Η πρώτη διαφορά ανάμεσα στο Α (πρώτη έκδοση της συλλογής το ’53) και στο Γ (έκδοση του ’63), που χτυπάει αμέσως στο μάτι, είναι βέβαια η μετονομασία της πρωταγωνίστριας και κατά συνέπεια και του τίτλου του διηγήματος, από Μαργαρίτα Μολυβάδα σε Μαργαρίτα Περδικάρη. Ο ίδιος ο Χατζής μίλησε γι’ αυτό το θέμα στο περιοδικό «Επίκαιρα», στη συνέντευξη που του πήρε η Ρένα Θεολογίδου, με τίτλο «Η Μαργαρίτα ήταν ξαδέλφη μου!»:

(Ρ.Θ.): Γύρω από τη Μαργαρίτα Περδικάρη, κ. Χατζή, ίσως επειδή τα γεγονότα περιγράφονται με ακρίβεια, ίσως επειδή συμβαίνουν μέσα στα ιστορικά χρονολογικά πλαίσια, έχει δημιουργηθεί ένα ερωτηματικό: Είναι πρόσωπο υπαρκτό ή όχι;

(Δ.Χ.): Ως τώρα έλεγα ότι δεν είναι υπαρκτό. Ότι εμπνεύστηκα από τις πολλές Μαργαρίτες της Κατοχής που πέθαναν με τον ίδιο τρόπο. Τώρα όμως πια δεν έμεινε ούτε ένας απ’ την οικογένειά της και μπορώ να το πω. Η Μαργαρίτα υπήρξε. Ήταν μάλιστα και ξαδελφούλα μου!

(Ρ.Θ.): Την έλεγαν Μαργαρίτα;

(Δ.Χ.): Ναι, την έλεγαν Μαργαρίτα. Μόνο που το επίθετό της δεν ήταν Περδικάρη αλλά Μολυβάδα. Κι αυτό δεν το ’λεγα τόσα χρόνια για να μη θίξω την οικογένειά της που ήταν θαυμάσιοι άνθρωποι όλοι τους. Η πωρωμένη και διεφθαρμένη οικογένεια των Περδικάρηδων δεν είχε καμιά σχέση μ’ αυτούς. Ήταν μόνο δημιουργήματα της φαντασίας μου. Δικές μου…κακίες.

(Ρ.Θ.): Άλλα κοινά στοιχεία είχε με την ηρωίδα;

(Δ.Χ.): Τελείωσε κι αυτή το Αρσάκειο και επέστρεψε στα Γιάννενα. Δικτυώθηκε με την Αντίσταση και οι Γερμανοί την σκότωσαν, όχι όμως δια τουφεκισμού, όπως γράφω στο βιβλίο, αλλά μετά από φρικτά μαρτύρια. Την κρέμασαν ανάποδα, της έβγαλαν νύχια και δόντια...

(Ρ.Θ.): Η ιστορία δηλαδή εξελίσσεται στα Γιάννενα;

(Δ.Χ.): Στα Γιάννενα, αλλά κι οπουδήποτε αλλού. Σε κάθε ελληνική επαρχία. Στο βιβλίο οι νύξεις για τα Γιάννενα είναι σαφέστερες γιατί δεν μπορώ να απαλλαγώ από την επιρροή των πραγματικών γεγονότων.

 

Hero Hokwerda, «Η Μαργαρίτα Περδικάρη και η Μαργαρίτα Μολυβάδα», περιοδικό Διαβάζω, τχ. 180 (9/12/1987), σ. 45-50