μικρή Παραγωγή Γραπτού Λόγου: Γράφω σε μία
παράγραφο την εξέλιξη της κατάκτησης του διαστήματος
από τον άνθρωπο (αξιοποιώντας όσα διάβασα στο ΒΜ
σελ. 43).
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο ασχολούνται οι μαθητές/
τριες στην Ενότητα 7 είναι το εξηγητικό κείμενο. Με
αφετηρία το κείμενο «Το θαύμα του νερού στη Γη» (ΒΜ
σελ. 34) οι μαθητές/τριες θα εντοπίσουν τα δομικά
χαρακτηριστικά ενός εξηγητικού κειμένου και θα
καταγράψουν γλωσσικά στοιχεία που είναι απαραίτητα
για να είναι αυτό σαφές και κατανοητό.
Κατόπιν θα οδηγηθούν σε γενίκευση και
συστηματοποίηση. Ήδη στην Ενότητα 6 έχουν ασχοληθεί
με το εξηγητικό κείμενο. Σε επόμενο στάδιο θα γράψουν
το δικό τους εξηγητικό κείμενο.
Εξηγητικό κείμενο:
Γράφουμε ένα κείμενο
για να εξηγήσουμε το ταξίδι του νερού και τη σημασία
του.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Οι μαθητές/ τριες:
Σχηματίζουν σωστά τις πτώσεις των επιθέτων-ύς,- ιά, -ύ
(κλιτική μορφολογία και ορθογραφία).
• Σχηματίζουν σωστά τις πτώσεις των επιθέτων -ής,
-ιά, -ί (κλιτική μορφολογία και ορθογραφία).
Γνωρίζουν τους βαθμούς της σύγκρισης και τη λειτουργία
τους.
Σχηματίζουν και γράφουν σωστά τον συγκριτικό και τον
υπερθετικό βαθμό των επιθέτων και τους χρησιμοποιούν
στον λόγο για να δηλώσουν σύγκριση.
Γνωρίζουν τη σημασία και τον ρόλο των αόριστων
αντωνυμιών.
Γνωρίζουν τα είδη των αριθμητικών επιθέτων και τον
ρόλο τους.
Αναγνωρίζουν τα δομικά συστατικά σε μία φράση με
ρήμα και σε μία φράση με όνομα.
Κάνουν μετασχηματισμούς από τη φράση με ρήμα στη
φράση με όνομα και αντίστροφα.
1.Τα επίθετα -ύς,- ιά,-ύ
2. Τα επίθετα -ής, -ιά, -ί
3. Συγκρίνω χρησιμοποιώντας επίθετα: οι βαθμοί της
σύγκρισης
4.Οι αόριστες αντωνυμίες
5.Τα αριθμητικά επίθετα
6. Σύνταξη με όνομα και σύνταξη με ρήμα (Ονοματικές
και ρηματικές φράσεις)
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
Οι μαθητές/ τριες εφαρμόζουν στρατηγικές για να
κατακτήσουν το θεματικό λεξιλόγιο της ενότητας:
α) Η Γη και το σύμπαν και β) Τα διαστημικά ταξίδια.
• Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη δημιουργία
συνάψεων λέξεων σχετικών
1.Θεματικό λεξιλόγιο: «Η Γη και το σύμπαν»
2. Οικογένεια λέξεων: γένεση
3. Θεματικό λεξιλόγιο: «Διαστημικά ταξίδια»
4. Η λέξη «επανδρωμένος,-η, -ο»
5. Η λέξη «πύραυλος»
25
Διακρίνουν τον μηχανισμό δημιουργίας παράγωγων και
σύνθετων λέξεων από μία αρχική λέξη.
• Χρησιμοποιούν το λεξικό τους.
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που
αντλούν το θέμα και το περιεχόμενό τους από το ηλιακό
μας σύστημα, και ειδικότερα από τη Σελήνη, τον φυσικό
μας δορυφόρο, η οποία έχει αποτελέσει διαχρονικά πηγή
έμπνευσης στην πεζογραφία και την ποίηση αλλά και στη
ζωγραφική και τη μουσική. Μέσα από την ανάγνωση των
λογοτεχνικών κειμένων αναπτύσσεται η περιέργεια των
παιδιών να διερευνήσουν περισσότερο το ταξίδι του
ανθρώπου στη Σελήνη, καλλιεργούνται γλωσσικές
δεξιότητες, αναπτύσσεται η φαντασία, παράλληλα προς
την επιθυμία για αναζήτηση της επιστημονικής γνώσης.
Ομαδική εργασία
Οι μαθητές εμπλέκονται σε ομαδική δραστηριότητα με
στόχο να μάθουν περισσότερα για έναν πλανήτη: τη θέση
του στο ηλιακό μας σύστημα, το έδαφός του, την
ατμόσφαιρά του, τη θερμοκρασία του, τη διάρκεια του
έτους του, τους δορυφόρους του και τις ερευνητικές
αποστολές που έχουν γίνει σε αυτόν. Κάθε ομάδα
αναλαμβάνει διαφορετικό πλανήτη και κάθε μέλος της
ομάδας αναλαμβάνει ένα διαφορετικό θέμα διερεύνησης.
Η εργασία μπορεί να γίνει με τη μέθοδο των ομάδων
ειδικών (JIG SAW).
Κάνουμε μια μικρή έρευνα για έναν πλανήτη που θα
επιλέξουμε και δημιουργούμε την ταυτότητά του.
Παρουσιάζουμε τις εργασίες μας.
Ενότητα 8 Ταξιδεύω – Γνωρίζω τον κόσμο
8.1 Οικογενειακό ταξίδι με το αυτοκίνητο σελ. 60
8.2.Πέρα από τα σύνορα σελ. 69
8.3 Καλοκαιρινές περιπέτειες σελ. 74
8.4 Επανάληψη σελ. 76
Διδακτικός χρόνος: Μάιος – λήξη έτους
(3 4 εβδομάδες)
Bασικά ερωτήματα
•Ποια μέρη που έχεις επισκεφτεί σου άρεσαν και γιατί;
• Πού θα ήθελες να ταξιδέψεις και γιατί;
• Τι μας προσφέρουν τα ταξίδια;
• Γιατί οι άνθρωποι αγαπούν τα ταξίδια;
26
Προσληπτικές και Παραγωγικές Δεξιότητες (ΘΠ1)
Οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με πληροφοριακά
και λογοτεχνικά κείμενα, αφηγηματικά και περιγραφικά,
με θέμα τα ταξίδια στην Ελλάδα και σε πόλεις γειτονικών
χωρών, ανάμεσα στις οποίες δεσπόζουσα θέση έχει η
Κωνσταντινούπολη. Ασκούνται στην κατανόηση
κειμένου, γραπτού και προφορικού, και ανταλλάσσουν
σκέψεις και εμπειρίες με αφορμή τα κείμενα που
διαβάζουν.
Κατανόηση Γραπτού Λόγου
1. Ταξιδεύουμε στη Βόρεια Ελλάδα
2. Ταξίδι στην πρωτεύουσα της Ηπείρου
3. Πάμε Ιταλία
4. Εις την Πόλιν
«Μικρή» Παραγωγή Γραπτού Λόγου
Σε δυάδες, επιλέγουμε μία πόλη της Βόρειας Ελλάδας
που θέλουμε να επισκεφτούμε. Την παρουσιάζουμε σε
ένα κείμενο 50-60 λέξεων και γράφουμε δύο λόγους που
στηρίζουν την επιλογή μας. Αναζητούμε
συμπληρωματικές πληροφορίες.
Κατανόηση Προφορικού Λόγου
Εκπαιδευτικό βίντεο: Μετέωρα
Κειμενικοί τύποι (ΘΠ2)
Ο κειμενικός τύπος με τον οποίο θα ασχοληθούν οι
μαθητές/ τριες στην Ενότητα 8 είναι η αφήγηση και
συγκεκριμένα η αφήγηση ταξιδιού. Με αφετηρία το
κείμενο «Ταξίδι στην πρωτεύουσα της Ηπείρου» (ΒΜ σελ.
63) οι μαθητές/τριες θα εντοπίσουν τα δομικά
χαρακτηριστικά μιας αφήγησης ταξιδίου και θα
καταγράψουν γλωσσικά στοιχεία που είναι απαραίτητα
για να είναι αυτή σαφής και κατανοητή.
Κατόπιν θα οδηγηθούν σε γενίκευση και
συστηματοποίηση. Επιπλέον το κείμενο «Ταξιδεύουμε
στη Βόρεια Ελλάδα» (ΒΜ σελ. 60-61) δίνει την ευκαιρία
στα παιδιά να δουν άλλο ένα παράδειγμα ταξιδιωτικού
ημερολογίου. Σε επόμενο στάδιο θα γράψουν το δικό τους
ημερολόγιο ταξιδίου.
Αφήγηση: Ταξιδιωτικό ημερολόγιο
Επιστρέφοντας από ένα ταξίδι που διήρκεσε κάποιες
μέρες, καταγράφεις σε ένα κείμενο τις ταξιδιωτικές σου
εντυπώσεις.
.
Γραμματική Περιγραφή (ΘΠ3)
Έχοντας ήδη γνωρίσει από την Ενότητα 7 τους βαθμούς
της σύγκρισης και τη λειτουργία τους, γνωρίζουν τα
παραθετικά των επιρρημάτων.
