Ο Επιτάφιος του Περικλή

Συμβουλή: Πέρασε το ποντίκι πάνω από τις χρωματισμένες λέξεις για να δεις τι σημαίνουν!

Ο Θουκυδίδης καταγράφει τον Επιτάφιο Λόγο του Περικλή, στον οποίο παρουσιάζονται τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της αθηναϊκής δημοκρατίας.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Το πολίτευμα που έχουμε σε τίποτε δεν αντιγράφει τα ξένα πολιτεύματα. Αντίθετα, είμαστε πολύ περισσότερο εμείς παράδειγμα για τους άλλους παρά μιμητές τους. Και το πολίτευμά μας λέγεται δημοκρατία, επειδή την εξουσία δεν την ασκούν λίγοι, αλλά οι περισσότεροι. Όλοι, δηλαδή, οι πολίτες είναι ίσοι μπροστά στον νόμο για τις ιδιωτικές τους διαφορές, ενώ για τα δημόσια αξιώματα προτιμώνται εκείνοι που είναι ικανοί και τα αξίζουν και όχι εκείνοι που ανήκουν σε μια ορισμένη τάξη. Κανείς, αν τύχει και δεν έχει κοινωνική θέση ή αν είναι φτωχός, δεν εμποδίζεται γι' αυτό να υπηρετήσει την πολιτεία, αν έχει κάτι άξιο να προσφέρει.

Θουκυδίδης, 2.37.1, μτφ. Α. Βλάχος, www.greek-language.gr.

Δραστηριότητες

Κατανοώ: Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της αθηναϊκής δημοκρατίας σύμφωνα με τον Περικλή; Εντοπίστε στο κείμενο τις αρχές που θεωρεί θεμελιώδεις.
Αναλύω: Ο Περικλής υποστηρίζει ότι τα δημόσια αξιώματα ανατίθενται βάσει ικανότητας και όχι κοινωνικής τάξης. Εξηγήστε γιατί αυτή η αρχή ήταν επαναστατική για την εποχή της, λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα πολιτεύματα η εξουσία ανήκε σε ευγενείς ή πλούσιους.
Αξιολογώ: Ο Επιτάφιος Λόγος εκφωνήθηκε σε μια δημόσια τελετή για τους νεκρούς του πολέμου. Σκεφτείτε πώς αυτό το πλαίσιο μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο που ο Περικλής παρουσιάζει τη δημοκρατία — μήπως εξωραΐζει την πραγματικότητα;
Συνδέω: Το Σύνταγμα της Ελλάδας ορίζει στο Άρθρο 4 ότι «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου». Συγκρίνετε αυτή την αρχή με όσα λέει ο Περικλής και σκεφτείτε: σε ποιο βαθμό η σημερινή δημοκρατία εμπνέεται από την αθηναϊκή, και σε τι διαφέρει ριζικά;