Η εκτενής ταυτότητα του βιβλίου της Α΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική Λογοτεχνία, δίνει πληροφορίες σχετικά με τη δομή και τη φιλοσοφία του βιβλίου. Ειδικότερα, για την Α΄ Γυμνασίου οι άξονες προβληματισμού αντιστοιχούν σε τρεις θεματικές περιοχές: 1) Εγώ, ο Άλλος (φιλία-αγάπη-αλτρουισμός-ξενοφοβία), 2) Φαντασία, περιπέτεια και παιχνίδι, 3) Εφηβεία, ήρωες και ηρωίδες και γ) τη διδασκαλία αυτοτελούς εκτενούς έργου. Η φιλοσοφία του βιβλίου επίσης συνδέεται με το πρόσφατο πρόγραμμα σπουδών και με τις αρχές της σύγχρονης παιδαγωγικής για την ομαδοσυνεργασία και τη διερευνητική, ανακαλυπτική μάθηση.