Σχηματίζουν και γράφουν σωστά τον συγκριτικό και τον
υπερθετικό βαθμό των επιρρημάτων και τους
χρησιμοποιούν στον λόγο για να δηλώσουν σύγκριση.
Αξιοποιούν τις γνώσεις τους σχετικά με τις χρονικές
βαθμίδες και τους χρόνους των ρημάτων για να δηλώσουν
γεγονότα που πραγματοποιούνται στον άξονα του χρόνου.
1. Συγκρίνω χρησιμοποιώντας επιρρήματα
(Παραθετικά των επιρρημάτων)
2. Οι χρονικές βαθμίδες και οι χρόνοι των ρημάτων
(επανάληψη)
Λεξιλόγιο (ΘΠ4)
Οι μαθητές/ τριες:
Επεξεργάζονται το θεματικό λεξιλόγιο για τη
δημιουργία συνάψεων λέξεων σχετικών με τα ταξίδια και
τα μεταφορικά μέσα.
Δημιουργούν ζεύγη αντίθετων και συνώνυμων λέξεων
μέσα στο κειμενικό περιβάλλον στο οποίο
χρησιμοποιούνται.
Εντοπίζουν τη σημασιολογική σχέση ανάμεσα σε λέξεις
που ανήκουν στην ίδια οικογένεια (πόλη, ξένος), καθώς
και την ομοιότητα στην ορθογραφία λέξεων με κοινή βάση
1. Οικογένεια της λέξης «πόλη»
2. Θεματικό λεξιλόγιο: «Ταξίδια - μεταφορικά μέσα»
3. Οικογένεια της λέξης «ξένος»
4. Συνώνυμες και αντίθετες λέξεις
5.Λεξικό:Η λέξη «φιλόξενος»
27
Λογοτεχνία (ΘΠ5)
Οι μαθητές/ τριες έρχονται σε επαφή με κείμενα που τους
δίνουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν νοερά και να
γνωρίσουν περιοχές της πατρίδας μας, τον τρόπο ζωής σε
αυτές και στοιχεία από την τοπική ιστορία τους. Μέσα από
την ανάγνωση, τις συζητήσεις στην τάξη και τις
δραστηριότητες που συνοδεύουν τα κείμενα
αναπτύσσονται οι γλωσσικές δεξιότητες και συγχρόνως η
φαντασία.
Ομαδική εργασία
Οι μαθητές εμπλέκονται σε ομαδική δραστηριότητα με
στόχο να δημιουργήσουν έναν ταξιδιωτικό οδηγό που να
απευθύνεται στα ενδιαφέροντα παιδιών της ηλικίας τους.
Αξιοποιώντας όσα αποκόμισαν από τα κείμενα της
Ενότητας 8, συνδυάζοντας τις γνώσεις που έχουν λάβει
από το μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος και της
Ιστορίας και ακολουθώντας τα χαρακτηριστικά ενός
κειμένου οδηγιών, δημιουργούν μια ομαδική εργασία που
θα παρουσιάσουν και θα δημοσιοποιήσουν με διάφορους
τρόπους.
Δημιουργούμε έναν ταξιδιωτικό οδηγό για παιδιά με θέμα
τη Βόρεια Ελλάδα.
28
Ενότητα 1: Ο κόσμος μου, το σχολείο μου
Ενδεικτικός χρονοπρογραμματισμός Υποενότητας 1.1: Η ζωή μας στο σχολείο
Εβδομάδα
Αριθμός
διδακτικών
ωρών
Θεματικά πεδία
Διδασκαλία στην τάξη
ΒΜ/ ΤΕ/ΨΜΑ
Εργασία/ μελέτη στο
σπίτι
13
1
Γνωριμία με το βιβλίο, τη δομή
του και τους ήρωές του.
Βασικά ερωτήματα 1ης
ενότητας.
ΒΜ σελ.11,12,13
2
Προσληπτικές και
παραγωγικές
δεξιότητες (ΘΠ2)
Κατανόηση κειμένου,
παραγωγή προφορικού λόγου
ΒΜ σελ. 14 -16
ΨΜΑ ΒΜ, σελ. 16
2
Λεξιλόγιο
(ΘΠ3)
Λέξεις με κοινή βάση,
παράγωγες και σύνθετες
ΒΜ σελ. 17 και ΤΕ
σελ. 8
Προτείνεται να
αξιοποιηθεί και το
ΨΜΑ ΒΜ σελ. 17:
Λεξιλόγιο
ΤΕ σελ. 9, ασκ. 3,4,5
2
Γραμματική
(ΘΠ4)
Χρονικές βαθμίδες ρήματος
Το ρήμα στο παρόν: ο Ενεστώτας
ΒΜ σελ. 18-19 και ΤΕ
σελ. 12
Μελέτη του κλιτικού
πίνακα του ρήματος
στον Ενεστώτα
(κλίση και
καταληκτική
ορθογραφία)
1
Γραμματική (ΘΠ4)
Εξάσκηση. Προτείνεται
ορθογραφική άσκηση με θέμα
την καταληκτική ορθογραφία.
14
Εβδομάδα
2
η
Αριθμός
διδακτικών
ωρών
Θεματικά πεδία
Διδασκαλία στην τάξη
ΒΜ/ ΤΕ/ΨΜΑ
Εργασία/ μελέτη στο
σπίτι
2
Προσληπτικές και
παραγωγικές
δεξιότητες (ΘΠ2)
Κατανόηση κειμένου,
παραγωγή προφορικού λόγου
Γνωριμία με άλλα σχολεία...
ΒΜ σελ. 22-25
ΨΜΑ σελ. 24: Το
σχολείο των Μασάι
στην Ταζμανία
ΒΜ σελ. 25
Ποιο από τα δύο
σχολεία θα ήθελες
να επισκεφτείς και
να
παρακολουθήσεις
μαθήματα και γιατί;
2
Λεξιλόγιο
(ΘΠ3)
1. Θεματικό λεξιλόγιο σχολική
ζωή
2. Λέξεις με ίδια βάση
1.ΤΕ σελ. 10
2.ΒΜ σελ. 26-27
ΤΕ σελ.11
Μελέτη των λέξεων
ΒΜ σελ. 16-17
(Ορθογραφία)
13
Η πρόταση εργασιών για το σπίτι είναι ενδεικτική και σε καμία περίπτωση δεσμευτική. Ο/ η εκπαιδευτικός θα
κρίνει τι θα αναθέσει με κριτήριο τις ανάγκες και τη δυναμική του τμήματός του. Ωστόσο η οποιαδήποτε εργασία
ανατίθεται με γνώμονα το μαθησιακό όφελος για τους μαθητές/ τις μαθήτριες και πρέπει να είναι τέτοια, ώστε
α) να ανταποκρίνεται στα μαθησιακά προσδοκώμενα της διδασκαλίας που προηγήθηκε στην τάξη και β) να είναι
συμβατή με τις δυνατότητες των παιδιών, ώστε να καλλιεργεί την αυτενέργειά τους.
14
Μπορεί να δοθεί μικρό κείμενο για συμπλήρωση των ρημάτων ή των καταλήξεων των ρημάτων, άσκηση
αντιστοίχισης κ.ά.
29
2
Γραμματική (ΘΠ4)
Τα ουσιαστικά στον λόγο
Κλίση των αρσενικών & θηλυκών
ουσιαστικών σε -ος
ΒΜ σελ. 28-29 και ΤΕ
σελ 13 άσκ. 4
ΨΜΑ: Γραμματική -
Τα ουσιαστικά,
αρσενικά και
θηλυκά, σε -ος.
ΤΕ σελ. 12 -13, άσκ. 2
και 3
2
Προσληπτικές και
παραγωγικές
δεξιότητες (ΘΠ2)
Κατανόηση προφορικού λόγου
ΒΜ σελ. 30-31
Ενότητα 3 : Εθελοντισμός: Όλοι για όλους
Ενδεικτικός χρονοπρογραμματισμός Υποενότητας 3.2: Μέρες χαράς και προσφοράς
Αριθμός
διδακτικών
ωρών
Θεματικά πεδία
Διδασκαλία στην τάξη
ΒΜ/ ΤΕ/ΨΜΑ
Εργασία/ μελέτη
στο σπίτι
1
Προσληπτικές και
παραγωγικές
δεξιότητες (ΘΠ2)
Κατανόηση κειμένου,
παραγωγή προφορικού λόγου
με θέμα τις εθελοντικές
δράσεις. Το ΨΜΑ
«Εθελοντικές δράσεις»
μπορεί να αξιοποιηθεί
συμπληρωματικά και ως
εργαλείο ανατροφοδότησης
στο τέλος του μαθήματος.
ΒΜ
15
σελ. 20
2
Λεξιλόγιο (ΘΠ3)
1. Λέξεις με α΄συνθετικό
«παντο» και οι σημασίες
τους.
Η λέξη «καλλωπισμός»:
σημασία και προέλευση.
2.Λέξεις που προέρχονται
από τη λέξη «κάλλος»
ΒΜ σελ. 21-22
ΤΕ σελ. 51 άσκ. 1
και 2
Οι λέξεις της
άσκησης
προσφέρονται για
μελέτη της
ορθογραφίας
τους.
