Α΄ Λυκείου • Ιστορία

Το τοπίο της ιστορίας

Ενότητα 1: Ο χώρος, ο χρόνος και οι έννοιες

Συμβουλή: Πέρασε το ποντίκι πάνω από τις χρωματισμένες λέξεις για να δεις τι σημαίνουν!

Το τοπίο της ιστορίας

Ο J. L. Gaddis αναλύει γιατί η ιστορική γνώση δεν είναι ποτέ οριστική αλλά μεταβάλλεται συνεχώς, καθώς νέα στοιχεία ή νέες οπτικές ανατρέπουν παλαιότερες βεβαιότητες.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Πάντα υπάρχει η πιθανότητα νέα στοιχεία από το παρελθόν να οδηγήσουν τους ιστορικούς στην επανεκτίμηση της προέλευσης ακόμη και των πιο γνώριμων και κοινά αποδεκτών ιστορικών γεγονότων. Είναι πιθανό ακόμη και νέες προοπτικές στο παρόν να αλλάξουν όσα νομίζαμε ότι ξέραμε. Κι ακόμη κι αν δεν υπάρχουν νέες απαντήσεις από το παρελθόν, οι μεταβαλλόμενες οπτικές του παρόντος μπορούν να μας οδηγήσουν να θέσουμε νέα ερωτήματα.

J. L. Gaddis, Το τοπίο της ιστορίας, μτφρ. Μ. Ακριβάκη, Εκδόσεις Πεδίο, Αθήνα, 2019, σ. 173.

Δραστηριότητες

  1. Κατανοώ: Σύμφωνα με τον Gaddis, ποιοι είναι οι δύο λόγοι για τους οποίους μπορεί να αλλάξει η γνώση μας για το παρελθόν; Εντοπίστε τους στο κείμενο.
  2. Αναλύω: Ο Gaddis υποστηρίζει ότι «νέες προοπτικές στο παρόν» μπορούν να αλλάξουν «όσα νομίζαμε ότι ξέραμε». Εξηγήστε γιατί η εποχή στην οποία ζει ένας ιστορικός επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύει το παρελθόν.
  3. Αξιολογώ: Αν η ιστορική γνώση μεταβάλλεται συνεχώς, μπορούμε να εμπιστευόμαστε τις ιστορικές ερμηνείες; Τεκμηριώστε τη θέση σας αξιοποιώντας τα επιχειρήματα του Gaddis.
  4. Συνδέω: Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, που ανελκύστηκε από ναυάγιο το 1901, θεωρούνταν αρχικά ένα απλό αντικείμενο. Χρειάστηκε πάνω από έναν αιώνα και η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας ακτίνων Χ για να αποκαλυφθεί ότι πρόκειται για τον αρχαιότερο γνωστό αναλογικό υπολογιστή, ανατρέποντας όσα πιστεύαμε για τις τεχνολογικές δυνατότητες των αρχαίων Ελλήνων. Αναζητήστε πληροφορίες για αυτή την ανακάλυψη και συζητήστε πώς αποτελεί παράδειγμα του ισχυρισμού του Gaddis ότι η ιστορική γνώση εξελίσσεται συνεχώς.