Στο παρακάτω κείμενο μπορείτε να δείτε τους όρους και τις προϋποθέσεις που θέτει η UNESCO για την ένταξη μνημείων στον κατάλογο Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς:
Κριτήρια για την επιλογή
Για να συμπεριληφθούν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, οι τοποθεσίες πρέπει να έχουν εξαιρετική παγκόσμια αξία και να πληρούν τουλάχιστον ένα από τα δέκα κριτήρια επιλογής. Αυτά τα κριτήρια επεξηγούνται στις Επιχειρησιακές Κατευθυντήριες Γραμμές για την Εφαρμογή της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η οποία, εκτός από το κείμενο της Σύμβασης, είναι το κύριο εργαλείο εργασίας για την Παγκόσμια Κληρονομιά. Τα κριτήρια αναθεωρούνται τακτικά από την Επιτροπή για να αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη της ίδιας της έννοιας της Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Μέχρι το τέλος του 2004, οι τοποθεσίες Παγκόσμιας Κληρονομιάς επιλέγονταν με βάση έξι πολιτιστικά και τέσσερα φυσικά κριτήρια. Με την έγκριση των αναθεωρημένων Επιχειρησιακών Κατευθυντήριων Γραμμών για την Εφαρμογή της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς, υπάρχει ένα σύνολο μόνο δέκα κριτηρίων.
Κριτήρια επιλογής:
- vα αποτελεί αριστούργημα της ανθρώπινης δημιουργικής διάνοιας,
- vα επιδεικνύει σημαντικές ανθρώπινες αξίες για μακρά περίοδο χρόνου ή σε μια πολιτιστική περιοχή του κόσμου, σε εξελίξεις στην αρχιτεκτονική ή στην τεχνολογία, τις μνημειακές τέχνες, την πολεοδομία ή τον σχεδιασμό τοπίου,
- vα φέρει μια μοναδική ή τουλάχιστον εξαιρετική μαρτυρία για κάποια πολιτισμική παράδοση, ζώντα ή εξαφανισμένο πολιτισμό,
- να αποτελεί σημαντικό παράδειγμα τύπου κτηρίου, αρχιτεκτονικού ή τεχνολογικού συνόλου ή τοπίου που απεικονίζει σημαντική ή σημαντικές φάσεις της ανθρώπινης ιστορίας,
- vα αποτελεί σημαντικό παράδειγμα παραδοσιακής ανθρώπινης εγκατάστασης, χερσαίας ή θαλάσσιας χρήσης, αντιπροσωπευτικής πολιτισμού ή πολιτισμών ή ανθρώπινης αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν το τελευταίο έχει γίνει ευάλωτο υπό πίεση ανεπίστροφων αλλαγών,
- vα συνδέεται άμεσα ή διακριτά με γεγονότα ή ζώσες παραδόσεις, με ιδέες ή πίστεις, με καλλιτεχνικά έργα εξέχουσας παγκόσμιας σημασίας» (Η Επιτροπή θεωρεί ότι το συγκεκριμένο κριτήριο θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα κριτήρια),
- vα περιέχει εξαιρετικά φυσικά φαινόμενα ή περιοχές εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς και αισθητικής,
- vα είναι ιδιάζοντα παραδείγματα μειζόνων φάσεων της ιστορίας της Γης, του αρχείου της ζωής, σημαντικών εν εξελίξει γεωλογικών διαδικασιών για την ανάπτυξη γλωσσηματικών ή σημαντικών ζωομορφικών ή φυσιογραφικών χαρακτηριστικών,
- vα είναι ιδιάζοντα παραδείγματα σημαντικών οικολογικών και βιολογικών διαδικασιών στην εξέλιξη και ανάπτυξη οικοσυστημάτων χερσαίων, γλυκών υδάτων, παράκτιων και θαλασσίων οικοσυστημάτων και κοινοτήτων φυτών και ζώων,
- vα περιέχει τα σημαντικότερα φυσικά ενδιαιτήματα συντήρησης της βιοποικιλότητας, να περιλαμβάνει απειλούμενα είδη παγκόσμιας αξίας από την άποψη της επιστήμης ή της συντήρησης του είδους. Για να κριθεί η εξαιρετική παγκόσμια αξία του, ένα μνημείο πρέπει να κριθεί και ως προς δυο επιπλέον παράγοντες: την αυθεντικότητα ή/και την ακεραιότητά του και παράλληλα πρέπει να απολαμβάνει ιδιαίτερης προστασίας και συστημάτων διαχείρισης ώστε να διασφαλίζεται η προστασία του.
Πηγή του κειμένου στην αγγλική γλώσσα: Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. unesco.org