2
Γραμματική (ΘΠ4)
1.Οι οριστικές αντωνυμίες
2.Οι κτητικές αντωνυμίες
ΒΜ σελ. 23-24
και ΤΕ σελ. 54,
άσκ. 1 και 2
ΤΕ σελ. 55 άσκ. 3
1
Προσληπτικές και
παραγωγικές
δεξιότητες
Πώς διατυπώνουμε τη γνώμη
μας με επιχειρήματα
ΒΜ σελ. 25
16
και ΨΜΑ
«Αιτιολογούμε
την άποψή μας
με
επιχειρήματα.
ΤΕ σελ. 56 άσκ. 1
ΤΕ σελ. 56 άσκ. 2
1
Προσληπτικές και
παραγωγικές
δεξιότητες
ΤΕ σελ. 52-53, Η επιστήμη της
καλοσύνης
ΤΕ σελ. 52-53
ΤΕ σελ. 53 άσκ. 5γ
15
Τεύχος 2
ο
16
Επειδή η έννοια του επιχειρήματος κα το είδος του επιχειρηματολογικού κειμένου είναι καινούρια για τα
παιδιά, δίνουμε χρόνο στον εντοπισμό των επιχειρημάτων στον διάλογο των παιδιών και στην προφορική
διατύπωση αιτιολογημένης άποψης από τα παιδιά.
30
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄ Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 1
Φύλλο δραστηριοτήτων Ι
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
Όροι πρότασης: Το υποκείμενο και το αντικείμενο
1. Στις παρακάτω προτάσεις τι θέση έχουν οι υπογραμμισμένες λέξεις;
Επίλεξε με
.
Προτάσεις
Υ
Α
1.
Τα παιδιά ανακάλυψαν έναν κρυμμένο θησαυρό στο παλιό
μπαουλάκι,
2.
Πόσες αναμνήσεις θα έκρυβε εκείνο το παλιό μπαουλάκι!
3.
Τα παιδιά άνοιξαν προσεκτικά το καπάκι με αγωνία.
4.
Μέσα βρήκαν ξεθωριασμένες φωτογραφίες,
5.
Ένα ημερολόγιο με κλειδαριά τράβηξε το ενδιαφέρον τους.
2. Συμπλήρωσε τις προτάσεις με την κατάλληλη λέξη στη θέση του
υποκειμένου ή του αντικειμένου. Σημείωσε Υ ή Α.
σπιτάκι, ημερολόγιο, το κλειδί, όνειρα, την πόρτα, η γιαγιά
Το __________________ αποκάλυπτε σκέψεις και _____________ της γιαγιάς από
την παιδική της ηλικία. Περιέγραφε το παλιό ξύλινο ____________ στο κοντινό δάσος
όπου η γιαγιά έπαιζε με τον αδερφό της. Είχαν και οι δύο ένα μυστικό καταφύγιο εκεί.
Τα παιδιά σκέφτηκαν ότι ______________ ίσως άνοιγε ____________ εκείνου του
μικρού καταφυγίου και αποφάσισαν να το αναζητήσουν.
3. Γράψε μία δική σου πρόταση με υποκείμενο, ρήμα και αντικείμενο.
.........................................................................................................................
31
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 1
Φύλλο δραστηριοτήτων ΙI
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: ........................................................
Όροι πρότασης: Το υποκείμενο και το αντικείμενο
1. Στις παρακάτω προτάσεις τι θέση έχουν οι υπογραμμισμένες λέξεις;
Σημείωσε Υ αν είναι υποκείμενο και Α αν είναι αντικείμενο.
Τα παιδιά ανακάλυψαν έναν κρυμμένο θησαυρό στο παλιό μπαουλάκι. Ήταν
καταχωνιασμένο στη σοφίτα της γιαγιάς, σκεπασμένο με σκόνη. Ίσως είχε πολλές
κρυμμένες αναμνήσεις. Οι καρδιές τους χτυπούσαν δυνατά από ενθουσιασμό!
Άνοιξαν προσεκτικά το καπάκι . Μέσα βρήκαν ξεθωριασμένες φωτογραφίες,
παλιά γράμματα . Ανακάλυψαν και ένα μικρό ημερολόγιο με κλειδαριά και ένα
περίεργο μεταλλικό κλειδί .
2. α. Τι μπορεί να διάβασαν τα παιδιά στο ημερολόγιο; Γράψε ένα μικρό
κείμενο χρησιμοποιώντας και τις λέξεις:
την παιδική ηλικία, ξύλινο σπιτάκι, έπαιζαν, καταφύγιο, ανακάλυψαν, κλειδί.
Το ημερολόγιο αποκάλυπτε
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
β. Σημείωσε Υ ή Α αντίστοιχα σε 2 προτάσεις του κειμένου που έγραψες.
3. Γράψε μία δική σου πρόταση με υποκείμενο, ρήμα και αντικείμενο.
...............................................................................................................................
32
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 2
Φύλλο δραστηριοτήτων
Όνομα: .................................................................
Hμερομηνία: ........................................................
Παίζουμε τρίλιζα; Επιλέγω με την ομάδα μου μία διαδρομή! Περνάω
υποχρεωτικά από το κέντρο!
1.Επιλέγω τη λέξη που
συμπληρώνει σωστά την
πρόταση.
Α. Η σαλάτα με φρέσκα λαχανικά
αποτελεί ένα υγιεινό/ υγιές
γεύμα.
Β. Αποφεύγω τις ανθυγιεινές/
υγιεινές τροφές, όπως τα γλυκά
και τα αλμυρά έτοιμα φαγητά.
2. Συμπληρώνω το νόημα της
πρότασης, με εκείνη που
δείχνει την αιτία.
Η Μαρία έτρεχε .....
Α. επειδή είχε αργοπορήσει.
Β. για να προλάβει την Ελένη.
Γ. με αποτέλεσμα να πέσει και να
χτυπήσει.
3. Γράφω 1 πρόταση με τη λέξη
«υγιής» και 1 πρόταση με τη
λέξη «υγιεινός».
Α. ...........................................
................................................
Β. .............................................
...................................................
4. Μεταφέρω τις προτάσεις
στη χρονική βαθμίδα του
μέλλοντος.
Τα παιδιά συγκεντρώνουν
πληροφορίες, τις καταγράφουν
και δημιουργούν ομαδικές
εργασίες.
Στα δύο επόμενα μαθήματα της
Ιστορίας τα παιδιά......................
..................................................
..................................................
..................................................
Τα ρήματα τώρα βρίσκονται σε
χρόνο: ...................................
5.Υπογραμμίζω τα ρήματα και
γράφω σε ποιο χρόνο
βρίσκονται.
α. Σε έναν κόσμο ειρηνικό όλα τα
παιδιά θα πηγαίνουν σχολείο και
θα μαθαίνουν σε ένα ασφαλές
περιβάλλον.
β. Σήμερα όλοι οι μαθητές θα
παρουσιάσουν στην τάξη τις
εργασίες τους.
γ. Μέχρι το τέλος της εβδομάδας
τα παιδιά θα έχουν ολοκληρώσει
τις εργασίες τους.
6. Συμπληρώνω την πρόταση με
μία πρόταση που αιτιολογεί το
περιεχόμενό της.
Πολλά παιδιά σε όλο τον κόσμο
είναι δυστυχισμένα ........
..................................................
..................................................
..................................................
7. Τι δηλώνει η
υπογραμμισμένη πρόταση;
Η Μαρία έτρεχε...
Β. για να προλάβει την Ελένη.
Γ. με αποτέλεσμα να πέσει και να
χτυπήσει.
Η πρόταση Β. δηλώνει:
Η πρόταση Γ δηλώνει:
8. Μεταφέρω το ρήμα
«εξετάζω» στους μελλοντικούς
χρόνους:
Μέλλοντας διαρκής:
Μέλλοντας συνοπτικός:
Μέλλοντας συντελεσμένος:
9. Συμπληρώνω το νόημα της
πρότασης, με εκείνη την
πρόταση που δείχνει τον
σκοπό.
Η Μαρία έτρεχε .....
Α. επειδή είχε αργοπορήσει.
Β. για να προλάβει την Ελένη.
Γ. με αποτέλεσμα να πέσει και να
χτυπήσει.
I: Κίτρινη διαδρομή, ΙΙ: Πράσινη διαδρομή
Επιτρεπόμενες διαδρομές: 1 - 5 - 9/ 3- 5- 7/ 2- 5- 8/ 4 - 5 - 6
33
Φύλλο απαντήσεων και αυτοαξιολόγησης
Και τώρα ελέγχω με την ομάδα μου τις απαντήσεις και σημειώνω Σ ή Λ.
Σωστές απαντήσεις
Σ
Λ
1.
Α. υγιεινό
Β. ανθυγιεινές
2.
Α: επειδή είχε αργοπορήσει
3.
π.χ. Αθλούμαι για να είμαι υγιής και δυνατός.
Με φρούτα, δημητριακά και γάλα ετοιμάζω ένα υγιεινό πρωινό.
4.
Στα δύο επόμενα μαθήματα της Ιστορίας τα παιδιά θα συγκεντρώσουν
τις πληροφορίες, θα τις καταγράψουν και θα δημιουργήσουν ομαδικές
εργασίες.
5.
θα πηγαίνουν, θα μαθαίνουν: Μέλλοντας διαρκής
θα παρουσιάσουν: Μέλλοντας συνοπτικός
θα έχουν ολοκληρώσει: Μέλλοντας συντελεσμένος
6.
