Αφού μελετήσετε το ποίημα του Καβάφη στο Ανθολόγιο και το παρακάτω δημοτικό τραγούδι «Πάρθεν η Ρωμανία …» και αφού παρακολουθήσετε το slideshow, να εντοπίσετε και να γράψετε στο πλαίσιο που σας δίνεται τα κοινά τους στοιχεία.


Η Κωνσταντινούπολη, το 1453, έπεσε στα χέρια των Τούρκων και 8 χρόνια αργότερα, το 1461, καταλύθηκε η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας. Για τον ποντιακό ελληνισμό τα δύο αυτά γεγονότα υπήρξαν συγκλονιστικά και δεν έπαυσαν να εμπνέουν τους δημιουργούς.

Πάρθεν η Ρωμανία…

Έναν πουλίν, καλόν πουλίν, εβγαίν από την Πόλιν,
ουδέ σ αμπέλια κόνεψεν1 , ουδέ σα περιβόλια,
επήγεν και ν εκόνεψεν σ’ Αγια-Σοφιάς την Πόρταν.
Έδειξεν2 τ έναν το φτερόν, σο3 αίμαν βουτεμένον.
Και σ άλλο το φτερόν άθε, χαρτίν βαστά γραμμένον.
Ατό4 κανείς κι αναγνώθ, κανείς κι ξέρ ντο λέγει,
μηδέ κι ο Πατριάρχης μου με όλους τους παπάδες.
Κι έναν παιδίν, καλόν παιδίν, πάει και αναγνώθει.
Σίτ5 αναγνώθει, σίτια κλαίει, σίτια κρούει την καρδίαν:
— Ν αηλί εμάς και βάι εμάς, πάρθεν η Ρωμανία!


Χάθηκε η Ρωμιοσύνη

(Απόδοση στη νέα ελληνική)

Ένα πουλί, καλό πουλί, από την Πόλη βγαίνει
κι ουδέ στ αμπέλια στάθηκε κι ουδέ στα περιβόλια,
φτερούγισε και κόνεψε στ Αγια-Σοφιάς την Πόρτα.
Έδειξε τόνα το φτερό κι ήταν ματοβαμμένο.
Στην άλλη τη φτερούγα του χαρτί βαστά γραμμένο.
Να το διαβάσει δεν μπορεί το μήνυμα κανένας,
μηδέ κι ο Πατριάρχης μου με τους παπάδες όλους.
Κι ένα παιδί, καλό παιδί, το μήνυμα διαβάζει.
Διαβάζοντας και κλαίοντας, τούτα τα λόγια λέει:
— Αλλοί* σε μας, αλλοί σε μας, η Ρωμιοσύνη χάθη!



Πηγή: Στάθης Ι. Ευσταθιάδης, Τα τραγούδια του Ποντιακού Λαού, εκδ. Κυριακίδης, Θεσσαλονίκη 1981.



*Αλλοί: ορθογραφία ποιήματος
1κονεύω: σταθμεύω
2έδειξεν: έσεισε, τίναξε
3σο: στο
4ατό: αυτό
5σίτ: ενώ
6κρούω: δέρνω, χτυπώ