Τα Bildungsroman και Erziehungsroman είναι γερμανικοί όροι που σημαίνουν «μυθιστόρημα διάπλασης» ή «μυθιστόρημα μαθητείας». Το θέμα των εν λόγω μυθιστορημάτων είναι η διαμόρφωση του πνεύματος και του χαρακτήρα του πρωταγωνιστή, καθώς μέσα από διάφορες εμπειρίες –και συχνά μέσα από μια πνευματική κρίση– περνά από την παιδική ηλικία στην ωριμότητα, ένα στάδιο στο οποίο συχνά συνειδητοποιεί κανείς την ταυτότητα και το ρόλο του στον κόσμο.
Το μυθιστόρημα μαθητείας ή εφηβείας ή ενηλικίωσης (Bildungsroman) έχει τις ρίζες του στα βάθη της ελληνικής αρχαιότητας, με τις περιπέτειες του Τηλέμαχου –ραψωδίες α-δ στο αφετηριακό κείμενο της Οδύσσειας–, οι οποίες αποτέλεσαν ένα από τα ωραιότερα παιδαγωγικά μυθιστορήματα της γαλλικής γραμματείας του δέκατου έβδομου αιώνα, όταν ο Φενελόν έγραψε το έργο Τηλεμάχου Τύχαι, το 1692-93, για τον μαθητή του, δούκα της Βουργουνδίας, όπου εξιστορούσε τις περιπέτειες του Τηλέμαχου, κατά τη διάρκεια της πορείας του προς αναζήτηση του πατέρα του, Οδυσσέα. Η Τηλεμάχεια του Φενελόν, επομένως, είναι μία ιστορία θαλασσινής περιπλάνησης από τόπο σε τόπο, όπου ο πικραμένος γιος, Τηλέμαχος, δεν αναζητά μόνο τον πατέρα του, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό που πλάθεται χάρη στις σκληρές δοκιμασίες που υφίσταται. Η Τηλεμάχεια αποτελεί την πρώτη προσπάθεια, στη λογοτεχνία, καταγραφής και ανάλυσης του ψυχισμού και των αισθημάτων του ατόμου. […]
Αν δεχτούμε ότι η Τηλεμάχεια (ραψωδίες α-δ) και η Φαιακίδα (ραψωδία ζ) συνιστούν τις σπερματικές αρχετυπικές μορφές του «αγορίστικου» και του «κοριτσίστικου» αφηγήματος εφηβείας αντίστοιχα, θα παρατηρήσουμε ότι και στα δύο κείμενα υπάρχει διαδικασία ενηλικίωσης.

M.H. Abrams, Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων, Μτφρ.: Γιάννα Δεληβοριά – Σοφία Χατζηιωαννίδου, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2005, σ. 291

Αλεξάνδρα Ζερβού, Λογοκρισία και αντιστάσεις στα κείμενα των παιδικών μας χρόνων, εκδόσεις Οδυσσέας, Αθήνα 1999 (4η έκδ.), σ. 28-29

Ελένη Χ. Στανιού, Διακειμενικότητα και χαρακτήρες στο μυθιστορηματικό έργο της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου (1976-2008). Αδημοσίευτη Διδακτορική Διατριβή. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος 2014, σ. 110-111