π.χ. επειδή στη χώρα τους υπάρχει πόλεμος και φτώχεια.
7.
Β: για να προλάβει την Ελένη: Δηλώνει σκοπό
Γ. με αποτέλεσμα να πέσει και να χτυπήσει: Δηλώνει αποτέλεσμα.
8.
Μέλλοντας διαρκής: θα εξετάζω
Μέλλοντας συνοπτικός: θα εξετάσω
Μέλλοντας συντελεσμένος: θα έχω εξετάσει
9.
Β. για να προλάβει την Ελένη.
Σύνολο σωστών απαντήσεων:
34
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 3
Φύλλο δραστηριοτήτων Ι
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
Το κατηγορούμενο
1. Αντιστοιχίζω στοιχεία από τις 3 στήλες και δημιουργώ προτάσεις.
Α.
Η Ελένη
είναι
εθελοντική.
Β.
Η εργασία μας στο φιλανθρωπικό παζάρι του
σχολείου είναι
έγινε
πολύτιμη.
Γ.
Η προσφορά όλων στον έρανο αγάπης
θεωρείται
εθελόντρια στον σύλλογο
«Βιβλία για όλα τα παδιά».
2. Γράφω τις προτάσεις που δημιουργήθηκαν και υπογραμμίζω σε αυτές το
υποκείμενο (Υ) και το κατηγορούμενο (Κ).
Α..................................................................................................................................
Β.....................................................................................................................................
Γ.....................................................................................................................................
3. Χρησιμοποιώ τα συνδετικά ρήματα είμαι, φαίνομαι, λέγομαι και κατάλληλα
κατηγορούμενα για να δώσω πληροφορίες για μία αγαπημένη μου ασχολία ή
παιχνίδι.
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
3 - 2 - 1
Σκέφτομαι 3 συνδετικά ρήματα, λέω με τον/τη διπλανό/ή μου 2 προτάσεις με
κατηγορούμενο και αναφέρω 1 απορία.
35
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 3
Φύλλο δραστηριοτήτων ΙΙ
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
Το κατηγορούμενο
1. Επιλέγω στοιχεία από το συννεφάκι για να δημιουργήσω 3 προτάσεις με
υποκείμενο, ρήμα και κατηγορούμενο. Αλλάζω το πρόσωπο και τον χρόνο του
ρήματος αν χρειάζεται.
2. Γράφω τις προτάσεις που δημιουργήθηκαν και υπογραμμίζω σε αυτές το
υποκείμενο (Υ) και το κατηγορούμενο (Κ).
Α..................................................................................................................................
Β.....................................................................................................................................
Γ.....................................................................................................................................
3. Χρησιμοποιώ συνδετικά ρήματα και κατηγορούμενα για να δώσω
πληροφορίες για μία αγαπημένη μου ασχολία ή παιχνίδι.
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
3 - 2 - 1
Σκέφτομαι 3 συνδετικά ρήματα, λέω με τον/τη διπλανό/ή μου 2 προτάσεις με
κατηγορούμενο και αναφέρω 1 απορία.
γίνομαι, σύλλογος, ονομάζομαι, Τα παιδιά,
εθελοντές, Οι «φίλοι του παιδιού», είναι, για την
προστασία των παιδιών, Η πλατεία, «πλατεία
φιλίας»
36
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 4
Φύλλο δραστηριοτήτων Ι
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
Όροι πρότασης: Το ρήμα στο παρελθόν
1. Αντιστοιχίζω το ρήμα των προτάσεων με τον χρόνο στον οποίο
βρίσκεται.
Προτάσεις
Χρόνος
Στους περσινούς σχολικούς αγώνες βραβεύτηκα με ασημένιο
μετάλλιο στα 200 μ.
Συντελεσμένο
παρελθόν
(Υπερσυντέλικος)
Ο προπονητής είχε σφυρίξει τη λήξη του αγώνα πριν το
τελευταίο τρίποντο.
Συνοπτικό παρελθόν
(Αόριστος)
Το αποτέλεσμα φαινόταν ήδη από την αρχή του αγώνα.
Διαρκές παρελθόν
(Παρατατικός)
2. Συμπληρώνω το κείμενο με το ρήμα στο συνοπτικό ή διαρκές
παρελθόν.
Τα παιδιά της ομάδας καλαθοσφαίρισης __________________(δίνω) χθες τον
καλύτερο εαυτό τους και ____________________(καταφέρνω) να νικήσουν με 58-36
την αντίπαλη ομάδα. Σε όλη τη διάρκεια του αγώνα _____________(είμαι) πολύ
συγκεντρωμένοι στον στόχο και ____________________ (συνεργάζομαι)
αποτελεσματικά. Ακολουθώντας τις οδηγίες του προπονητή τους ________________
(αντιμετωπίζω) αποτελεσματικά την επιθετικότητα των αντιπάλων τους και τους
___________________(νικώ). Οι θεατές ______________________ (χειροκροτώ)
και τις δύο ομάδες για τον ωραίο αγώνα.
3. Χρησιμοποιώντας ρήματα σε παρελθοντικό χρόνο γράψε ένα μικρό
κείμενο με θέμα την ενασχόλησή σου με τον αθλητισμό.
Φέτος αποφάσισα να ασχοληθώ με την άθληση. Ξεκίνησα να προπονούμαι καθημερινά
στον στίβο ................................................................................................
Στην αρχή ..................................................................................................................
Κάθε μέρα .................................................................................................................
Στο τέλος της χρονιάς ...............................................................................................
3 - 2 -1
Ποιοι είναι οι
3 χρόνοι του παρελθόντος;
Γράψε
2 προτάσεις με το ρήμα διαγωνίζομαι στο παρελθόν (συνοπτικό και διαρκές).
Σκέψου 1 θέμα που σε δυσκόλεψε.
37
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 4
Φύλλο δραστηριοτήτων ΙΙ
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
1. Συμπληρώνω το κείμενο με τα ρήματα στο παρελθόν (συνοπτικό ή διαρκές).
Κατά τη διάρκεια των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων στην αρχαία Ολυμπία
____________________ (συγκεντρώνομαι) πολλοί θεατές που
___________________ (μένω) σε πρόχειρους χώρους κατασκήνωσης.
Μικροπωλητές και τεχνίτες κατέφθαναν εκεί και ___________________ (διαφημίζω)
την πραμάτεια τους. Μουσικοί, ποιητές και φιλόσοφοι _________________
(παρουσιάζω) στο κοινό τις ιδέες και τα έργα τους. Οι θεατές ___________________
(υποστηρίζω) έντονα τους αθλητές και συμμετείχαν με αυτό τον τρόπο στους αγώνες.
Στους αρχαίους Ολυμπιακούς αγώνες ____________________ (διακρίνομαι)
σπουδαίοι αθλητές, όπως ο Κρότων από τη νότια Ιταλία που __________________
(κερδίζω) την πρώτη θέση τρεις συνεχόμενους αγώνες σταδίου από το 488 έως το 480
π.Χ. και ο Φάνας ο Πελληνεύς που ________________ (νικώ) σε τρία αγωνίσματα
στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 521 π.Χ.
https://www.worldhistory.org/trans/el/1-440/
(διασκευή)
2. Γράφω ένα κείμενο χρησιμοποιώντας παρελθοντικούς χρόνους. Αφηγούμαι
τη συμμετοχή μου στους αθλητικούς σχολικούς αγώνες.
Χρήσιμο λεξιλόγιο:
συμμετέχω, προπονούμαι, συνεργάζομαι, πετυχαίνω, χαίρομαι, ενθουσιάζομαι
ομάδα, συμπαίκτες, συναθλητές, χειροκρότημα, μετάλλια.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3 - 2 -1
Ποιοι είναι οι 3 χρόνοι του παρελθόντος;
Γράψε
2 προτάσεις με το ρήμα διαγωνίζομαι στο παρελθόν (συνοτπικό και διαρκές).
Σκέψου
1 θέμα που σε δυσκόλεψε.
38
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 5
Φύλλο δραστηριοτήτων Ι
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
1. Γράφω τα υπόλοιπα πρόσωπα των εγκλίσεων.
Οι εγκλίσεις των ρημάτων
Οριστική
Ενεστώτας
Υποτακτική
Εξακολουθητική
Προστακτική
Εξακολουθητική
γράφεις
να γράφεις
γράφε
προχωράς
...............................
.....................................
Οριστική
Αόριστος
Υποτακτική
Συνοπτική
Προστακτική
Συνοπτική
έγραψες
να γράψεις
γράψε
προχώρησες
......................................
.....................................
2. Τα παιδιά επισκέφτηκαν ένα φυτώριο όπου έμαθαν πώς να
μεταφυτεύουν τα φυτά τους και να τα φροντίζουν στο σπίτι. Κατόπιν
δημιούργησαν το δικό τους ενημερωτικό φυλλάδιο. Συμπλήρωσε τα
ρήματα που λείπουν για να το διαβάσεις.
Για να μεταφυτέψετε το φυτό σας, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:
Σε μια μεγαλύτερη γλάστρα ……………… χώμα μέχρι τη
μέση.(βάζω)
………………………….. το φυτό στη γλάστρα. (τοποθετώ).
………………………….. ώστε να μην καταστραφούν οι ρίζες του.
