Οι κοινωνικοί δεσμοί στα αριστοκρατικά καθεστώτα

Συμβουλή: Πέρασε το ποντίκι πάνω από τις χρωματισμένες λέξεις για να δεις τι σημαίνουν!

Οι κοινωνικοί δεσμοί στα αριστοκρατικά καθεστώτα

Ο Alexis de Tocqueville αναλύει τον τρόπο με τον οποίο τα αριστοκρατικά καθεστώτα δημιουργούσαν ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς, αντιπαραβάλλοντάς τα με τη δημοκρατική κοινωνία.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Οι αριστοκρατικοί θεσμοί, συνάμα, είχαν πάντα σαν αποτέλεσμα το να συνδέουν στενά κάθε άνθρωπο με αρκετούς από τους συμπολίτες του. Εφόσον σ' ένα αριστοκρατικό καθεστώς οι τάξεις είναι διαγεγραμμένες και μόνιμες, η καθεμιά απ' αυτές θεωρείται από τα μέλη της σαν ένα είδος μικρότερης πατρίδας πολύ πιο απτής και πιο αγαπημένης από την πλατύτερη πατρίδα, εφόσον, στα αριστοκρατικά καθεστώτα, όλοι οι πολίτες κατέχουν καθορισμένες θέσεις, ο ένας πάνω από τον άλλον, το αποτέλεσμα είναι ότι καθένας βλέπει πάντα κάποιον που στέκεται πάνω του και του οποίου η προστασία τού είναι αναγκαία, και έναν άλλο άνθρωπο τοποθετημένο πιο κάτω, του οποίου θα πρέπει να επιζητήσει τη συνεργασία. Όσοι ζουν στα αριστοκρατικά καθεστώτα είναι πάντα συνδεδεμένοι με κάτι τοποθετημένο έξω από την ίδια τη σφαίρα τους και έχουν την τάση να λησμονούν τους εαυτούς των. Είναι αλήθεια ότι σ' αυτές τις εποχές η έννοια της ανθρώπινης συναδελφοσύνης είναι ασθενής και οι άνθρωποι σπάνια σκέπτονται να θυσιάσουν τους εαυτούς τους για χάρη της ανθρωπότητας, αλλά συχνά θυσιάζονται για τους άλλους ανθρώπους.

Alexis de Tocqueville, Η δημοκρατία στην Αμερική, μτφ. Β. Καζαντζή, Εκδόσεις Στοχαστής, Αθήνα, 1987, σ. 193.

Δραστηριότητες

Κατανοώ: Ποιους κοινωνικούς δεσμούς δημιουργούσαν τα αριστοκρατικά καθεστώτα σύμφωνα με τον Tocqueville; Γιατί κάθε τάξη λειτουργούσε ως «μικρότερη πατρίδα» για τα μέλη της;
Αναλύω: Ο Tocqueville εντοπίζει ένα παράδοξο: στα αριστοκρατικά καθεστώτα οι άνθρωποι θυσιάζονταν συχνά για άλλους ανθρώπους, αλλά σπάνια για «την ανθρωπότητα». Εξηγήστε τι διαφορά υπάρχει μεταξύ αλληλεγγύης μέσα σε μια τάξη και οικουμενικής αλληλεγγύης.
Αξιολογώ: Ο Tocqueville δεν κρίνει ρητά αν η αριστοκρατική κοινωνία ήταν καλύτερη ή χειρότερη από τη δημοκρατική. Με βάση την πηγή, κρίνετε: η ισχυρή κοινωνική συνοχή μέσα σε κάθε τάξη αντιστάθμιζε την απουσία ισότητας μεταξύ των τάξεων;
Συνδέω: Στη σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία, οι τυπικές ταξικές ιεραρχίες έχουν καταργηθεί, αλλά νέοι δεσμοί αλληλεγγύης δημιουργούνται μέσω συνδικάτων, επαγγελματικών σωματείων ή κοινοτήτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αναζητήστε σε άλλες πηγές αν αυτές οι σύγχρονες μορφές ένταξης μπορούν να αντικαταστήσουν τους δεσμούς που περιγράφει ο Tocqueville.