(προσέχω)
39
……………………….. χώμα στη γλάστρα (ρίχνω) και τη
…………………......... σχεδόν μέχρι πάνω. (γεμίζω)
………………………. το φυτό σας τακτικά. (ποτίζω)
3. Γράφω ένα δικό μου κείμενο οδηγιών με θέμα: «Δημιουργήστε έναν
μικρό κήπο στο σχολείο».
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2352/Meleti-Perivallontos_B-
Dimotikou_html-apli/index_7.html
Μπορώ να χρησιμοποιήσω τα ρήματα:
καθαρίζω, σκαλίζω, φυτεύω, ποτίζω, φροντίζω, προσέχω.
40
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 5
Φύλλο δραστηριοτήτων ΙΙ
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
1. Συμπληρώνω τις υπόλοιπες εγκλίσεις στο ίδιο πρόσωπο:
Οι εγκλίσεις των ρημάτων
Οριστική
Ενεστώτας
Υποτακτική
Εξακολουθητική
Προστακτική
Συνοπτική
..............................
να γράφεις
..............................
προχωράς
................................
...............................
Οριστική
Αόριστος
Υποτακτική
Συνοπτική
Προστακτική
Συνοπτική
έγραψες
......................................
.......................................
να προχωρήσεις
......................................
2. Τα παιδιά επισκέφτηκαν ένα φυτώριο όπου η κυρία Τριανταφυλλιά, η
γεωπόνος, τους εξήγησε πώς να μεταφυτεύουν τα φυτά τους και να τα
φροντίζουν στο σπίτι. Ας δούμε τι είπε η κυρία Τριανταφυλλιά:
Σε μια μεγαλύτερη γλάστρα βάζουμε χώμα μέχρι τη μέση. Κατόπιν τοποθετούμε το
φυτό στη γλάστρα. Προσέχουμε, ώστε να μην καταστραφούν οι ρίζες του. Ρίχνουμε
χώμα στη γλάστρα και τη γεμίζουμε σχεδόν μέχρι πάνω. Τέλος, ποτίζουμε το φυτό
μας τακτικά.]
Γράφω ένα ενημερωτικό φυλλάδιο, για να μεταφέρω στους συμμαθητές μου,
τις οδηγίες που έδωσε η κα Τριανταφυλλιά. Χρησιμοποιώ προστακτική.
Για να μεταφυτέψετε το φυτό σας, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:
..........................................................................................................
..........................................................................................................
41
.........................................................................................................
..........................................................................................................
.........................................................................................................
..........................................................................................................
.........................................................................................................
.........................................................................................................
3. Γράφω ένα δικό μου κείμενο οδηγιών με θέμα: «Δημιουργήστε έναν
μικρό κήπο στο σχολείο». Μπορώ να εικονογραφήσω το κείμενό μου.
«Δημιουργήστε έναν μικρό κήπο στο σχολείο»
1.
2.
3.
4.
5.
42
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 6 Οι μελλοντικοί χρόνοι
Φύλλο δραστηριοτήτων Ι
Όνομα: .............................................. Hμερομηνία: ........................
1. Στις παρακάτω προτάσεις σε ποιο μελλοντικό χρόνο ανήκει το ρήμα;
Σημείωσε με .
Προτάσεις
Συνοπτικός
Μέλλοντας
Διαρκής
Μέλλοντας
Συντελεσμένος
Μέλλοντας
1.
Τα παιδιά θα επισκεφτούν σύντομα
το Αρχαιολογικό Μουσείο
Μαραθώνα.
2.
Σε λίγες ημέρες θα έχει
ολοκληρωθεί η νέα αίθουσα του
Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.
3.
Τον επόμενο μήνα μουσείο θα
φιλοξενεί μια σπάνια έκθεση με
έργα ζωγράφων του19ου αιώνα.
2. Συμπλήρωσε τις προτάσεις με το ρήμα στον κατάλληλο μελλοντικό
χρόνο.
α. Το καλοκαίρι ...................................... συχνά σε εκθέσεις βιβλίων και τέχνης.
(πηγαίνω)
β. Ο θείος μου ....................................... για εννέα μήνες στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
(εργάζομαι)
γ. Στο ταξίδι μας στη Γαλλία ......................................από κοντά τα εκθέματα του
Λούβρου. (θαυμάζω)
ε. Τα παιδιά στο καλοκαιρινό σχολείο ............................................ δύο φορές την
εβδομάδα εργαστήριο χειροτεχνίας και γλυπτικής. (παρακολουθώ)
3. Μετάφερε το παρακάτω κείμενο στον κατάλληλο μελλοντικό χρόνο.
Τα παιδιά παρακολουθούν ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη ζωγραφική του Βαν
Γκογκ και κατόπιν ζωγραφίζουν τα δικά τους έργα σε καμβά. Στο τέλος του
προγράμματος παρουσιάζουν τα έργα τους και λένε τι τους άρεσε περισσότερο στο
πρόγραμμα.
Την Κυριακή το πρωί...
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
43
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 6 Οι μελλοντικοί χρόνοι
Φύλλο δραστηριοτήτων ΙΙ
Όνομα: .................................................. Hμερομηνία: .............................
1. Συμπλήρωσε τις προτάσεις με το ρήμα στον κατάλληλο μελλοντικό χρόνο.
Γράψε δίπλα ποιον μελλοντικό χρόνο χρησιμοποίησες κάθε φορά.
α. Το καλοκαίρι ...................................... συχνά σε εκθέσεις βιβλίων και τέχνης.
(πηγαίνω)
β. Ο θείος μου ....................................... για εννέα μήνες στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
(εργάζομαι)
γ. Στο ταξίδι μας στη Γαλλία ......................................από κοντά τα εκθέματα του
Λούβρου. (θαυμάζω)
δ. Τα παιδιά στο καλοκαιρινό σχολείο ............................................ δύο φορές την
εβδομάδα εργαστήριο χειροτεχνίας και γλυπτικής. (παρακολουθώ)
ε. Οι εργασίες ανακαίνισης του μουσείου ..........................................πριν το νέο έτος.
(τελειώνω)
Εναπομείναν χρώμα
17
Οι Καρυάτιδες πενθούν
την μια τους αδελφή.
Θαρρούν πως είναι πεθαμένη.
Μα εκείνη ζει,
την αγκαλιά της μητέρας της
της γης
νοσταλγικά γυρεύει.
Στέκει μόνη σε μιαν άκρη,
καρτερεί κοιτάζοντας τον χώρο [...]
Σοφία Ανδρέου, Βραβείο Unesco Πειραιώς και Νήσων
Έπαινος- Διαγωνισμός Γλυπτών Παλιννόστησις,
2019
Πανελλήνια ποιητική συλλογή για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα
Εκδόσεις Αέναον
17
Το χρώμα που έμεινε: Όπως γνωρίζουμε, τα γλυπτά του Παρθενώνα ήταν χρωματισμένα στα χρόνια
που δημιουργήθηκαν.
44
2. Γράψε σε λίγες γραμμές πώς φαντάζεσαι την επιστροφή της
ξενιτεμένης Καρυάτιδας στον χώρο του Μουσείου της Ακρόπολης,
κοντά στις αδελφές της. Χρησιμοποίησε μελλοντικούς χρόνους.
Η Καρυάτιδα του Λονδίνου επιστρέφει στο σπίτι της....
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
Συνολικά 15 μετόπες, 17 αετωματικές φιγούρες και 75 μέτρα της ζωφόρου του
Παρθενώνα βρίσκονται ανάμεσα στα εκθέματα του Βρετανικού Μουσείου, που έχει
δύο αίθουσές του, τις αίθουσες 18 και 19, αφιερωμένες αποκλειστικά στα ελληνικά
γλυπτά. Η Καρυάτιδα από το Ερεχθείο βρίσκεται στην αίθουσα 19.
.
.
45
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 7 Τα παραθετικά των επιθέτων
Φύλλο δραστηριοτήτων Ι
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
1. Στις παρακάτω προτάσεις σε βαθμό παραθετικού βρίσκεται το
υπογραμμισμένο επίθετο; Επίλεξε με
.
Προτάσεις
Θετικός
Συγκριτικό
ς
Υπερθετικός
1.
Ο Ερμής είναι μικρός πλανήτης.
2.
Η Αφροδίτη είναι μεγαλύτερη από τον
Ερμή.
3.
Ο Κρόνος είναι ελαφρύτατος.
2.Συμπλήρωσε τις προτάσεις επιλέγοντας τον σωστό τύπο επιθέτου.
( Mία μόνο επιλογή είναι σωστή.)
α. Η Αφροδίτη είναι ......................................(φωτεινότατη, φωτεινότερη, πολύ
φωτεινή) και ...................................... ( θερμή, πιο θερμή, πολύ θερμή) από τον Άρη.
β. Ο Κρόνος είναι ............................................................(ελαφρύτατος, ελαφρύτερος,
πιο ελαφρύς) και .................................................(εντυπωσιακότερος, πολύ
εντυπωσιακός, εντυπωσιακός) από τον Δία λόγω των δακτυλίων του.
γ. Το τηλεσκόπιο Hubble έχει στείλει ..................................... (πολύ, πάρα πολλές,
περισσότερες) φωτογραφίες πλανητών και αστεροειδών αλλά το καινούριο
τηλεσκόπιο James Webb είναι ..........................................(ισχυρό, ισχυρότερο,
ισχυρότατο) από το Hubble.
2. Γράψε τα μονολεκτικά παραθετικά στα επίθετα:
γρήγορος, καλός, πολύς
3 - 2- 1
Σκέψου: Ποιοι είναι οι 3 βαθμοί της σύγκρισης. Γράψε 2 προτάσεις χρησιμοποιώντας
παραθετικά των επιθέτων της προηγούμενης άσκησης.
Ανάφερε 1 απορία για την οποία θα ήθελες περισσότερες εξηγήσεις.
Θετικός
Συγκριτικός
Υπερθετικός
...........................
....................................
................................
...........................
...................................
................................
.........................
...................................
..............................
46
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 7 Τα παραθετικά των επιθέτων
Φύλλο δραστηριοτήτων ΙΙ
Όνομα: ...................................................................
Hμερομηνία: .........................................................
1. Συμπλήρωσε τις προτάσεις επιλέγοντας τον σωστό τύπο επιθέτου.
( Mία μόνο επιλογή είναι σωστή.)
α. Η Αφροδίτη είναι ......................................(φωτεινότατη, φωτεινότερη, πολύ
φωτεινή) και ...................................... ( θερμή, πιο θερμή, πολύ θερμή) από τον Άρη.
β. Ο Κρόνος είναι ............................................................( ελαφρύτατος, ελαφρύτερος,
πιο ελαφρύς) και .................................................(εντυπωσιακότερος, πολύ
εντυπωσιακός, εντυπωσιακός) από τον Δία λόγω των δακτυλίων του.
γ. Το τηλεσκόπιο Hubble έχει στείλει ..................................... (πολύ, πάρα πολλές,
περισσότερες) φωτογραφίες πλανητών και αστεροειδών αλλά το τηλεσκόπιο James
Webb είναι ..........................................(ισχυρό, ισχυρότερο, ισχυρότατο) από το
Hubble.
2. Χρησιμοποίησε τα παρακάτω επίθετα και συμπλήρωσε τις προτάσεις με
τα παραθετικά τους.
μεγάλη, πολλοί, ελαφρύς, μικρός, ταχύς
α. Η Γη είναι πολύ ............................ από τη Σελήνη. Έχει διάμετρο περίπου 12.700
χιλιόμετρα, ενώ η Σελήνη μόνο 3.500 χιλιόμετρα.
β. Ο Δίας έχει μεγαλύτερη μάζα από τον Κρόνο και γι΄ αυτό διαθέτει
................................................ δορυφόρους από τον Κρόνο.
γ. Ο Ερμής είναι ο .............................................. και ο .....................................
πλανήτης από όλους καθώς περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του σε 59 περίπου
γήινες ημέρες.
3. Επίλεξε δύο πλανήτες που σε ενδιαφέρουν και σύγκρινέ τους σε λίγες
γραμμές. Χρησιμοποίησε παραθετικά των επιθέτων.
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
3 - 2 - 1
Σκέψου: Ποιοι είναι οι 3 βαθμοί της σύγκρισης.Γράψε 2 προτάσεις χρησιμοποιώντας
παραθετικά των επιθέτων. Ανάφερε 1 απορία για την οποία θα ήθελες περισσότερες
εξηγήσεις.
47
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 8
Όνομα: ......................................... Ημερομηνία: ……………………..
Παίζουμε τρίλιζα;
Επιλέγω με την ομάδα μου μία διαδρομή! Περνάω υποχρεωτικά από το
κέντρο!
1. Γράφω μία πρόταση με
κάθε λέξη:
Ξεναγός:
Ξενώνας:
Τουριστικός:
2.
3.
Γράφω 5 επίθετα τα οποία
ταιριάζουν με τα ουσιαστικά:
Πόλη:
Ταξίδι:
4.
5. Γράφω ένα κείμενο στο
οποίο περιγράφω πώς
σκέφτομαι τις φετινές
καλοκαιρινές διακοπές.
Χρησιμοποιώ μελλοντικούς
χρόνους. Οι εικόνες με
βοηθούν.
Αν θέλω, εικονογραφώ το
κείμενό μου.
6.
7. α. Γράφω τα παραθετικά των
επιρρημάτων:
καλά, λίγο, πολύ, συχνά
β. Κατόπιν τα χρησιμοποιώ σε
όποιο βαθμό σύγκρισης θέλω,
για να γράψω ένα μικρό
κείμενο με θέμα «Οι
αγαπημένες μου ασχολίες για
τον ελεύθερο χρόνο μου».
8.
9. Γράφω τα παραθετικά των
επιρρημάτων:
καλά, ευχάριστα, πολύ, ωραία
I Κίτρινη διαδρομή - II Πράσινη διαδρομή- Επιτρεπόμενες διαδρομές: 1 -5 - 9 και 3 - 5- 7
Θυμάμαι:
Θετικός -
Συγκριτικός -
Υπερθετικός!
48
Νεοελληνική Γλώσσα Δ΄Δημοτικού Σειρά
ΕΚΠΑιδευτικά
Ενότητα 8
Όνομα:.................................... Ημερομηνία: ……………………
Παίζουμε τρίλιζα;
Σελίδα απαντήσεων
1.
3.
5.
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
................................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
7.
α.
β.
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
................................................................................................................................
9.
Aφού ολοκληρώσουμε την προσπάθειά μας, ελέγχουμε τις απαντήσεις μας.
49
Ευρετήριο Ψηφιακών Μαθησιακών Αντικειμένων
Βιβλίο Μαθητή τεύχος 1
ο
Ενότητα 1
Σελ.
α/
α
Τύπος/
Button
Σύνδεσμος
Τίτλος
οδηγός
(guide)
https://ebooksdl.cti.gr/handle/20.5
00.14040/49475
Οι Αξίες μας : Δράση - Βιβλίο εκπαιδευτικού
16
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43876
Φθινόπωρο στη Βαμβακού
16
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38828
Ένα ελληνικό σχολείο στην καρδιά της Λοζάνης.
17
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38868
Λεξιλόγιο με την οικογένεια λέξεων: «χορός»και
«χώρος»
20
4
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38785
Οι μαθητές γνωρίζουν τον αμπελώνα της
Σαντορίνης
22
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38893
Λεξιλόγιο σχετικό με το σχολείο
24
6
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38795
Το σχολείο των Μασάι στην Ταζμανία
25
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38822
Λεξιλόγιο σχετικό με σχολικές δραστηριότητες
30
8
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47117
Συνέντευξη: Συμμετοχή σε πανελλήνιο διαγωνισμό
ρομποτικής
33
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/44100
Η μαγεία της σχολικής χορωδίας
34
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38856
Λεξιλόγιο - Δραστηριότητες στη φύση
37
11
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38867
Γραμματική - Υποκείμενο και αντικείμενο.
50
38
12
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40213
Η Περιγραφή
41
13
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38803
Αρθρογράφος σε σχολική εφημερίδα
42
14
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38869
Αρθρογράφος σε σχολική εφημερίδα (2)
43
15
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38802
Ένας διάσημος ζωγράφος
Βιβλίο Μαθητή τεύχος 1ο
Ενότητα 2
54
1
βίντεο
(video)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/36156
Τα ανθρώπινα δικαιώματα
55
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39777
Μαθαίνουμε τα δικαιώματα
61
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43880
Παρελθοντικοί και Μελλοντικοί χρόνοι
63
4
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40215
Η επιστολή
64
5
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47116
Αφήγηση: Η ιστορία της Μαλάλα Γιουσαφζάι
65
6
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39875
Το μαγικό μολύβι της Μαλάλα
66
7
ερευνητική
εργασία-project
(project)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43877
Μαθαίνουμε τα δικαιώματά μας - Ομαδική εργασία
67
8
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39786
Παιδί και Ατζέντα 2030 - Τα δικαιώματα των
παιδιών στον κόσμο
68
9
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39774
Πώς προστατεύονται τα παιδιά στο διαδίκτυο
69
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39823
Τα ρήματα της υπευθυνότητας
70
11
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39776
Γινόμαστε υπεύθυνοι
51
71
12
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39833
Το κρυπτόλεξο του «οίκου»
71
13
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39783
Μεσοστιχίδα της λέξης «παιδί»
72
14
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39826
΄
Τελικές Προτάσεις
73
15
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/36163
Γραμματική: εξαρτημένες προτάσεις
79
16
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39039
Βρίσκω τα 9 κρυμμένα δικαιώματα
80
17
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39770
Η ιστορία της Μαλάλα
81
18
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39804
Τα δικαιώματα των παιδιών στην Αφρική
82
19
βίντεο
(video)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39787
Ειρήνη, ένα κορίτσι πρόσφυγας
Βιβλίο Μαθητή τεύχος 1ο
Επετειακά
87
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40092
1940: Οι πρώτες στιγμές του πολέμου στην Αθήνα
89
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39903
28
η
Οκτωβρίου: Οι πρώτες νίκες
90
3
ανοιχτή
δραστηριότητα
(open activity)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39900
17 Νοέμβρη - 1050 χιλιόκυκλοι
91
4
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39896
Τα Γενέθλια
52
93
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40140
Χριστουγεννιάτικες κατασκευές- χάρτινα αγγελάκια
95
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40113
Χριστουγεννιάτικα δεντράκια
97
7
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40097
Χριστουγεννιάτικα έθιμα
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 2ο
Ενότητα 3
Σελ.
α/
α
URL
Τίτλος
οδηγός
(guide)
https://ebooksdl.cti.gr/handle/20.5
00.14040/49475
Οι Αξίες μας : Δράση - Βιβλίο εκπαιδευτικού
11
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38815
Κατανοώντας τον εθελοντισμό
11
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38791
Ας γίνουμε εθελοντές
12
3
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38812
Οι θετικές συνέπειες της εθελοντικής εργασίας
13
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38817
Οικογένεια της λέξης «θέλω»
13
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38810
Προτάσεις που θέλουν λύση
16
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38796
Γραμματική - Θηλυκά ουσιαστικά σε -η
16
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38807
Θηλυκά ουσιαστικά σε -η
17
8
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47118
Συνέντευξη: Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Θέρμης
18
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38816
Τα παιδιά προσφέρουν ως εθελοντές
53
19
10
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item
=20.500.14040/38809
Τα Χριστούγεννα των παιδιών
19
11
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43870
Εθελοντικές δράσεις
20
12
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40244
Η επιχειρηματολογία
21
13
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38789
Εθελοντές από καρδιάς
24
14
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38782
Γραμματική αντωνυμίες
25
15
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38800
Αιτιολογούμε την άποψή μας
26
16
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38790
Τι είναι εθελοντισμός
29
17
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38792
Τι κρύβει μέσα του ένας εθελοντής
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 2ο
Ενότητα 4
35
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39171
Οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες, Αθήνα 1896
39
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38174
Βρίσκω τη σημασία των λέξεων: «άθλος»
40
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38808
Συμπληρώνουμε λέξεις της οικογένειας «αθλητής»
42
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38818
Καταλήξεις ρημάτων στο παρελθόν
42
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38167
Αναγνωρίζω το ρήμα στην πρόταση 1
54
(drill and
practice)
42
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38168
Αναγνωρίζω το ρήμα στην πρόταση 2
42
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38799
Ενεργητικά και παθητικά ρήματα στο παρελθόν
45
8
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47119
Δύο νέοι πρωταθλητές ιστιοπλοΐας μιλούν για το
άθλημα
46
9
βίντεο
(video)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38171
Δύο νέοι πρωταθλητές ιστιοπλοΐας
47
10
βίντεο
(video)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/49469
Η ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων
48
11
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38178
Οι Ολυμπιακοί αγώνες επιστρέφουν στη χώρα τους
51
12
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38169
Επιλέγουμε τα χρονικά επιρρήματα
51
13
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item
=20.500.14040/38177
Αθλητικές διοργανώσεις
53
14
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38176
Στέλιος Κυριακίδης 2
58
15
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39175
Μια ξεχωριστή αθλήτρια
58
16
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39046
Γνωρίστε τους Παραολυμπιακούς Αγώνες
ΒΜ Τεύχος 2ο
Ενότητα 5
64
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40165
Ακολούθησε τον Άρη και γίνε κι εσύ κηπουρός!
66
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40243
Ονομασίες εργαλείων κήπου
55
(drill and
practice)
69
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40174
Φυτικός - φυσικός - φυσιολογικός. Ποια λέξη θα
χρησιμοποιήσω;
70
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40179
Πληθυντικός ουδέτερων ουσιαστικών σε -ος
70
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40271
Συμπληρώνουμε τα κενά με ουδέτερα ουσιαστικά
σε -ος
71
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40405
Βρίσκουμε τις παθητικές μετοχές
72
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40284
Παθητικές μετοχές με -μ- ή -μμ-
73
8
εξερεύνηση
(exploration)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40169
Εικόνες από τις Πρέσπες
73
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40211
Πρέσπες, μια κιβωτός ζωής
73
10
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47120
Δασικές πυρκαγιές
78
11
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40245
Εγκλίσεις
81
12
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40246
Δίνουμε οδηγίες
82
13
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40313
Πρακτικές συμβουλές για εξερεύνηση στη φύση
84
14
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40269
Η δεντροφύτευση
56
86
15
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40270
Γνωρίζουμε τα δέντρα του δάσους
86
16
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40164
Ν' αγαπάς
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 2ο
Επετειακά
90
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item
=20.500.14040/39904
Αποκριές
91
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40070
Ο Αρλεκίνος
91
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/handle/20.5
00.14040/40073
Τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας
94
4
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40069
Και Μαριώ και Ζαφείρης
96
5
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40038
Η ηρωική Έξοδος του Μεσολογγίου
97
6
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40071
Ο Κανάρης πυρπολητής
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 3ο
Ενότητα 6
οδηγός
(guide)
https://ebooksdl.cti.gr/handle/20.5
00.14040/49475
Οι Αξίες μας : Δράση - Βιβλίο εκπαιδευτικού
Σελ.
α/
α
URL
Τίτλος
11
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40341
Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ; (2)
11
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40315
Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;
11
3
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43879
Παιδιά, χωράει όλη η ανθρωπότητα στο ασανσέρ;
(3)
13
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40345
Η αρχαία Αλεξανδρινή Βιβλιοθήκη
13
5
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40283
Ο ινδικός πολιτισμός
57
15
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/41325
Το σταυρόλεξο των μελλοντικών χρόνων
18
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/36166
Ο Παρθενώνας
19
8
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40256
Το εξηγητικό κείμενο
20
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/41362
Επιλέγω τη σωστή λέξη αφού διαβάσω το κείμενο
«Το θέατρο σκιών»
23
10
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47121
Η ιστορία του μουσείου
24
11
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40451
Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού - Τα βράδια μας στον
λόφο
24
12
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/36170
Λεξιλόγιο (τέχνες-βιβλία): Σταυρόλεξο
26
13
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40413
Η Δόμνα Σαμίου και η παραδοσιακή μουσική
27
14
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40417
Επιλέγω τον σωστό τύπο του ουδετέρου σε -ον
28
15
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40663
Η Ισιδώρα Ντάνκαν παρουσιάζει τον εαυτό της
29
16
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40662
Οι παιδικοί μου ήρωες - Ισιδώρα Ντάνκαν
29
17
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40449
Το ερημονήσι
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 3ο
Ενότητα 7
34
1
βίντεο
(video)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39801
Μέθεξις
36
2
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47254
Ο Ήλιος, η Γη, τα αστέρια και ο κομήτης
58
37
3
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47122
Το ηλιακό μας σύστημα
37
4
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39185
Ηλιακό Σύστημα
38
5
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39044
Αρίσταρχος και Κοπέρνικος
39
6
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39060
Ένα αστέρι γεννιέται
41
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39835
Παραθετικά Επιθέτων
42
8
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39059
Εξηγητικά κείμενα
42
9
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39043
Είμαστε αστρόσκονη
43
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39827
Το σύγχρονο σταυρόλεξο
44
11
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39825
Συνέντευξη Αστροφυσικού
46
12
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43872
Οι πρώτες πτήσεις στη φαντασία
47
13
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39041
Αόριστες Αντωνυμίες
47
14
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39177
Γραμματική Αόριστες Αντωνυμίες
49
15
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39042
Αριθμητικά Επίθετα
49
16
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39772
Ονοματικές και Ρηματικές Φράσεις
59
51
17
εκπαιδευτικό
παιχνίδι
(educational
game)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39832
Παιχνίδι με κάρτες
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 3ο
Ενότητα 8
62
1
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39882
Επισκεφθείτε τα Γρεβενά
64
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39888
Μεταφορικά μέσα
66
3
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39880
Αφήγηση ταξιδιού
66
4
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40199
Γράφουμε ημερολόγιο
68
5
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/47115
Ταξιδιωτικός Οδηγός: 48 ώρες στα Μετέωρα
68
6
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40034
Το τρενάκι του Πηλίου
69
7
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40161
Ταξίδι στη Φλωρεντία με τρένο
69
8
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39217
Η Σόφια που γνωρίσαμε
72
9
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40078
Οικογένεια της λέξης «ξένος»
72
10
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39887
Ταξίδι στη Σερβία – α΄ μέρος
72
11
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39883
Ταξίδι στη Σερβία – β΄μέρος
73
12
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40093
Επίσκεψη στους Παξούς
75
13
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40095
Επίσκεψη στους Παξούς 3
75
14
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40094
Επίσκεψη στους Παξούς 2
60
75
15
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40032
Το τρελοβάπορο
Βιβλίο Μαθητή Τεύχος 3ο
Επετειακά
80
1
ήχος
(audio)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40072
Πάσχα
80
2
εκπαιδευτικό
παιχνίδι
(educational
game)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40091
Τα Πάθη του Χριστού
80
3
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40039
H Σταύρωση
81
4
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40036
Η Ανάσταση – κείμενο
81
5
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40030
Η Ανάσταση - 2
81
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40037
Η Ανάσταση - σταυρόλεξο
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 1
ο
Ενότητα 1
Σελ.
α/
α
URL
Τίτλος
9
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38823
Λεξιλόγιο με την οικογένεια: «φίλος, γράφω,
φύλλο»
11
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/36153
Λεξιλόγιο «έργο»
11
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39873
Το σταυρόλεξο του «έργου»
12
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38819
Γράφουμε τα ρήματα του κειμένου στο σωστό
πρόσωπο
(στο παρόν)
61
12
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38824
Γραμματική - Τα αρσενικά και θηλυκά ουσιαστικά
σε -ος.
13
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38805
Άκλιτες μετοχές των ρημάτων
17
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38890
Το Υποκείμενο των ρημάτων
17
8
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38891
Βρίσκω ποιο είναι το Αντικείμενο των ρημάτων με
έντονη γραφή
20
9
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38893
Λύνω το σταυρόλεξο του σχολείου
20
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38821
Λεξιλόγιο - Οικογένεια του ρ. «μαθαίνω»΄)
20
11
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38864
Λεξιλόγιο - Οικογένεια του ρ. «μαθαίνω» (β΄)
23
12
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43874
Ενώνω το ρήμα με την άκλιτη μετοχή του
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 1
ο
Ενότητα 2
24
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39174
Οικογένειες λέξεων
62
27
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39874
Το λεξιλόγιο της υγείας
28
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39781
Συλλαβισμός
29
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39779
Μελλοντικοί χρόνοι
35
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38892
Αναγνωρίζουμε τις εξαρτημένες προτάσεις
38
6
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40215
Η επιστολή
43
7
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40232
Η παράγραφος
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 1
ο
Ενότητα 3
44
1
βίντεο
(video)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38786
Ο εθελοντισμός στη ζωή μας - α΄μέρος
44
2
ανοιχτή
δραστηριότητα
(open activity)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38811
Ο εθελοντισμός στη ζωή μας - β΄μέρος
44
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38817
Οικογένεια της λέξης «θέλω»
46
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43875
Το σταυρόλεξο του τοίχου της καλοσύνης
49
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38797
Συμπλήρωμα ρήματος: αντικείμενο και
κατηγορούμενο
53
6
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38804
Ο τοίχος της καλοσύνης
63
54
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38781
Γραμματική - Οριστικές αντωνυμίες
56
8
ανοιχτή
δραστηριότητα
(open activity)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38814
Συνέντευξη από τους μικρούς εθελοντές
57
9
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40232
Η παράγραφος
61
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38798
Λεξιλόγιο - Οικογένεια της λέξης «καλός»
62
11
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38813
Λεξιλογική άσκηση με ορισμούς εννοιών
64
12
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38810
Προτάσεις που θέλουν λύση
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 1
ο
Ενότητα 4
67
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38174
Βρίσκω τη σημασία των λέξεων: άθλος
68
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38175
Ρήματα στο παρελθόν
69
3
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39045
Στέλιος Κυριακίδης 1
73
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38787
Οικογένεια λέξεων αγώνας
74
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38801
Χρονικοί προσδιορισμοί
75
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38784
Ο πρώτος Ολυμπιονίκης μαραθωνοδρόμος
64
78
7
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40235
Η αφήγηση
78
8
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38820
Οικογένεια της λέξης «δήμος»
79
9
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38173
Ρήματα στο συνοπτικό παρελθόν
80
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/38818
Καταλήξεις ρημάτων στο παρελθόν
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 2
ο
Ενότητα 5
Σελ.
α/
α
URL
Τίτλος
9
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40336
Βρίσκουμε τη σημασία των λέξεων
9
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40227
Συμπληρώνουμε τις προτάσεις
9
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40312
Παράγωγες – Σύνθετες λέξεις της οικογένειας
«φυτό»
12
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40228
Συνώνυμα ουδετέρων σε -ος
14
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40255
Ομώνυμες λέξεις
16
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40267
Εγκλίσεις στον Κατευθυντικό Λόγο
16
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40033
Το σταυρόλεξο της συνοπτική προστακτικής
65
19
8
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40274
Οδηγίες αναδάσωσης
22
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40173
Το κόκκινο ελάφι
23
10
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40246
Οδηγίες
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 2
ο
Ενότητα 6
31
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40348
Οι λέξεις «βίος – ζωή»
31
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40414
Συμπληρώνω το κείμενο με συνώνυμες λέξεις
33
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/43880
Παρελθοντικοί και μελλοντικοί χρόνοι με το ρ.
στέλνω
34
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40401
Επιλέγω τη σωστή λέξη που δηλώνει τόπο
35
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40448
Σταυρόλεξο με τα είδη του θεάτρου
37
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40402
Ποσοτικά επιρρήματα
40
7
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40664
Το σταυρόλεξο του στερητικού α-
40
8
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40645
Η ασπίδα της ειρήνης
40
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40272
Η ασπίδα της ειρήνης -2
66
45
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40403
Διαγράφω τις λέξεις που δεν ανήκουν στα τοπικά
επιρρήματα
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 2
Ο
Ενότητα 7
46
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39805
Σταυρόλεξο «γεννώ»
47
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39831
Πρόσωπα και ονόματα
47
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39183
Οικογένεια της λέξης γεννώ
48
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39071
Επίθετα σε ύς-ιά-ύ
53
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39803
Οικογένεια τη λέξης «έτος»
53
6
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39802
Οικογένεια της λέξης «χρόνος»
56
7
αναμετάδοση
(broadcast)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39182
Η ζωή και ο Θάνατος των Άστρων - B' μέρος
57
8
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39824
Το μήλο και ο Νεύτωνας
59
9
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39834
Το σταυρόλεξο της Γης
63
1
παρουσίαση
(presentation)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39772
Ονοματικές και Ρηματικές Φράσεις
Τετράδιο Εργασιών Τεύχος 2
ο
Ενότητα 8
65
1
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39886
Οικογένεια της λέξης πόλη (α΄)
67
(drill and
practice)
65
2
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40075
Οικογένεια της λέξης πόλη (β΄)
65
3
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39898
Τα επίθετα… του ταξιδιού
68
4
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39899
Συνώνυμες λέξεις 2
69
5
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39885
Συνοπτική προστακτική
73
6
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40114
Ταξίδι με ένα πλοίο και με ένα βιβλίο
73
7
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40142
Ταξίδι με ένα πλοίο και με ένα βιβλίο 3
74
8
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/39897
Πόλεις με ιστορία
74
9
κείμενο
(text)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40143
Ταξίδι με ένα πλοίο και με ένα βιβλίο (2)
76
10
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40031
Ξενικό... Σταυρόλεξο
78
11
ασκήσεις
πρακτικής και
εξάσκησης
(drill and
practice)
https://ebooksdl.cti.gr/view?item=
20.500.14040/40074
Συνώνυμες Λέξεις
68
Απαντήσεις στις δραστηριότητες ακουστικής κατανόησης.
Ενότητα 1 Συνέντευξη: Συμμετοχή Διαγωνισμό Εκπαιδευτικής Ρομποτικής
1
η
ακρόαση 2
η
ακρόαση
1) Λ Λεγκοτέκτονες 1
2) Λ Λεγκοτέκτονες 2
3) Σ πρόβλημα
4) Σ Οκτώβριο
5) Λ τελευταία
6) Λ Αθήνα
7) Σ δημιουργικότητα / ο πρώτος
Ενότητα 2 Αφήγηση: Η ιστορία της Μαλάλα Γιουσαφζάι
1
η
ακρόαση
2
η
ακρόαση
1) Λ
κορίτσι
2) Σ
μολύβι
3) Σ
φορέματα
4) Σ
κτίρια
5) Λ
σχολεία
6) Σ
άνθρωποι
7) Σ
όπλα
8) Λ
κορίτσια
ελεύθερο πουλί
ελπίδας
Ενότητα 3 Συνέντευξη: Η Ελλάδα της αλληλεγγύης - κοινωνικό παντοπωλείο
1
η
ακρόαση
2
η
ακρόαση
1) Λ
κρίση
2) Σ
εθελοντές
3) Σ
αλληλεγγύη
4) Λ
ηλικιωμένους
5) Λ
ειδικές
6) Σ
μονογονεϊκές
ειδικές
Ενότητα 4 Συνέντευξη: Δύο νέοι πρωταθλητές ιστιοπλοΐας μιλούν για το άθλημα
1
η
ακρόαση 2
η
ακρόαση
1) Σ ειδικά ρούχα
2) Λ σωσίβιο
3) Σ θάλασσα
4) Λ κολύμπι
5) Σ Σαββατοκύριακα
6) Λ ξεχωριστός
7) Λ εμπειρίες
69
Ενότητα 5 Εκπαιδευτικό βίντεο: Δασικές πυρκαγιές
1
η
ακρόαση 2
η
ακρόαση
1) Σ καύσιμη ύλη
2) Σ σχέδια
3) Σ σκουπίδια
4) Λ τσιγάρα
5) Λ πυροτεχνήματα
6) Λ εργασίες
7) Σ πυροσβεστήρες
8) Σ 199
Ενότητα 6 Εκπαιδευτικό βίντεο: Η ιστορία του μουσείου
1
η
ακρόαση 2
η
ακρόαση
1) Λ 4
2) Σ 3
3) Σ 2
4) Σ 1
5) Λ 5
Ενότητα 7 Εκπαιδευτικό βίντεο: Το ηλιακό μας σύστημα
1
η
ακρόαση 2
η
ακρόαση
1) Σ Ερμής
2) Λ Αφροδίτη
3) Λ Άρης
4) Λ ζωή
5) Σ φεγγάρια
6) Λ Δίας
Ενότητα 8 Ταξιδιωτικός οδηγός: 48 ώρες στα Μετέωρα
1
η
ακρόαση 2
η
ακρόαση
Καλαμπάκα 1) Σ
μοναστήρια 2) Σ
βράχοι 3) Λ
Μεγάλο Μετέωρο 4) Λ
επισκέπτες 5) Σ
Παγκόσμιας Κληρονομιάς 6) Λ
Καλαμπάκα 7) Σ
70
.